ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Συνάντηση Ελπιδοφόρου – Μητσοτάκη: Το παρασκήνιο μιας κρίσης που απετράπη στο παρά πέντε

synantisi-elpidoforoy-mitsotaki-to-paraskinio-mias-krisis-poy-apetrapi-sto-para-pente-561512563

Το ενδεχόμενο να ακυρωθεί τελικά η συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής κ. Ελπιδοφόρο κατά την επίσκεψή του στη Νέα Υόρκη υπήρξε την εβδομάδα που πέρασε ένα σενάριο ορατό, με τη σχέση των δύο πλευρών να ισορροπεί σε τεντωμένο σκοινί, αλλά εντέλει να γίνονται τα απαραίτητα βήματα ώστε να αποφευχθεί ένα διπλωματικό επεισόδιο που θα έστελνε μήνυμα ρήξης μεταξύ Αθήνας και Αρχιεπισκοπής Αμερικής, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την εικόνα της χώρας στο εξωτερικό και τα εθνικά μας συμφέροντα. 

Αιτία της παρ’ ολίγον ρήξης ήταν η παρουσία του κ. Ελπιδοφόρου στην εκδήλωση της Αγκυρας, την περασμένη Δευτέρα, για τα εγκαίνια του «Τουρκικού σπιτιού». Ο Αρχιεπίσκοπος, ενεργώντας κατά την πάγια εντολή του κ.κ. Βαρθολομαίου που ζητάει εξωστρέφεια και προώθηση των συμφερόντων του Οικουμενικού Πατριαρχείου σε όλα τα διεθνή φόρα και τις εκδηλώσεις, αποδέχθηκε την πρόσκληση, χωρίς ωστόσο να γνωρίζει πως στην εκδήλωση θα ήταν παρών ο Ερσίν Τατάρ, «πρόεδρος» του ψευδοκράτους στην Κύπρο. Παρά το γεγονός ότι ο κ. Ελπιδοφόρος εξέφρασε ενθέρμως τις πάγιες θέσεις του Πατριαρχείου αναφερόμενος ακόμα και στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, η παρουσία στην εκδήλωση άναψε φωτιές στο τρίγωνο Αθήνας, Λευκωσίας και Νέας Υόρκης, και τις επόμενες τέσσερις ημέρες, δηλαδή έως και την Παρασκευή, ήταν σε εξέλιξη ένα διπλωματικό θρίλερ με φόντο τη συνάντηση του Ελληνα πρωθυπουργού και του Αρχιεπισκόπου.  

Η αντίδραση της Κύπρου

Η πρώτη και άμεση αντίδραση ήταν από τον Κύπριο πρόεδρο, ο οποίος επίσης βρισκόταν στις ΗΠΑ για τη Συνέλευση του ΟΗΕ. Ο κ. Νίκος Αναστασιάδης ακύρωσε με συνοπτικές διαδικασίες τη συνάντησή του με τον κ. Ελπιδοφόρο μέσω email που εστάλη στην Αρχιεπισκοπή και το οποίο έκανε λόγο για «φορτωμένο πρόγραμμα» του προέδρου, που δεν αφήνει περιθώριο για συνάντηση με τον προκαθήμενο της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας στις ΗΠΑ. Η κίνηση Αναστασιάδη, όπως ήταν λογικό, προβλημάτισε την Αθήνα, που δεν ήθελε να φανεί «λιγότερο ευαίσθητη στο ατόπημα του κ. Ελπιδοφόρου», με αποτέλεσμα να ανοίξει ένας δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ των δύο πλευρών για το τι μέλλει γενέσθαι με τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ελπιδοφόρου. 

Η χρυσή τομή φαινόταν να βρίσκεται με την ακύρωση της «επίσημης» επίσκεψης του κ. Μητσοτάκη στην Αρχιεπισκοπή και τη συνάντηση των δύο στο Ground Zero, στον ναό του Αγίου Νικολάου, όπου με αυτό τον τρόπο θα διασκεδάζονταν οι εντυπώσεις, καθώς η συνάντηση θα είχε λιγότερο θεσμικό χαρακτήρα, αλλά ταυτόχρονα δεν θα ακυρωνόταν. Με αυτό το πρόγραμμα στις αποσκευές του μπήκε ο πρωθυπουργός στο αεροπλάνο για να ταξιδέψει στις ΗΠΑ.  

