ΠΟΛΙΤΙΚΗ

«Διαβουλεύσεις για καθορισμό ΑΟΖ το ταχύτερο»

diavoyleyseis-gia-kathorismo-aoz-to-tachytero-2080580

Με μια σχεδόν ανεπαίσθητη αλλαγή στις διατυπώσεις σχετικά με την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών, της ΑΟΖ συμπεριλαμβανομένης, μεταξύ Ελλάδας – Κυπριακής Δημοκρατίας και Αιγύπτου, οι ηγέτες των τριών χωρών κάνουν ένα πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, ίσως μετέωρο, καθώς εκφράζονται έντονες επιφυλάξεις για τη μη συμπερίληψη του Καστελλόριζου, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αδιέξοδο τις διαπραγματεύσεις.

Μετά την τριμερή συνάντηση των Αλέξη Τσίπρα, Νίκου Αναστασιάδη και Φατάχ αλ Σίσι και την υιοθέτηση της Διακήρυξης της Λευκωσίας, ο Ελληνας πρωθυπουργός δήλωσε ότι συμφώνησαν να προχωρήσουν «περαιτέρω με τις διαβουλεύσεις για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών μας, όπου αυτό κριθεί απαραίτητο, και βεβαίως όπου αυτό δεν απαιτεί τη συνεννόηση και συνεργασία τρίτων χωρών». Οι τελευταίες λέξεις, σημειωτέον, αφαιρέθηκαν από την επίσημη ανακοίνωση που εκδόθηκε από το Μέγαρο Μαξίμου. Ο κ. Τσίπρας αναφέρεται έμμεσα αλλά με σαφήνεια στη στάση της Τουρκίας που αμφισβητεί την «επιρροή» του Καστελλόριζου, απευθύνοντας ουσιαστικά πρόσκληση στην Αγκυρα για συνομιλίες, κάτι που προκάλεσε σύγχυση.

Η τελευταία φράση του κ. Τσίπρα διαφέρει από τη Διακήρυξη του Καΐρου, στις 8 Νοεμβρίου 2014, στην οποία αναφερόταν ότι «αποφασίζουμε να προχωρήσουμε το ταχύτερο στις διαπραγματεύσεις για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών μας, όπου αυτό δεν έχει ακόμα γίνει». Αυτό σημαίνει ότι χθες ο κ. Τσίπρας εξαίρεσε από τις διαπραγματεύσεις την περιοχή του Καστελλόριζου λόγω διαφορετικής ερμηνείας της Τουρκίας ως προς την «επιρροή» του ακριτικού μας νησιού, έως ότου Αθήνα και Αγκυρα επιλύσουν τα μεταξύ τους προβλήματα.

Νέα δεδομένα

Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με εκτιμήσεις διπλωματικών πηγών και έγκριτων νομικών πηγών, μπορεί να δημιουργήσει νέα δεδομένα στις διαπραγματεύσεις και να ωθήσει σε συμφωνίες όλες τις χώρες της περιοχής και να αλλάξει το κλίμα στη Μεσόγειο. Η διατύπωση της Διακήρυξης της Λευκωσίας δείχνει ότι οι τρεις χώρες λαμβάνουν υπόψη τις επιθετικές θέσεις της Τουρκίας, ωστόσο η απόφασή τους να οριοθετήσουν την ΑΟΖ όπου η Τουρκία δεν έχει δικαιώματα είναι μια νέα θέση που θα κριθεί στην πράξη, καθώς το Καστελλόριζο επηρεάζει τις οριοθετήσεις, ενώ η Αγκυρα αρνείται τον ουσιαστικό διάλογο.

Οι δηλώσεις των τριών ηγετών ήταν ενδεικτικές του κλίματος των συναντήσεων για τον ρόλο τους στην περιοχή, καθώς η κυρίαρχη θέση ήταν ότι αποτελούν πυλώνα σταθερότητας σε ένα αποσταθεροποιημένο περιβάλλον. Για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας συμφωνήθηκε να εντείνουν τη συνεργασία τους τόσο σε διπλωματικό και τεχνικό επίπεδο όσο και στους διεθνείς οργανισμούς. Επίσης, ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι συμφωνήθηκε να ενισχυθεί η συνεργασία των τριών χωρών στην οικονομία και στο εμπόριο, με τη δημιουργία και τη σύγκληση συναντήσεων τεχνικών ομάδων για τον σκοπό αυτό.

