ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ανοιχτή πόρτα από Κάιρο σε Άγκυρα

anoichti-porta-apo-kairo-se-agkyra

Ενδεικτική των προσπαθειών των περιφερειακών «παικτών» να μείνουν μακριά από τις περιπλοκές που δημιουργεί η εκκρεμότητα του Κυπριακού αποτελεί και η πρόσφατη προκήρυξη του πρώτου διεθνούς γύρου προσφορών από την αιγυπτιακή κυβέρνηση για την εκμετάλλευση υδρογονανθράκων, μεταξύ άλλων και στη Μεσόγειο Θάλασσα. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», ο χάρτης της προκήρυξης αποτυπώνει πεδία στην Ανατολική Μεσόγειο. Τα δυτικά πεδία έχουν χαραχθεί με βάση τη συμφωνία για την οριοθέτηση αποκλειστικής οικονομικής ζώνης (ΑΟΖ) ανάμεσα σε Ελλάδα και Αίγυπτο, τον περασμένο Αύγουστο. Ωστόσο, σε ένα πεδίο το οποίο βρίσκεται ανατολικά του 28ου μεσημβρινού ακολουθούνται τα νότια όρια της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, όπως αυτά κοινοποιήθηκαν με ρηματική διακοίνωση στον ΟΗΕ στις 13 Νοεμβρίου 2019, λίγες ημέρες πριν από την υπογραφή του τουρκολιβυκού συμφώνου. Η συγκεκριμένη επιλογή δεν αποτελεί κατ’ ανάγκη στοιχείο ομαλοποίησης των σχέσεων της Αιγύπτου με την Τουρκία, είναι ωστόσο μια συνειδητή επιλογή του Καΐρου να αφήσει ανοιχτές τις πόρτες για μελλοντικές συζητήσεις.

Κυρίως, όμως, η αποτύπωση των νότιων ορίων της τουρκικής υφαλοκρηπίδας σε αυτό το σημείο του χάρτη αποτελεί και μια έμμεση πλην σαφή αποδοχή ότι το Κάιρο λαμβάνει αποστάσεις από τις απόψεις περί συνάντησης των ΑΟΖ Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι, προφανώς, προς Ανατολάς, τα πεδία που προκηρύσσονται από το αιγυπτιακό υπουργείο Πετρελαίου και Ορυκτών Πόρων ακολουθούν την υφιστάμενη οριοθέτηση ανάμεσα στην Αίγυπτο και στην Κυπριακή Δημοκρατία. Αξίζει να σημειωθεί ότι η προκήρυξη έγινε στις 18 Φεβρουαρίου, θα ολοκληρωθεί την 1η Αυγούστου και περιλαμβάνει συνολικά 24 οικόπεδα στην Ανατολική Μεσόγειο, τον κόλπο του Σουέζ αλλά και χερσαίες περιοχές στη δυτική έρημο (από τον ποταμό Νείλο έως τα σύνορα με τη Λιβύη).

Μετά τη συγκεκριμένη προκήρυξη ακολούθησε και η ανακοίνωση της συμφωνίας της Αιγύπτου με το Ισραήλ για τη μεταφορά φυσικού αερίου από τη μία χώρα στην άλλη. Συγκεκριμένα συμφωνήθηκε η μεταφορά φυσικού αερίου μέσω αγωγού από το κοίτασμα «Λεβιάθαν» στο Ισραήλ σε δύο σταθμούς στην Αίγυπτο, από όπου και θα πραγματοποιούνται οι εξαγωγές προς την Ευρώπη σε μορφή υγροποιημένου αερίου (LNG). Η συμφωνία αυτή έχει δύο γεωπολιτικές διαστάσεις, καθώς αφορά τις δύο χώρες με τα αποδεδειγμένα μεγαλύτερα και αξιοποιήσιμα κοιτάσματα φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο. Η πρώτη διάσταση αφορά την Τουρκία. Η Αίγυπτος και το Ισραήλ αποφασίζουν να συνεργαστούν άμεσα, αγνοώντας την τουρκική απαίτηση να αποτελέσει τον δίαυλο του φυσικού αερίου προς την Ευρώπη. Ακυρώνουν, δηλαδή, τον βασικό τουρκικό ισχυρισμό περί «ιδανικής» γεωγραφικής θέσης για τη μεταφορά του φυσικού πλούτου της Ανατολικής Μεσογείου προς τη Δύση. Η δεύτερη διάσταση αφορά την τύχη του πρότζεκτ του αγωγού East Med. Παρότι, θεωρητικά, ο East Med παραμένει στο τραπέζι, η συμφωνία Ισραήλ και Αιγύπτου, αλλά και της Αιγύπτου με την Παλαιστινιακή Αρχή για την εκμετάλλευση κοιτάσματος στα ανοιχτά της Λωρίδας της Γάζας, υποδηλώνει ότι η πολιτική εκκρεμότητα του Κυπριακού ευνοεί την ενεργοποίηση άλλων διαύλων εκμετάλλευσης και μεταφοράς του φυσικού αερίου.