ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Κοινός στόχος, η εξάρθρωση δουλεμπόρων

koinos-stochos-i-exarthrosi-doylemporon-2079558

Σε αστυνομικού τύπου επιχειρήσεις με στόχο την εξάρθρωση κυκλωμάτων δουλεμπόρων προσανατολίζεται η Ε.Ε. ως απάντηση στις απανωτούς θανάτους παράτυπων μεταναστών και προσφύγων στη Μεσόγειο. Προωθείται, συγκεκριμένα, ενίσχυση του ρόλου των ευρωπαϊκών υπηρεσιών Frontex και Europol, εφαρμογή ευρείας κλίμακας επιχειρήσεων για την καταστροφή δουλεμπορικών σκαφών στα πρότυπα αντιστοίχων που εφαρμόστηκαν στη Σομαλία, ενώ υπάρχει πολιτική βούληση για ενίσχυση των απελάσεων και ανάπτυξη δικτύου συλλογής πληροφοριών σε «τρίτες» χώρες.

Ενδεικτικά, το σχέδιο δράσης της Κομισιόν προβλέπει ενίσχυση (σε χρήματα και μέσα) των κοινών επιχειρήσεων «Τρίτων» και «Ποσειδών» της Frontex, που εφαρμόζονται σε Ιταλία και Ελλάδα αντίστοιχα. Η Επιτροπή μάλιστα προτείνει διεύρυνση της περιοχής εφαρμογής της επιχείρησης «Τρίτων» (σε πάνω από τα 30 μίλια από τις ακτές της Ιταλίας), ούτως ώστε να καλυφθεί το κενό που δημιούργησε η κατάργηση της προηγούμενης επιχείρησης «Mare Nostrum». Για την Ελλάδα, στόχος είναι να αυξηθούν τα μέσα που διατίθενται από τη Frontex για την επιχείρηση «Ποσειδών» και η κάλυψη μέρους της δαπάνης για τη συμμετοχή των σκαφών του ελληνικού Λιμενικού στις περιπολίες του οργανισμού. Σήμερα ο οργανισμός διαθέτει στην Ελλάδα μόλις ένα πλωτό σκάφος, μία θερμική κάμερα και ένα αεροσκάφος που σταθμεύει στην Καλαμάτα.

Το σχέδιο δράσης της Κομισιόν προβλέπει ακόμη ενίσχυση της συνεργασίας της Frontex με τη Europol και τη Eurojust σε θέματα ανταλλαγής πληροφοριών για τη δράση δουλεμπόρων. Στο σχέδιο δράσης δέκα σημείων, ως παράδειγμα συνεργασίας μνημονεύεται η επιχείρηση JOT (Joint Operation Team) MARE, που είναι σε ισχύ από τον Μάρτιο 2014. Πηγή της «Κ» αποκάλυψε ότι για τις ανάγκες της επιχείρησης έχει αποφασιστεί να διατεθεί ειδικευμένος αξιωματικός του Λιμενικού, ο οποίος είναι προγραμματισμένο να αναλάβει καθήκοντα «συνδέσμου» στις 2 Μαΐου.

Προωθείται ταυτόχρονα ευρείας κλίμακας επιχείρηση για την καταστροφή των δουλεμπορικών σκαφών και πλοίων στα πρότυπα αντίστοιχης που είχε εφαρμοστεί στη Σομαλία με κωδική ονομασία «Αταλάντα». Αρμόδιος αξιωματούχος διευκρίνισε στην «Κ» ότι πρόβλεψη της Κομισιόν είναι τα σκάφη να καταστρέφονται μετά την ολοκλήρωση των επιχειρήσεων διάσωσης, για να μην καταλήγουν εκ νέου στα χέρια δουλεμπόρων (μέσα από πλειστηριασμούς κατασχεμένων πλοιαρίων), όπως συμβαίνει. Πάντως, επί της πρότασης διατυπώνονται ενστάσεις από κράτη–μέλη, κυρίως σε ό,τι αφορά την πρόθεση των Ιταλών να χρησιμοποιήσουν ακόμη και πολεμικά σκάφη στις επιχειρήσεις.

Κοντά στις ελληνικές θέσεις είναι η πρόταση για εφαρμογή πιλοτικού προγράμματος «επανεγκατάστασης μεταναστών» σε κράτη–μέλη της Ε.Ε. Και αυτό διότι ερμηνεύεται ως ένα πρώτο βήμα στην κατεύθυνση της αναλογικής κατανομής προσφύγων και μεταναστών μεταξύ των χωρών–μελών της Ενωσης. Παρόμοιο πιλοτικό πρόγραμμα είχε εφαρμόσει στο παρελθόν η Μάλτα. Εξετάζεται, τέλος, πιθανή παροχή βοήθειας από την ευρωπαϊκή υπηρεσία ασύλου (EASO) στις εθνικές υπηρεσίες ασύλου Ελλάδας και Ιταλίας, ενώ προωθείται η ενίσχυση των επιχειρήσεων απέλασης που υλοποιούν υπό την ομπρέλα της Frontex τα κράτη–μέλη.