ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η Αγκυρα κατηγορεί την Αθήνα για… προκλήσεις

Η Αγκυρα κατηγορεί την Αθήνα για… προκλήσεις

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Η Αγκυρα προετοιμάζεται για την επίσκεψη του Νίκου Δένδια στην Τουρκία, μεταφέροντας θετικά μηνύματα για τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της Ελλάδας και της Τουρκίας. Ομως, στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας της Τουρκίας, στο οποίο καθορίζεται ο «οδικός χάρτης» της εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής της γειτονικής χώρας, η Αθήνα κατηγορείται για προκλήσεις και παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων της μειονότητας.

Η τουρκική πλευρά τονίζει τη σημασία που έχει η συνέχιση των διπλωματικών επαφών μεταξύ των δύο χωρών. Παράλληλα επισημαίνεται πως η τουρκική πλευρά θα προσπαθήσει να κάνει τα απαραίτητα βήματα έτσι ώστε το ταξίδι του Νίκου Δένδια, που θα πραγματοποιηθεί στις 14 Απριλίου, να είναι παραγωγικό και να έχει θετικό αποτέλεσμα. Ο υπουργός Εξωτερικών αναμένεται να ταξιδέψει στην Αγκυρα για να συναντηθεί με τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου, χωρίς να αποκλείεται να υπάρξει επίσκεψη και στην Κωνσταντινούπολη. Οι δύο υπουργοί αναμένεται να συζητήσουν τα περισσότερα ζητήματα των ελληνοτουρκικών διαφορών, όπως η Ανατολική Μεσόγειος, η υφαλοκρηπίδα, μειονοτικά ζητήματα αλλά και το προσφυγικό.

Ωστόσο, αυτό στο οποίο δίνουν σημασία στην Τουρκία είναι και οι εξελίξεις στο Κυπριακό και θέλουν να διαπιστώσουν τη στάση που θα κρατήσει η Αθήνα, καθώς στα τέλη Απριλίου θα συμμετάσχουν στην άτυπη πενταμερή συνάντηση για το Κυπριακό στη Γενεύη. Στην Αγκυρα θεωρούν πως αν υπάρχει κάποια πιθανότητα επίλυσης του Κυπριακού, θα περάσει από μια μακροχρόνια διαδικασία. Ωστόσο, εκτιμούν πως θα μπορούσε να βρεθεί κάποια φόρμουλα διαμοιρασμού των εσόδων, γεγονός που θα βοηθούσε στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης για να επιλυθούν τα υπόλοιπα ζητήματα.
Τον Φεβρουάριο, ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου είχε δηλώσει πως «αν στην Κύπρο καταφέρουμε να βρούμε τον τρόπο διαμοιρασμού των εσόδων, τότε θα έχουμε λύσει το 50% του ζητήματος της Ανατολικής Μεσογείου».

Πάντως, στο Συμβούλιο Ασφαλείας το οποίο συνεδρίασε τη Δευτέρα στην Αγκυρα υπό την προεδρία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η Τουρκία κατηγόρησε την Αθήνα για παραβίαση δικαιωμάτων της μειονότητας την οποία αποκαλεί «τουρκική» και κατέκρινε την Ελλάδα πως ασκεί πολιτική εναντίον της Τουρκίας. Στην ανακοίνωση που εκδόθηκε μετά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου αναφέρεται πως «συζητήθηκαν οι παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την Ελλάδα εναντίον της τουρκικής μειονότητας και οι απάνθρωπες πρακτικές της που έχουν στόχο τους μετανάστες. Παρά τις εκκλήσεις μας για διάλογο, η Ελλάδα, η οποία προσπάθησε να αυξήσει τις αντιτουρκικές πολιτικές της, κλήθηκε να σεβαστεί το διεθνές δίκαιο και να εκπληρώσει την αναγκαιότητα για σχέσεις καλής γειτονίας».

