ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η Βόρεια Μακεδονία και οι ισορροπίες στη Βουλή

i-voreia-makedonia-kai-oi-isorropies-sti-voyli-561343567

Μια φαινομενικά ανώδυνη ψηφοφορία, όπως αυτή για την κύρωση μνημονίων συνεργασίας με τη Βόρεια Μακεδονία που απορρέουν από τη συμφωνία των Πρεσπών, δημιουργεί υπογείως ένα πολιτικό μπρα ντε φερ μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, όχι κυρίως σε επίπεδο ουσίας –αφού η διαδικασία είναι τυπικού χαρακτήρα–, αλλά σε επίπεδο πολιτικών εντυπώσεων, ως «ουρά» της έντασης που είχε δημιουργηθεί την περίοδο της υπογραφής της συμφωνίας. Χωρίς να έχει καθοριστεί ακόμα πότε θα εισέλθουν στην ελληνική Βουλή τα μνημόνια συνεργασίας με τη γειτονική χώρα, ο υφιστάμενος σχεδιασμός δείχνει πως αυτό θα συμβεί μετά το Πάσχα, με ορίζοντα μέχρι το τέλος του Μαΐου. 

Για τη Νέα Δημοκρατία τα πράγματα είναι ξεκάθαρα: Αντιτάχθηκε σθεναρά στην ψήφιση της συμφωνίας των Πρεσπών, αλλά είχε ξεκαθαρίσει ήδη από τότε πως εφόσον η συμφωνία κυρωθεί δεν μπορεί να αναιρεθεί. Συνεπώς, η υπερψήφιση των μνημονίων συνεργασίας θεωρείται μια τυπική διαδικασία για το κυβερνών κόμμα, καθώς η χώρα δεσμεύεται από μια διεθνή συμφωνία, όπως έχουν τονίσει επανειλημμένως κυβερνητικά στελέχη. 

Από την κυβερνητική πλειοψηφία δεν υπάρχει κλίμα διαφοροποιήσεων, πλην των δύο πρώην πρωθυπουργών. Ο μεν Αντώνης Σαμαράς έχει ξεκαθαρίσει δημοσίως πως δεν πρόκειται να υπερψηφίσει τα μνημόνια συνεργασίας, ενώ και ο Κώστας Καραμανλής, χωρίς να επιβεβαιώνονται οι σχετικές πληροφορίες, κινείται προς την κατεύθυνση της αποχής. Η κυβερνητική παράταξη, ανεξάρτητα από το τι θα πράξουν οι πρώην πρωθυπουργοί, δείχνει αυτή τη στιγμή συμπαγής στο συγκεκριμένο θέμα, και ακόμα και η λεγόμενη δεξιά πτέρυγα δεν δείχνει διάθεση αποκλίσεων, πλην ίσως κάποιων εξαιρέσεων σε Βορρά και Πελοπόννησο. Χαρακτηριστική η πρόσφατη δήλωση του Αδ. Γεωργιάδη πως όποιος δεν ψηφίσει τα μνημόνια είναι σαν να χαρίζει σκέτο το όνομα Μακεδονία στη γειτονική χώρα.   

Η «ρεβάνς»

Για την αξιωματική αντιπολίτευση, πάντως, η κύρωση των μνημονίων για τη Βόρεια Μακεδονία δεν είναι μια απλή διαδικασία, αλλά αποτελεί μια ευκαιρία για πολιτική «ρεβάνς». Στην Κουμουνδούρου θεωρούν πως η Ν.Δ. επένδυσε σε άκρατο λαϊκισμό την περίοδο εκείνη και όταν κατατεθούν τα μνημόνια προς ψήφιση θα έρθει η ώρα να ζητήσει «158 συγγνώμες» –όσοι είναι οι βουλευτές της–, όπως έχει πει χαρακτηριστικά ο κ. Τσίπρας. Ο ΣΥΡΙΖΑ μάλιστα δεν αποκλείεται να μην είναι παρών στην ψηφοφορία. Η εν λόγω στάση –εάν τελικά ισχύσει– δεν θα αφορά τη συγκεκριμένη ψηφοφορία, αλλά θα ενταχθεί σε ένα ευρύτερο πλαίσιο. 

