ΠΟΛΙΤΙΚΗ

«Σαν σκοποβολή σε κινούμενο στόχο»

san-skopovoli-se-kinoymeno-stocho-2065241

Ως «εκλογές κινούμενης άμμου» που δυσκόλεψαν την εκτίμηση των αποτελεσμάτων, περιγράφουν δημοσκόποι στην «Κ» τη χθεσινή αναμέτρηση. Από το πρωί μέχρι και το σούρουπο τα μέλη των ομάδων που εργάστηκαν για το διακαναλικό exit poll λάμβαναν και ανέλυαν τα δείγματα των ψήφων σε επτά διαδοχικά κύματα. Τα χρονικά περιθώρια ήταν ασφυκτικά, όπως και ο κίνδυνος άστοχης πρόβλεψης.

Η διαφορά μεταξύ του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Δημοκρατίας από τις 12 μονάδες της αρχικής εκτίμησής τους διορθώθηκε έπειτα από δύο ώρες στις 10. Ακολούθησε όμως η εκτίμηση των αποτελεσμάτων από τη Singular Logic για το υπουργείο Εσωτερικών που ψαλίδισε τη διαφορά κι άλλο φτάνοντας στις 8,8 μονάδες. «Ποτάμι» και Χρυσή Αυγή εμφανίζονταν με τα ίδια ακριβώς ποσοστά στη μάχη της τρίτης θέσης, ενώ η εκτίμηση της Singular Logic έδωσε τελικά προβάδισμα 0,4 μονάδων στο νεοναζιστικό μόρφωμα. Ούτε το διακαναλικό exit poll, αλλά ούτε η Singular Logic μπόρεσαν να δώσουν σαφή απάντηση για το αν το πρώτο κόμμα εξασφαλίζει αυτοδυναμία.

Ο πολιτικός αναλυτής Γιώργος Σεφερτζής παρακολουθούσε χθες με προσοχή τις διακυμάνσεις. Στις εκλογές του 2000 είχε διενεργήσει το exit poll για την ΕΡΤ σε συνεργασία με τη γαλλική εταιρεία δημοσκοπήσεων SOFRES. Τότε, τρία στα πέντε exit polls είχαν αναγορεύσει τον ηττημένο σε νικητή. Ο κ. Σεφερτζής όμως είχε αποφύγει το ίδιο λάθος. «Παλιότερα έτρεχαν κυλιόμενες δημοσκοπήσεις μέχρι την Παρασκευή ή το Σάββατο προ των εκλογών και έδειχναν με σαφήνεια τις τάσεις, κάτι που βοηθούσε τη στάθμιση και τη δειγματοληψία», λέει. Ωστόσο, μέχρι και την παραμονή αυτών των εκλογών η αδιευκρίνιστη ψήφος επέμενε στο 15% δυσκολεύοντας το έργο των δημοσκόπων. «Είναι σαν να προσπαθείς να κάνεις σκοποβολή σε κινούμενο στόχο», προσθέτει.

«Είναι τέτοιο το μέγεθος των εκλογικών μετατοπίσεων και της αλλαγής, που είμαστε προετοιμασμένοι για μετακινήσεις σε βαθμό που κάποτε δεν θα μπορούσαμε να φανταστούμε», λέει στην «Κ» ο Παναγιώτης Κουστένης, μέλος ομάδας που ανέλαβε την εκτίμηση των αποτελεσμάτων για το διακαναλικό exit poll. Αυτό το ρευστό πολιτικό τοπίο ανάγκασε τους δημοσκόπους να μεγαλώσουν και το περιθώριο στατιστικού σφάλματος.

Σύμφωνα με τη μεθοδολογία που ακολουθείται για τα exit polls, λαμβάνεται στο κάθε τμήμα δείγμα περίπου δέκα ψηφοφόρων ανά 20 λεπτά ή μισή ώρα. Για να ελεγχθεί το δείγμα, οι δημοσκόποι ρωτούν τους ψηφοφόρους τι είχαν επιλέξει στις προηγούμενες εκλογές. Ωστόσο ο κ. Κουστένης αναφέρει ότι οι ψηφοφόροι μπερδεύονταν από τις διαδοχικές αναμετρήσεις του 2012. Αρκετοί δεν μπορούσαν να συγκρατήσουν την προηγούμενη εκλογική τους συμπεριφορά ή αναπροσάρμοζαν την προηγούμενη ψήφο τους με βάση την τρέχουσα. «Πάντα ρωτάμε με αφετηρία τις τελευταίες βουλευτικές εκλογές, αλλά τώρα επιλέξαμε δύο ερωτήσεις. Τι είχαν ψηφίσει τον Ιούνιο του 2012 και στις ευρωεκλογές του 2014», λέει. Η απόκλιση στη διαφορά ΣΥΡΙΖΑ και Ν.Δ. οφείλεται, όπως εξηγεί, στην απροθυμία ψηφοφόρων της Ν.Δ. να απαντήσουν στο exit poll. Αυτή η άρνηση ήταν έντονη και στις τελευταίες ευρωεκλογές, σε αντίθεση με τον ΣΥΡΙΖΑ «που το κλίμα ευφορίας του εκλογικού ρεύματος καθιστά τους ψηφοφόρους του πιο πρόθυμους στις απαντήσεις και παρατηρείται μια σχετική υπεραντιπροσώπευση στις έρευνες».

Για τον κ. Σεφερτζή, σε αυτό το πολιτικό σκηνικό τα exit polls αντιμετωπίζουν πιο έντονα από άλλες φορές τον κίνδυνο της ανειλικρινούς ψήφου. «Επειδή μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος επιλέγει από ανάγκη και όχι από ταύτιση, έχει μεγαλύτερη δυσκολία να το πει μετά», λέει.