ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Πόλεμος για το «ψωμί του λαού» στην Τουρκία

Πόλεμος για το «ψωμί του λαού» στην Τουρκία

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Η μάχη του «Halk Ekmek» (ψωμί του λαού) έχει ξεσπάσει μεταξύ του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου και της τουρκικής κυβέρνησης του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Οι μεγάλες οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Τούρκοι τους τελευταίους μήνες στη γειτονική χώρα έχουν προκαλέσει ραγδαία αύξηση στις πωλήσεις του φθηνού ψωμιού το οποίο παράγει ο Δήμος Κωνσταντινούπολης, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν τεράστιες ουρές στα κιόσκια. Ομως, η τουρκική κυβέρνηση κατηγορείται πως προσπαθεί να βάλει εμπόδια στις προσπάθειες του δήμου για την αύξηση του δικτύου διανομής του συγκεκριμένου ψωμιού, καθώς φοβάται την ενίσχυση της πολιτικής εικόνας του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης.

Η τιμή του ψωμιού στην Κωνσταντινούπολη τον περασμένο Δεκέμβριο αυξήθηκε κατά 20%. Το ψωμί των 200 γραμμαρίων πωλείται έναντι 1,5 τουρκικής λίρας (0,17 λεπτά του ευρώ), αντί 1,25 τουρκικής λίρας το 2020, και το ψωμί των 240 γραμμαρίων πωλείται έναντι 1,8 τουρκικής λίρας (0,2 λεπτά), αντί 1,5 λίρας το 2020. Αυτή η αύξηση προκάλεσε έκρηξη στις πωλήσεις του ψωμιού που παράγεται στους φούρνους του δήμου της Πόλης κι έχει την ονομασία «Halk Ekmek» (ψωμί του λαού). Ζυγίζει 250 γραμμάρια και πωλείται έναντι μιας τουρκικής λίρας (0,11 λεπτά), δηλαδή στη μισή τιμή, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται τεράστιες ουρές στα κιόσκια, καθώς το ψωμί παραμένει από τα βασικά αγαθά για τα φτωχά στρώματα της Κωνσταντινούπολης των 18 εκατομμυρίων κατοίκων.

«Νομίζετε πως είναι εύκολο να περιμένει κανείς για ώρες στην ουρά για να αγοράσει ψωμί; Τη δεκαετία του ’70 ο λαός περίμενε στις ουρές για να αγοράσει βενζίνη, τώρα για πρώτη φορά έχουμε ουρές για το ψωμί. Είναι θλιβερή αυτή η εικόνα. Κι αντί να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα της φτώχειας, εσκεμμένα ή όχι αντιμετωπίζουμε διάφορα εμπόδια», δήλωσε ο δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου.

Σύμφωνα με την εταιρεία Halk Ekmek, έως και τον Νοέμβριο του 2020 καθημερινά πωλούνταν 800.000 ψωμιά της συγκεκριμένης εταιρείας. «Σήμερα οι πωλήσεις μας ξεπέρασαν το 1,5 εκατ. Υπάρχει τεράστια ζήτηση και πρέπει να φτάσουμε στα 2,5 εκατ. ψωμιά ημερησίως», δηλώνει ο αντιπρόεδρος της Halk Ekmek Οζγκέν Νάμα. Επισκεφθήκαμε ένα από τα κιόσκια, στην περιοχή Tζιχάνγκιρ, για να αγοράσουμε ψωμί. Περιμέναμε στη σειρά μαζί με άλλα δύο άτομα, καθώς ήταν μεσημέρι και είχε λίγο κόσμο. Το συγκεκριμένο ψωμί είναι εύγευστο – ίσως καλύτερο από το αντίστοιχο των άλλων φούρνων. Ρωτήσαμε τους πελάτες για τους λόγους της αναμονής τους και σχεδόν όλοι μας απάντησαν «από ανάγκη, είναι φθηνότερο».