Η αξιωματική αντιπολίτευση εδώ και καιρό αντιδρά στην επιστολική ψήφο και ήδη έχει αποχωρήσει από ψηφοφορίες στη Βουλή – το ίδιο μπορεί να γίνει και με τις Πρέσπες. Σε αυτή την περίπτωση δεν αλλάζει κάτι επί της ουσίας, καθώς για να επικυρωθούν τα μνημόνια συνεργασίας απαιτείται απλή πλειοψηφία. Μάλιστα ο ΣΥΡΙΖΑ με πιθανή αποχώρησή του κάνει ακόμα πιο εύκολη την κύρωσή τους, καθώς θα ρίξει τον αριθμό των απαιτούμενων ψήφων, αφού, από τους 214 βουλευτές που θα ψηφίσουν –εάν λείψουν οι 86 της αξιωματικής αντιπολίτευσης–, θα χρειάζονται μόνο 108 ψήφοι για το 50% συν ένα. 

Το κέρδος που θέλει να αποκομίσει από μια πιθανή αποχώρηση ο ΣΥΡΙΖΑ θα είναι να καταδείξει σε συμβολικό επίπεδο πως η Ν.Δ. παίρνει πάνω της την κύρωση των μνημονίων. Δευτερευόντως αυτό ισχύει και για το ΚΙΝΑΛ, που επίσης είχε καταψηφίσει τις Πρέσπες και αναμένεται, σύμφωνα με όλες τις πληροφορίες, να κινηθεί θετικά όταν έρθουν τα μνημόνια συνεργασίας στη Βουλή. Από τα υπόλοιπα κόμματα, θετική στάση αναμένεται να κρατήσει και το ΜέΡΑ25, ενώ το ΚΚΕ, κατά τα ειωθότα, απέχει από τέτοιες ψηφοφορίες. Αρνητική θέση έχει η Ελληνική Λύση. Σημειώνεται πάντως ότι για να γίνει ονομαστική ψηφοφορία θα πρέπει να υπάρξει αίτημα από 15 βουλευτές, αριθμό που διαθέτει μόνο η αξιωματική αντιπολίτευση.

Η «απάντηση»

Στον πολιτικό ελιγμό του ΣΥΡΙΖΑ, όμως, μπορεί να υπάρξει «απάντηση» από την πλειοψηφία. Για παράδειγμα, θα μπορούσε να αποφασιστεί, όπως έχει γίνει και άλλες φορές, να ψηφίσουν όλοι οι βουλευτές σε ομάδες ανά 50άδες, όπως προβλέπει το πρωτόκολλο λόγω της πανδημίας για την αποφυγή συνωστισμού. Σε αυτή την περίπτωση δεν θα ισχύσει η επιστολική ψήφος, στην οποία αντιτίθεται η αξιωματική αντιπολίτευση, αλλά θα υπάρχει ψηφοφορία διά ζώσης, κάνοντας δύσκολη την αποχώρηση του ΣΥΡΙΖΑ. Σε μια τέτοια περίπτωση μπορεί η ψηφοφορία να διαρκέσει πολύ περισσότερο, αλλά η πλειοψηφία θα έχει αποφύγει την προσπάθεια του ΣΥΡΙΖΑ να επωφεληθεί επικοινωνιακά από το θέμα. Σε κάθε περίπτωση, η κύρωση των μνημονίων με τη Βόρεια Μακεδονία αποτελεί ένα πεδίο που μπορεί να ανεβάσει το πολιτικό θερμόμετρο μεταξύ των δύο πλευρών.