ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

EUMED9: Οι απειλές φέρνουν πιο κοντά τον Νότο

Οι ευρωμεσογειακές χώρες συνυπέγραψαν τη διακήρυξη των Αθηνών

eumed9-oi-apeiles-fernoyn-pio-konta-ton-noto-561503422

Η Σύνοδος του Νότου που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα εκπέμπει ένα σημαντικό μήνυμα, εν μέσω ενός παγκοσμίως ρευστού περιβάλλοντος: ο ευρωπαϊκός Νότος αποτελεί έναν σημαντικό πόλο και εντός της Ε.Ε., που έχει λόγο στις εξελίξεις και μπορεί να διαμορφώνει κοινές πολιτικές. Η εικόνα εννέα ηγετών, μαζί με την πρόεδρο της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να συζητούν και να συμφωνούν στα φλέγοντα ζητήματα της περιοχής και της εποχής, στέλνει ακριβώς αυτό το μήνυμα. «Θα έχουμε την ευκαιρία να υιοθετήσουμε τη διακήρυξη της Αθήνας, η οποία θέτει τις προτεραιότητες των χωρών της Μεσογείου και του ευρωπαϊκού Νότου για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, η οποία επηρεάζει ιδιαίτερα την κοινή μας θάλασσα, τη Μεσόγειο», είπε ο κ. Μητσοτάκης πριν από την έναρξη της συζήτησης, δίνοντας το κοινό στίγμα. «Θα έχουμε επίσης την ευκαιρία να συζητήσουμε σημαντικά γεωπολιτικά και άλλα ζητήματα, από το Αφγανιστάν έως την πανδημία COVID», πρόσθεσε, καλωσορίζοντας «τους φίλους μας από τη Σλοβενία και την Κροατία» που διεύρυναν το σχήμα. 

Η ατζέντα

Πράγματι, κατά τη χθεσινή ημέρα οι συζητήσεις είχαν μεγάλη ατζέντα. Πλην της κλιματικής αλλαγής, που ήταν κεντρικό θέμα, συζητήθηκαν το μεταναστευτικό, η πανδημία, αλλά και η ασφάλεια στην Αν. Μεσόγειο, που είναι πάντα συνάρτηση της τουρκικής προκλητικότητας. Ιδιαίτερη σημασία αποδόθηκε στη δυνατότητα των χωρών του Νότου να συνδιαμορφώνουν τις θέσεις τους για κομβικά ζητήματα, κάτι που μπορεί να αποτελέσει κινητήρια δύναμη και για αποφάσεις σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Η διακήρυξη των Αθηνών για την κλιματική αλλαγή αναφέρει, μεταξύ άλλων, «την ανάγκη για αποφασιστικές πολιτικές προσαρμογής και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τη νέα στρατηγική της Ε.Ε. για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, και για μέτρα πρόληψης σε όλους τους τομείς που αναμένεται να επηρεασθούν σημαντικά από την κλιματική αλλαγή στην περιοχή της Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένου του περιβαλλοντικού και του κοινωνικοοικονομικού τομέα», ενώ σε άλλο σημείο οι εννέα χώρες του Νότου «καλούν όλους τους διεθνείς εταίρους, ιδίως τις χώρες του G20, να κυρώσουν τη Συμφωνία των Παρισίων» και να «αναγνωρίσουν τη δέσμευσή μας για την ταχεία ανάπτυξη τεχνολογιών και πολιτικών που επιταχύνουν έτι περαιτέρω την απομάκρυνση από ένα αμείωτο δυναμικό άνθρακα». 

Οσον αφορά το έτερο πολιτικό κείμενο της συνόδου, αναφέρεται σε μια πληθώρα θεμάτων. Σημαντικό κομμάτι καταλαμβάνει το μεταναστευτικό, με τη διατύπωση να αναφέρει πως «η εργαλειοποίηση της μετανάστευσης για γεωπολιτικούς σκοπούς είναι απάνθρωπη και παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα» και ως εκ τούτου «η συνεργασία μεταξύ Ε.Ε. και τρίτων χωρών είναι κρίσιμη για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, την αποτροπή παράνομης διακίνησης».

Σε άλλα σημεία το κείμενο αναφέρεται στην πράσινη μετάβαση και στον ψηφιακό μετασχηματισμό, στα πολιτικά δικαιώματα, ενώ η διακήρυξη ξεκινά με εκτενείς αναφορές στην ειρήνη και στην ασφάλεια στην Αν. Μεσόγειο θίγοντας όλη την ατζέντα: από το Κυπριακό, τις εξελίξεις στο Αφγανιστάν, στη Συρία, στον Λίβανο και στη Λιβύη.

Πριν από την έναρξη της συνόδου ο πρωθυπουργός είχε τετ α τετ με τον πρωθυπουργό της Ιταλίας Μάριο Ντράγκι, όπου οι δύο ηγέτες επιβεβαίωσαν το εξαιρετικό επίπεδο των διμερών σχέσεων και συζήτησαν τις προοπτικές εμβάθυνσης της συνεργασίας.