Ο πρόεδρος της Αιγύπτου Αλ Σίσι ανέφερε ότι «επιδιώκουμε τη συνεργασία για τη διαμόρφωση ενός λαμπρού μέλλοντος για τους λαούς μας, με ανοχή, ειρήνη, σταθερότητα, κοινωνική δικαιοσύνη». Πρόσθεσε ότι υπήρξε συμφωνία να ανοίξουν νέοι ορίζοντες στον οικονομικό τομέα, στην ενέργεια, στον τουρισμό, στη ναυτιλία και επίσης ότι υπήρξε συμφωνία στην αντιμετώπιση της τρομοκρατίας με τη λήψη μέτρων για τη διακοπή εφοδιασμού των εξτρεμιστικών οργανώσεων σε χρήμα και μέσα. Ο κ. Αναστασιάδης είπε ότι συζητήθηκε η αύξηση των μεταναστευτικών ροών που αποτελούν απειλή όχι μόνο για τα κράτη της περιοχής, αλλά και για το σύνολο των ευρωπαϊκών χωρών. Θετικές ήταν οι αναφορές για το Κυπριακό και την ανάγκη και άλλες χώρες να ενταχθούν στην πρωτοβουλία των τριών χωρών.

Δείτε τις δηλώσεις του πρωθυπουργού:

Ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι συμφωνήθηκε να ενισχυθεί η συνεργασία των τριών χωρών στην οικονομία και το εμπόριο, με τη δημιουργία και τη σύγκληση συναντήσεων τεχνικών ομάδων για τον σκοπό αυτό.

Ιδιαίτερα, ανέφερε ότι και στην κατ' ιδίαν συνάντηση του με τον Πρόεδρο Σίσι συμφώνησαν και για μια νέα τεχνική ομάδα για την οικονομία και το εμπόριο ανάμεσα στην Ελλάδα και την Αίγυπτο. «Μας αφορά και μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα, και εμένα προσωπικά αλλά και τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, να συμμετάσχουν επιχειρήσεις και εταιρείες ελληνικού και κυπριακού ενδιαφέροντος στο φιλόδοξο σχέδιο ανασυγκρότησης της αιγυπτιακής οικονομίας που επεξεργάζεται και ετοιμάζεται να υλοποιήσει ο Πρόεδρος Σίσι», είπε ο κ. Τσίπρας.

Ιδιαίτερη αναφορά στην κοινή συνάντηση έγινε για έργα και συνέργειες στους τομείς της ενέργειας, των μεταφορών, της ναυτιλίας και του τουρισμού. «Οι χώρες μας βρίσκονται στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων. Οι ευκαιρίες αναβάθμισης της κομβικής αυτής θέσης των χωρών μας για το εμπόριο, την οικονομική συνεργασία, την ενέργεια, τις μεταφορές, δεν αφορούν αποκλειστικά τις χώρες μας. Αφορούν κατά μια ευρύτερη οπτική την ανάπτυξη οικονομικής συνεργασίας των χωρών μας, που θα αφορά όμως την οικονομική ανάπτυξη της Ευρώπης, της Ασίας και της Αφρικής», δήλωσε ο πρωθυπουργός.

Ο κ. Τσίπρας υπογράμμισε με έμφαση ότι η οικονομική, η εμπορική και η ενεργειακή συνεργασία των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου, «συμβάλλουν αποτελεσματικά και αποτελούν προϋπόθεση για την εμπέδωση της ευημερίας, της ειρήνης και της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου».

Επίσης, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε το γεγονός ότι η τριμερής συνεργασία βασίζεται στο διεθνές δίκαιο, το δίκαιο της θάλασσας. Στο σημείο αυτό ανακοίνωσε ότι μαζί με τους Προέδρους της Κύπρου και της Αιγύπτου συμφώνησαν να προχωρήσουν «περαιτέρω με τις διαβουλεύσεις για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών μας, όπου αυτό κριθεί απαραίτητο, και βεβαίως όπου αυτό δεν απαιτεί τη συνεννόηση και συνεργασία τρίτων χωρών».

