ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ρευστότητα άμεσα, εφ’ όσον χρειαστεί

Εως και τη Δευτέρα το πρωί, το ελληνικό Δημόσιο θα έχει ολοκληρώσει, σε δύο φάσεις, τη διαδικασία ανάληψης των 10 δισ. ευρώ, από τις καταθέσεις που διατηρεί στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα, προκειμένου να αποπληρώσει τρέχουσες, πλην ανελαστικές, υποχρεώσεις του. Και κατά συνέπεια, θα έχει δημιουργήσει ένα αντίστοιχο «κενό» στη ρευστότητα του συστήματος, η οποία θα πρέπει να κλείσει άμεσα.

Για το θέμα, η «Κ» είχε γράψει από την προηγούμενη Κυριακή, όπως και για το γεγονός ότι ξεκίνησε ήδη η διαδικασία ενεργοποίησης του Emergency Liquidity Assistance (ELA), από την Τράπεζα της Ελλάδoς, προκειμένου να λυθεί -εφ’ όσον προκύψει- το θέμα. Το ELA είναι ένα άτυπο ταμείο παροχής ρευστότητας από τις κεντρικές τράπεζες της Ευρωζώνης, που λειτουργεί ως επιπλέον ασφαλιστική δικλίδα του συστήματος και τίποτα περισσότερο. Εως και αργά χθες το απόγευμα, ωστόσο, καμία εμπορική τράπεζα δεν είχε καταθέσει σχετικό αίτημα ενίσχυσης από την ΤτΕ, όπως είναι το προαπαιτούμενο. Δεν αποκλείεται, όμως, κάτι τέτοιο να γίνει τη Δευτέρα το πρωί, un block, από περισσότερες της μιας, εφ’ όσον κριθεί απαραίτητο. Αλλωστε, το ELA μπορεί να δράσει αυθημερόν για να κλείσει τις όποιες «τρύπες» δημιουργηθούν.

Η ΤτΕ, από την πλευρά της, έχει φροντίσει από διμήνου να πάρει τη σχετική άδεια από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) για να προχωρήσει στη διάθεση της απαιτούμενης ρευστότητας. Ποσοτικό όριο δεν υπάρχει ούτε και χρονικό. Απλώς, από μήνα σε μήνα, θα πρέπει να γίνεται μια ανανέωση του ενέχυρου που θα δοθεί. Συνήθως σε αυτές τις περιπτώσεις, τον ρόλο αυτό (του ενέχυρου) παίζουν μεγάλα επιχειρηματικά δάνεια. Οσο ασφαλέστερα είναι, τόσο μεγαλύτερη είναι και η κάλυψη σε ρευστό που προσφέρουν. Ο μηχανισμός αυτός υπήρχε από παλιότερα και απλώς τώρα… εξευρωπαΐσθηκε. Ο ίδιος μηχανισμός, επίσης, έχει χρησιμοποιηθεί περισσότερες της μιας φορές στο εξωτερικό την τελευταία διετία. Για παράδειγμα, στην περίπτωση της Dexia, στο Βέλγιο ή από την Budesbank στη Γερμανία, όταν χρειάστηκε να στηριχθούν κυρίως τοπικές τράπεζες. Ευρεία χρήση του έγινε, τέλος, και στην Ιρλανδία, πέρυσι τέτοια εποχή. Κατά συνέπεια, η Ελλάδα, εδώ, δεν θα πρωτοτυπήσει. Από την ΤτΕ δηλώνουν έτοιμοι να παρέμβουν, αν και όποτε χρειαστεί και τους ζητηθεί, αν και στο οικονομικό επιτελείο κάνουν κάποιες προσπάθειες, μέχρι την τελευταία στιγμή, να καλύψουν ένα μέρος των αναγκών τους από κεφάλαια εκτός καταθέσεων (π. χ. από τις αλλεπάλληλες εκδόσεις των εντόκων γραμματίων που έκαναν τις τελευταίες εβδομάδες).

Τις τελευταίες μέρες, οι συσκέψεις στο μέγαρο της οδού Πανεπιστημίου είναι αλλεπάλληλες, με ή χωρίς τη συμμετοχή μελών της τρόικας, από την Τρίτη το μεσημέρι. Ωστόσο, όπως διαβεβαιώνεται αρμοδίως, το θέμα του ELA δεν είναι το μοναδικό που τους απασχολεί. Υπάρχει, για παράδειγμα, και το ζήτημα του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ), η λειτουργία του οποίου μπαίνει στην τελική της φάση. Το αποθεματικό του ενισχύεται (από 10 σε 30 δισ.), οι υπηρεσίες του στελεχώνονται, αλλά ενδεχόμενο μετατροπής των κοινών μετοχών, που θα αποκτώνται ως αντάλλαγμα για την παροχή ρευστότητας προς τράπεζες, σε προνομιούχες δεν υπάρχει. Γεγονός που προκαλεί μια «ελεγχόμενη» δυσαρέσκεια στις τράπεζες.

Μεγάλο πρόβλημα

Ανησυχία, επίσης, προκαλεί η συνεχώς αυξανόμενη εμπλοκή μεγάλων ευρωπαϊκών τραπεζών και κυρίως γαλλικών και ιταλικών σε θέματα ρευστότητας. Η διακοπή «γραμμών» τους από την Ασία (π. χ. Σιγκαπούρη και όχι μόνον) και οι προειδοποιήσεις θυγατρικών τους από τις ΗΠΑ συνιστούν ένα πραγματικά μεγάλο πρόβλημα. Επίσης, πονοκέφαλο συνιστά η εμπλοκή που έχει σημειωθεί στην Protonbank, όπως και μια σειρά από άλλα θέματα (π. χ. η επόμενη μέρα στην FBB κ. λπ.).

Τέλος, όσον αφορά και πάλι στο θέμα της ενεργοποίησης του ELA, για όσους εξακολουθούν να έχουν απορίες, υπάρχει ένας και μοναδικός τρόπος για να αποκαλυφθεί το ύψος των κεφαλαίων που θα διαθέσει, αν του ζητηθεί, στην αγορά. Μια ματιά στον μηνιαίο ισολογισμό της ΤτΕ, στον κωδικό «εκροές», θα απαντήσει σε όλα τα ερωτήματα. Για την ιστορία και όχι μόνον, ο ισολογισμός Αυγούστου της κεντρικής τράπεζας θα δημοσιευθεί αρχές Σεπτεμβρίου. Δηλαδή, σε λίγες μέρες…