Για να ανταποκριθεί στην τεράστια αυτή ζήτηση, ο κ. Ιμάμογλου πήρε την απόφαση της επέκτασης του δικτύου πωλήσεων του «Halk Ekmek» και αποφάσισε να ανοίξει 142 επιπλέον κιόσκια σε όλη την Κωνσταντινούπολη. Ομως το δημοτικό συμβούλιο, το οποίο ελέγχεται από την κυβερνητική συμμαχία AKP-MHP, καταψήφισε δύο φορές την πρόταση του δημάρχου. Στον τουρκικό Τύπο αναφέρουν πως η καταψήφιση ήταν αποτέλεσμα πολιτικής απόφασης της κυβερνητικής συμμαχίας για να μην φανεί πως ο Ιμάμογλου είναι ο άνθρωπος που βοηθάει τα φτωχά στρώματα. Ως απάντηση, ο μητροπολιτικός Δήμος της Κωνσταντινούπολης νοίκιασε 40 οχήματα μίνι βαν για να πωλούν το «Halk Ekmek» σε 350 γειτονιές της Κωνσταντινούπολης, παρακάμπτοντας με αυτό τον τρόπο το εμπόδιο του δημοτικού συμβουλίου.

Λίγες ημέρες μετά ήρθε άλλο ένα κυβερνητικό εμπόδιο, αυτή τη φορά από το υπουργείο Γεωργίας της Τουρκίας, το οποίο εξέδωσε μια οδηγία που προέβλεπε «την απαγόρευση της πώλησης ψωμιού σε υπαίθριους χώρους». «Αυτή η οδηγία στοχεύει την προσπάθεια του δήμου για την πώληση ψωμιού», δήλωσαν μέλη του δημοτικού συμβουλίου της παράταξης του κ. Ιμάμογλου. Η λαϊκή αντίδραση ήταν έντονη, όπως και πολλών τουρκικών ΜΜΕ. Ο εκπρόσωπος του μητροπολιτικού Δήμου της Κωνσταντινούπολης Μουράτ Ονγκούν δήλωσε πως «δεν πρέπει να ανησυχούν οι συμπολίτες μας. Αν χρειαστεί, θα διανείμουμε το ψωμί πόρτα πόρτα». Το υπουργείο Γεωργίας της Τουρκίας, λίγες ημέρες μετά, διευκρίνισε πως η οδηγία αφορούσε τα ψωμιά τα οποία παράγονται σε σπίτια, όμως πολιτικοί αναλυτές θεώρησαν πως ήταν μια υποχώρηση της κυβέρνησης μετά την έντονη αντίδραση των φτωχών ανθρώπων.

polemos-gia-to-psomi-toy-laoy-stin-toyrkia0
Κιόσκι πώλησης του «Halk Ekmek», του φθηνού ψωμιού που παρασκευάζεται από τον Δήμο Κωνσταντινούπολης. Σήμερα πωλούνται 1,5 εκατ. τεμάχια ημερησίως, ενώ η ζήτηση αγγίζει τα 2,5 εκατ.

Το «Halk Ekmek» παράγεται από το 1977. Eίναι μια πρωτοβουλία του Δήμου της Κωνσταντινούπολης. Από το 1994 έως και το 2019, που ο δήμος ήταν υπό τον έλεγχο του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, πάλι βοηθούσε τα χαμηλά στρώματα με τις χαμηλές τιμές. Ομως τώρα που ο δήμος πέρασε στα χέρια της αντιπολίτευσης, η αυξημένη ανεργία, οι ραγδαίες αυξήσεις στα βασικά προϊόντα, όπως στα αυγά 100%, στο ηλιέλαιο 110%, στο κουλούρι 25%, στο ψωμί 20%, και με τους μισθούς να αυξάνονται στα επίπεδα του 5%-8%, συντελούν στον πολλαπλασιασμό των πωλήσεων του ψωμιού και της λαϊκής απήχησης του δημάρχου, γεγονός που προβληματίζει το επιτελείο του κ. Ερντογάν.

