ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Πράσινες επιχειρήσεις, Ι.Χ. και κτίρια

Πώς αλλάζει τη ζωή μας ο νέος περιβαλλοντικός νόμος

Πράσινες επιχειρήσεις, Ι.Χ. και κτίρια

Σημαντικές αλλαγές στην προσωπική μας ζωή, στις οικονομικές μας επιλογές, με επίκεντρο τις κατοικίες και τα αυτοκίνητά μας, αλλά και στον τρόπο λειτουργίας σειράς επιχειρήσεων, επιφέρει το κρίσιμο για το περιβάλλον εγχείρημα της «πράσινης μετάβασης» που προωθεί η κυβέρνηση μέσω του νέου κλιματικού νόμου, ο οποίος εγκρίθηκε την περασμένη Πέμπτη από το υπουργικό συμβούλιο, έπειτα από εισήγηση του αρμόδιου υπουργού Κώστα Σκρέκα.

Με την ψήφιση του νέου νόμου, στον οποίο αποδίδει ιδιαίτερη σημασία ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, πρέπει να θεωρείται δεδομένο πως θα αρχίσουμε να σκεφτόμαστε διαφορετικά τι αυτοκίνητο θα αγοράσουμε και πότε, καθώς επίσης και τον τρόπο θέρμανσης της κατοικίας μας, ενώ σταδιακά οι εικόνες της καθημερινότητάς μας θα μεταβάλλονται: θα αρχίσουμε, για παράδειγμα, να βλέπουμε περισσότερους σταθμούς φόρτισης αυτοκινήτων και λιγότερα βενζινάδικα.

Είναι ενδεικτικό ότι από το 2030 θα επιτρέπεται η πώληση μόνο οχημάτων μηδενικών εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου –που δεν καίνε βενζίνη ή πετρέλαιο–, ενώ θα απαγορεύεται σε όλα τα κτίρια η χρήση καυστήρων πετρελαίου θέρμανσης. Ετσι, όποιος δεν στρέφεται σε κάποια άλλη λύση θα είναι υποχρεωμένος να χρησιμοποιεί για τη θέρμανση μόνο κλιματιστικά.

Ειδικότερα, στο νομοσχέδιο, που πρόκειται να τεθεί σε διαβούλευση και άρα είναι «ανοικτό» σε επιμέρους αλλαγές και βελτιώσεις, προβλέπονται:

Μέτρα για τη µείωση των εκποµπών αερίων στα κτίρια

• Από το 2023 απαγορεύεται η εγκατάσταση καυστήρων πετρελαίου θέρμανσης, όπου υπάρχει επαρκές διαθέσιμο δίκτυο φυσικού αερίου.

• Από το 2025 απαγορεύεται η εγκατάσταση καυστήρων πετρελαίου θέρμανσης.

• Από το 2030 απαγορεύεται σε όλα τα κτίρια η χρήση καυστήρων πετρελαίου θέρμανσης.

Μέτρα για τη µείωση των εκποµπών αερίων από επιχειρήσεις

• Ρυπογόνες επιχειρήσεις όπως βιομηχανίες, τουριστικές και πτηνοτροφικές εγκαταστάσεις και υδατοκαλλιέργειες υποχρεούνται σε κατ’ ελάχιστον μείωση εκπομπών θερμοκηπιακών αερίων 30% έως το 2030 σε σχέση με το 2022 (με προσαρμογή στην εκάστοτε παραγωγή τους).

Από το 2030 απαγορεύεται η χρήση καυστήρων πετρελαίου θέρμανσης – Από το 2023 σε όλα τα νέα επαγγελματικά κτίρια με κάλυψη άνω των 500 τ.μ. πρέπει να τοποθετούνται φωτοβολταϊκά.

• Από το 2023 και έπειτα, σε όλα τα νέα επαγγελματικά κτίρια με κάλυψη άνω των 500 τ.μ. πρέπει να τοποθετούνται φωτοβολταϊκά σε ποσοστό που αντιστοιχεί σε τουλάχιστον 30% της κάλυψης. Ετσι, όπως προβλέπεται στο νομοσχέδιο, θα καλύπτονται οι ανάγκες των νέων κτιρίων με καθαρή ενέργεια, η οποία εκτός από χαμηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα είναι και αισθητά φθηνότερη σε σχέση με εκείνη που παράγεται από ορυκτά καύσιμα.