Πίεση στη Νέα Υόρκη

Το κυβερνητικό επιτελείο με επικεφαλής τον πρωθυπουργό, έχοντας πλέον προσγειωθεί στη Νέα Υόρκη, αρχίζει και δέχεται πιέσεις και «πιάνει» κλίμα από κύκλους της ομογένειας. Οι εσωτερικοί διχασμοί της ελληνοαμερικανικής κοινότητας ήρθαν εμφατικά στην επιφάνεια με αφορμή την παρουσία του κ. Ελπιδοφόρου στην εκδήλωση της τουρκικού προξενείου, παρά το γεγονός ότι κυοφορούνται εδώ και καιρό. 

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», αρκετά μηνύματα που έφταναν στο στενό πρωθυπουργικό περιβάλλον πίεζαν προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση, που ήταν να ακυρωθεί η συνάντηση με τον κ. Ελπιδοφόρο. Το ελληνικό επιτελείο άρχισε να ζυγίζει εκ νέου τα δεδομένα, ώστε όλα να γίνουν με τον σωστό τρόπο και η πληγή να κλείσει αντί να ανοίξει περισσότερο. Σε εκείνο το χρονικό σημείο αποφασίστηκε να βγει την Πέμπτη το πρωί ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιάννης Οικονόμου και να κατακρίνει τη στάση του Αρχιεπισκόπου. Στόχος της Αθήνας, να πάρει καθαρά και δημοσίως αποστάσεις από την παρουσία του κ. Ελπιδοφόρου στο «Τουρκικό σπίτι», ώστε να συγκρατήσει αντιδράσεις και δυσαρέσκειες τόσο εντός Ελλάδος όσο και στην ομογένεια. 

Ακολουθεί η απόφαση να ακυρωθεί η επίσκεψη Μητσοτάκη στο Ground Zero, όπου θα τον ξεναγούσε ο κ. Ελπιδοφόρος, με την ελληνική πλευρά να προχωρεί ουσιαστικά σε μια κλιμάκωση, χωρίς να έχει όμως το βλέμμα στην τελική αποσυμπίεση της κατάστασης. Κατά πληροφορίες, η ελληνική πλευρά ήθελε διακαώς μια εκτονωτική δήλωση του κ. Ελπιδοφόρου, ώστε να «πατήσει» πάνω σε αυτή και να ξεκινήσει νέα προσπάθεια για συνάντηση των δύο πλευρών. Οι δυσκολίες ωστόσο είχαν αυξηθεί, καθώς και η πλευρά του κ. Ελπιδοφόρου είχε ενοχληθεί εξαιτίας της δημόσιας αποδοκιμασίας από τον κ. Γιάννη Οικονόμου.  

Η δήλωση

Ολα αυτά έλαβαν χώρα την Πέμπτη το απόγευμα, οπότε φάνηκε οι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ των δύο πλευρών να έχουν χαθεί, μετά την ακύρωση της επίσκεψης Μητσοτάκη στο Ground Zero. Στην πραγματικότητα, όμως, εξελισσόταν ένα παρασκηνιακό μπρα ντε φερ μεταξύ των δύο πλευρών και η επικοινωνία, όπως είναι σε θέση να γνωρίζει η Κ», δεν είχε διακοπεί ποτέ, καθώς συνεργάτες τόσο του πρωθυπουργού όσο και του Αρχιεπισκόπου, αλλά και πρόσωπα που συνδέονται και με τις δύο πλευρές, αναζητούσαν τρόπο να πέσουν οι τόνοι. 

Εξι ώρες μετά, τα μεσάνυχτα της Πέμπτης, ήρθε η δημόσια δήλωση του κ. Ελπιδοφόρου, που λειτούργησε εκτονωτικά προκειμένου η επικοινωνία να αποκατασταθεί πλήρως και να κανονιστεί το νέο ραντεβού, το οποίο έγινε την Παρασκευή στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Πρόκειται για μια κατάληξη που αναμφίβολα ικανοποίησε και τις δύο πλευρές, αλλά κυρίως προστάτευσε την ίδια τη χώρα, καθώς η οριστική ακύρωση της συνάντησης θα εξέπεμπε ένα πολύ αρνητικό μήνυμα στον απόδημο ελληνισμό, με αντίκτυπο στη διεθνή εικόνα της Ελλάδας.