Η εφημερίδα Sözcü αναφέρει πως μια μέση οικογένεια με χαμηλά εισοδήματα αγοράζει οκτώ ψωμιά την ημέρα, με αποτέλεσμα με τη διαφορά της τιμής σε σχέση με το προϊόν που πωλείται στους υπόλοιπους φούρνους να μπορεί να πληρώσει τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος ή του φυσικού αερίου. Υπεύθυνοι του δήμου αναφέρουν πως υπάρχουν άνθρωποι που περπατούν 5 χλμ. για να αγοράσουν καθημερινά το φθηνό ψωμί.

Ταξίδι στο… Διάστημα

Πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν πως όσο εντείνεται η οικονομική κρίση στην Τουρκία τόσο θα συνεχίζεται η «μάχη» του Ιμάμογλου με τον Ερντογάν. Οι ίδιοι αναλυτές αναφέρουν πως αυτές οι συνθήκες οδηγούν τον πρόεδρο της Τουρκίας να προσπαθεί να αλλάξει την ατζέντα χαρακτηρίζοντας ως «εξωτερικούς εχθρούς» τις ΗΠΑ, τη Δύση, τον Εμανουέλ Μακρόν, τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ώστε να αποσπαστεί η προσοχή του κόσμου από τα βασικά προβλήματα της καθημερινότητας. Παράλληλα σημειώνουν πως αυτή την περίοδο δεν μπορεί να υποσχεθεί οικονομική ανάκαμψη, με αποτέλεσμα να υπόσχεται ταξίδια στο Διάστημα.

Ο πρόεδρος της Τουρκίας στις αρχές της εβδομάδας επιτέθηκε στις ΗΠΑ για τη «χλιαρή» ανακοίνωσή τους για τη δολοφονία 13 Τούρκων από τα μέλη του PKK. Λίγες ημέρες νωρίτερα είχε εξαπολύσει προσωπική επίθεση στον πρόεδρο της Γαλλίας. Την Παρασκευή, ο εκπρόσωπος του κυβερνώντος κόμματος ΑΚP Oμέρ Τσελίκ εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον της ελληνικής κυβέρνησης. «Οι δηλώσεις στις οποίες προέβη εκεί ο Ελληνας υπουργός Εξωτερικών αποτελούν προσεγγίσεις που δεν ταιριάζουν με τη φιλία και προκαλούν εχθρότητα εναντίον της Τουρκίας στο πλαίσιο του φόρουμ φιλίας. Είναι βέβαιο ότι εάν το δίδυμο Ελλάδας – Ελληνοκυπρίων έχει το όνειρο να δώσει ζωή στις μαξιμαλιστικές απαιτήσεις του, παίρνοντας μαζί κι άλλα κράτη, κράτη που έχουν προβλήματα με την Τουρκία για άλλους λόγους, εγγυόμαστε ότι το όνειρο θα γίνει, ως συνήθως, εφιάλτης τους», δήλωσε.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο κ. Ερντογάν για δεύτερη συνεχόμενη εβδομάδα υποσχέθηκε ταξίδι στη Σελήνη. «Επιστήμονες και ερευνητές από πολλές χώρες του κόσμου εκφράζουν την εκτίμηση και τον θαυμασμό τους για το όραμά μας, όμως η αντιπολίτευση μιλάει για διαστημικό παραμύθι! Τόσο μίκρυναν…» ανέφερε.

Πάντως, οι πολιτικοί αντίπαλοι του κ. Ερντογάν τονίζουν πως τις ψήφους τις φέρνουν τα… ψωμιά και η οικονομική ευημερία και όχι τα «διαστημικά ταξίδια», αλλά ούτε και οι «εξωτερικοί εχθροί». Θυμούνται πως και ο ίδιος ο Τούρκος πρόεδρος, το 2002, ήρθε στην εξουσία ύστερα από μια επιτυχημένη θητεία στον Δήμο της Κωνσταντινούπολης, όπου βοηθούσε κι αυτός τότε τους Τούρκους που ζούσαν στα φτωχά προάστια.