• Εως το τέλος Μαρτίου 2023 οι εισηγμένες επιχειρήσεις στο Χρηματιστήριο, οι τράπεζες, οι όμιλοι κινητής και σταθερής τηλεφωνίας, οι επιχειρήσεις logistics, οι επιχειρήσεις παροχής ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου και οι αλυσίδες λιανικού εμπορίου που απασχολούν πάνω από 500 εργαζομένους αναλαμβάνουν την υποχρέωση να δημοσιεύουν ετήσια αναφορά για το ανθρακικό τους αποτύπωμα με έτος αναφοράς το 2022, ώστε να είναι σαφές πόσο «φιλικές» γίνονται σταδιακά προς το περιβάλλον. Στην έκθεση συμπεριλαμβάνονται εθελοντικοί στόχοι και δράσεις μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Η έκθεση επικαιροποιείται ετησίως.

Μέτρα προώθησης οχηµάτων µηδενικών εκποµπών

• Από το 2025 υποχρεωτικά όλα τα νέα επιβατικά δημόσιας χρήσης, αυτοκίνητα ταξί στην Περιφέρεια Αττικής και στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης, καθώς και το ένα τρίτο των νέων ενοικιαζόμενων οχημάτων θα είναι οχήματα μηδενικών εκπομπών.

• Από το 2023 τουλάχιστον το ένα τέταρτο των νέων εταιρικών αυτοκινήτων θα πρέπει να είναι ηλεκτρικά οχήματα ή υβριδικά ηλεκτρικά οχήματα.

• Αναφορικά με την πώληση καινούργιων επιβατικών οχημάτων και ελαφρών επαγγελματικών οχημάτων, από το 2030 επιτρέπεται η πώληση μόνο οχημάτων μηδενικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (δεν θα πωλούνται αυτοκίνητα που καίνε βενζίνη, πετρέλαιο ή υγραέριο).

Μέτρα για µείωση των εκποµπών αερίων του θερµοκηπίου στα µη διασυνδεδεµένα νησιά

• Εως το 2030 απαγορεύεται η χρήση μαζούτ για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στα μη διασυνδεδεμένα νησιά.

Επί της ουσίας, ο κλιματικός νόμος αποτελεί τον «Οδικό Χάρτη» που υιοθετεί η χώρα προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050. Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνει γενικές κατευθύνσεις αλλά και συγκεκριμένα μέτρα για επτά τομείς: την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας, τις μεταφορές, τη βιομηχανία, τα κτίρια, τη γεωργία και κτηνοτροφία, τα απόβλητα, και, τέλος, τις χρήσεις γης, τις αλλαγές χρήσεων γης και τη δασοπονία.

Διασύνδεση με Αίγυπτο

Ο κλιματικός νόμος δεν είναι βεβαίως μια μεμονωμένη παρέμβαση της κυβέρνησης στην κατεύθυνση της «πράσινης μετάβασης» της χώρας. Συνοδεύεται από άλλες πρωτοβουλίες, όπως τα «πράσινα νησιά», όπου τη σκυτάλη παίρνει πλέον η Χάλκη. Οπως επίσης, κινήσεις και με γεωστρατηγική σημασία, με κορυφαία ίσως την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Αιγύπτου. Η ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία, που υπογράφηκε πρόσφατα, περιλαμβάνει σαφή αναφορά στην ανάγκη σεβασμού της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των δύο χωρών, η οποία συνδέεται ευθέως με την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) και τις θαλάσσιες ζώνες τους, που έχουν οριστεί με βάση τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας το 1982. Στο ενεργειακό πεδίο, η συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου αποτελεί την πρώτη που θα υλοποιεί τη διασύνδεση ανάμεσα στην Ευρώπη και την Αφρική και μπορεί μεσοπρόθεσμα να συμβάλει στη διαφοροποίηση των πηγών εισαγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, καθιστώντας τη χώρα «κόμβο» μεταφοράς πράσινης ενέργειας προς την Ε.Ε.