Το Συμβούλιο Ασφαλείας της γειτονικής χώρας όσον αφορά το Κυπριακό μιλάει για λύση «στη βάση δύο κρατών» και για την Ανατολική Μεσόγειο τονίζει «την ανάπτυξη πολιτικών και λύσεων σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, προκειμένου να διασφαλιστεί η εδραίωση και συνέχιση του κλίματος σταθερότητας».

Στις 6 Απριλίου, ο Τούρκος πρόεδρος πρόκειται να υποδεχθεί τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ και την επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Στις συζητήσεις αναμένεται να τεθούν τα ζητήματα των σχέσεων Τουρκίας – E.E., η συμφωνία για το προσφυγικό, η Ανατολική Μεσόγειος και οι σχέσεις της Αγκυρας με την Ελλάδα και την Κύπρο. Η Αγκυρα θεωρεί πως έχει κάνει αρκετά βήματα για την αποκλιμάκωση και περιμένει βήματα και από την Ε.Ε., κυρίως στον οικονομικό τομέα, όπως αύξηση των κονδυλίων για το προσφυγικό και επικαιροποίηση της τελωνειακής ένωσης. Ωστόσο, το δυσκολότερο μέτωπο της Τουρκίας θεωρείται αυτό με τις ΗΠΑ, στο οποίο, παρά τις τηλεφωνικές επικοινωνίες των αξιωματούχων των δύο χωρών, δεν έχει βρεθεί οριστικό σημείο σύγκλισης. Δύο είναι τα βασικά σημεία των διαφορών μεταξύ των δύο χωρών: Το πρώτο είναι η προμήθεια των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400, για τα οποία η Ουάσιγκτον έχει ξεκαθαρίσει πως δεν πρέπει να παραμείνουν στην Τουρκία. Την Πέμπτη υπήρξε τηλεφωνική επικοινωνία του υπουργού Αμυνας της Τουρκίας Χουλουσί Ακάρ με τον Αμερικανό ομόλογό του και, σύμφωνα με πληροφορίες, οι ΗΠΑ δεν έχουν αλλάξει στάση στο ζήτημα αυτό.

Το δεύτερο μέτωπο είναι για τα ανθρώπινα δικαιώματα και χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η έκθεση που δημοσίευσε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ κατά της της Τουρκίας, όπου την κατηγορεί για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που αφορούν βασανιστήρια, κατηγορίες για δολοφονίες, αυθαίρετες συλλήψεις δεκάδων χιλιάδων πολιτικών αντιπάλων. Η Αγκυρα με ανακοίνωσή της απορρίπτει τις κατηγορίες και αμφισβητεί τα στοιχεία της Ουάσιγκτον. Πάντως, το ζήτημα που παρατηρούν με προσοχή στην Αγκυρα είναι η στήριξη των Βρυξελλών και της Ουάσιγκτον προς την Ελλάδα και υπάρχει η θεωρία πως η Δύση και κυρίως οι ΗΠΑ προετοιμάζονται για το χειρότερο σενάριο, αυτό της διεύρυνσης της απόστασης Τουρκίας – Δύσης.
«Είναι αλήθεια ότι στη Δύση υπάρχει ιδιαίτερη συμπάθεια προς την Ελλάδα. Ομως οι ΗΠΑ στηρίζουν με απόλυτο τρόπο την Ελλάδα. Δεν θα ήταν λάθος να αναφέρουμε πως αυτή η στήριξη είναι μέρος του “σχεδίου Β” της Ουάσιγκτον. Οι ΗΠΑ, στηρίζοντας με κάθε τρόπο την Ελλάδα, δημιουργούν μια εφεδρεία ασφάλειας στην περιοχή, σε περίπτωση που η Τουρκία ξεφύγει από την Ευρωατλαντική Συμμαχία», αναφέρει σε άρθρο της η Χαντέ Φιράτ, έγκυρη πολιτική αναλύτρια της εφημερίδας Ηurriyet.

Το τηλεφώνημα του Τζο Μπάιντεν στον Κυριάκο Μητσοτάκη και όσα συζητήθηκαν στην επικοινωνία αυτή φαίνεται πως έχουν θορυβήσει την Τουρκία, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ μέχρι στιγμής δεν έχει καμία επικοινωνία με τον Ερντογάν.