ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η τελική σύγκρουση Ερντογάν με τον στρατό

Η κρίση που εκδηλώθηκε πρόσφατα στις σχέσεις κυβέρνησης και στρατιωτικής ηγεσίας στην Τουρκία, με αφορμή την επιλογή νέας ηγεσίας για τις Ενοπλες Δυνάμεις και τις προαγωγές στις τάξεις τους, φαίνεται ότι είναι προάγγελος ευρύτερης σύγκρουσης. Η τουρκική κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να προχωρήσει το επόμενο διάστημα σε σειρά αλλαγών, προκειμένου οι Ενοπλες Δυνάμεις να υπαχθούν στην πολιτική εξουσία. Επικαλούμενος την ανάγκη εναρμόνισης της νομοθεσίας με αυτήν της Ε.Ε. και την προώθηση μεταρρυθμίσεων στην κατεύθυνση του εκδημοκρατισμού της χώρας, ο Τούρκος πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, προωθεί τις συγκεκριμένες αλλαγές.

Οι εξελίξεις γύρω από το θέμα παρακολουθούνται στενά από διπλωματικούς και στρατιωτικούς παράγοντες στην Ελλάδα. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, οι αλλαγές αναμένεται να κινηθούν σε δύο επίπεδα: σε αυτό της συνταγματικής μεταρρύθμισης και σε επίπεδο αλλαγής στη δομή δυνάμεων. Οσον αφορά το Σύνταγμα, οι αλλαγές που προωθούνται αφορούν προσθήκη στο άρθρο 35 του τουρκικού Συντάγματος και τροποποίηση του άρθρου 117. Το άρθρο 35 αναφέρει ότι «ο στρατός οφείλει να προστατεύει και να φυλάττει τη χώρα» και σε αυτό σχεδιάζεται να προστεθεί η φράση «παραμένοντας αφοσιωμένος στο δημοκρατικό κοινοβουλευτικό σύστημα». Το άρθρο 117 ορίζει ότι ο αρχηγός του τουρκικού Γενικού Επιτελείου υπάγεται απευθείας στον πρωθυπουργό. Οπως αναφέρουν διπλωματικές πηγές, αυτό ουσιαστικά σήμαινε ότι ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου θεωρείτο ιεραρχικά ανώτερος από τον εκάστοτε υπουργό Εθνικής Αμυνας και είχε απόλυτο βαθμό αυτονομίας στις αποφάσεις σχετικά με τις Ενοπλες Δυνάμεις. Με την προωθούμενη μεταρρύθμιση, θα υπάγεται στον υπουργό Εθνικής Αμυνας, ενώ η Στρατοφυλακή θα υπαχθεί στο υπουργείο Εσωτερικών.

Παράλληλα, προωθούνται σημαντικές αλλαγές στη δομή και τη διάρθρωση των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων, κυρίως του Στρατού Ξηράς, που είναι και το μεγαλύτερο Σώμα. Ετσι, από τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, σχεδιάζεται να μειωθούν οι τέσσερις στρατιές των χερσαίων δυνάμεων σε δύο. Οι υφιστάμενες στρατιές είναι αυτές της Κωνσταντινούπολης, της Μαλάτειας, του Ερζικάν και η στρατιά Αιγαίου. Η πρόταση που φαίνεται να επικρατεί είναι να καταργηθούν οι στρατιές Αιγαίου και Ερζικάν και να μετονομαστούν σε στρατιές Ανατολής και Δύσης οι δύο εναπομείνασες. Οπως αναφέρουν πηγές στην Αθήνα, η κατάργηση της στρατιάς Αιγαίου δεν θα έχει καμιά επίπτωση στην ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων στα τουρκικά παράλια στο Αιγαίο, αφορά μόνο τη διοίκησή τους, η οποία θα ενσωματωθεί με εκείνη της στρατιάς Κωνσταντινούπολης.

Ενιαία θητεία

Πέραν αυτών, συζητείται η εφαρμογή ενιαίας θητείας για όλους τους στρατεύσιμους, καθώς σήμερα κυμαίνεται από 6 έως 15 μήνες, ανάλογα με το επίπεδο σπουδών. Τέλος, η τουρκική κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να τροποποιήσει το σύστημα προαγωγών στις Ενοπλες Δυνάμεις, υιοθετώντας, αντί της αρχαιότητας, κριτήρια αποδοτικότητας και επιτυχημένης σταδιοδρομίας.