Ο κ. Τσίπρας εξέφρασε την πεποίθηση ότι η πρωτοβουλία αυτή «δεν θα έχει όφελος μονάχα για τις τρεις χώρες μας, αλλά θα αποτελέσει και έναυσμα ή πρόκληση, όπως θέλετε πείτε το, σε όλες τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου για συνεργασία και οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών επί τη βάση του διεθνούς δικαίου».

Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι η συνάντηση της Λευκωσίας του έδωσε την ευκαιρία να γνωρίσει και από κοντά τον Πρόεδρο Σίσι και να ανακαλύψει, όπως είπε χαρακτηριστικά, «πόσο στενός φίλος της Ελλάδας και της Κύπρου είναι, και πόσο σημαντικό είναι από εδώ και στο εξής να δουλέψουμε μαζί ώστε τα αισθήματα φιλίας και συνεργασίας που ενώνουν τους λαούς μας από αρχαιοτάτους χρόνους να έχουν ένα συγκεκριμένο αντίκτυπο σε πρωτοβουλίες για την εμπέδωση της σταθερότητας στην περιοχή μας, στο σήμερα και στο αύριο».

Ο πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Αναστασιάδης, από την πλευρά του, ανέφερε ότι οι ανησυχητικές εξελίξεις σε άλλες χώρες της περιοχής όπως η Συρία, το Ιράκ η Υεμένη καθιστούν επιτακτική την από κοινού δράση της διεθνούς κοινότητας για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που υπερβαίνουν τα εθνικά σύνορα.

Δείτε τις δηλώσεις Αναστασιάδη:

Όσον αφορά την ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή «επαναλάβαμε την θέση αρχής για την επίτευξη μίας δίκαιης και διαρκούς ειρήνης με την δημιουργία ένος βιώσιμου και κυρίαρχου κράτους στην Παλαιστίνη στο πλαίσιο των αποφάσεων του ΟΗΕ» ανέφερε ο κ Αναστασιάδης και πρόσθεσε ότι «συζητήσαμε την αύξηση των μεταναστευτικών ροών που αποτελούν απειλή όχι μόνο για τα κράτη της περιοχής αλλά και για το σύνολο των ευρωπαικών χωρών. Με την εντατικοποίηση των προσπαθειών μας οι στόχοι που έχουμε θέσει θα στεφθούν με επιτυχία και θα αποτελέσουν πρότυπο συνεργασίας και για τα άλλα κράτη της περιοχής.

Ο πρόεδρος της Αιγύπου Αλ Σίσι ανέφερε ότι «η δεύτερη Σύνοδος Κορυφής μεταξύ των τριών χωρών μέσα σε μόλις έξι μήνες αντανακλά την βούληση για την εμβάθυνση των μεταξύ μας συνεργασιών. Επιδιώκουμε την συνεργασία για την διαμόρφωση ενός λαμπρού μέλλοντος για τους λαούς μας με ανοχή, ειρήνη σταθερότητα, κοινωνική δικαιοσύνη». Αναφέρθηκε στο Κυπριακό λέγοντας ότι «είναι σταθερή η θέση μας που βασίζεται στην ενότητα του κυπριακού λαού με όλες τις κοινότητές του με κυριαρχία και ανεξαρτησία».

Δείτε τις δηλώσεις Αλ Σίσι μετά τη συνάντηση:

Ο κ. Σίσι μίλησε για την συνάντησή του με τον Έλληνα πρωθυπουργό λέγοντας:

«Σήμερα συμφωνήσαμε να ανοίξουμε νέους ορίζοντες στην συνεργασία μεταξύ των χωρών μας στον οικονομικό τομέα, στην ενέργεια, στον τουρισμό, στην ναυτιλία. Συμφωνούμε στην αντιμετώπιση της τρομοκρατίας με την λήψη μέτρων για την διακοπή εφοδιασμού των εξτρεμιστικών οργανώσεων σε χρήμα και μέσα». Μίλησε δε για την ανάγκη επίλυσης του μεσανατολικού με την δημιουργία παλαιστινιακού κράτους επί τη βάση των αποφάσεων του ΟΗΕ.