ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Νέο τοπίο στο Κυπριακό λόγω Ακιντζί

neo-topio-sto-kypriako-logo-akintzi-2081032

Η εκλογή του Μουσταφά Ακιντζί στην ηγεσία της τουρκοκυπριακής κοινότητας αλλάζει άρδην τις ισορροπίες στην τουρκική πλευρά και ενδεχομένως τις εξελίξεις στο Κυπριακό. Απόδειξη; Ηδη, ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, που αρχικά έδειξε να αιφνιδιάζεται από την εκλογή Ακιντζί, επιχειρεί τώρα να μετατρέψει αυτή την εξέλιξη σε προεκλογικό εργαλείο για τη συσπείρωση της εθνικιστικής και συντηρητικής βάσης του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ).

Σε μια περίοδο που τα ποσοστά του ΑΚΡ παρουσιάζουν μικρή αλλά αισθητή πτώση, ο πρόεδρος της Τουρκίας κάνει ό,τι μπορεί για να επωφεληθεί από την απειρία και την προεκλογική ρητορική του κ. Ακιντζί. Χαρακτηριστικό παράδειγμα:

Την προηγούμενη εβδομάδα, μπροστά στους τηλεοπτικούς φακούς, ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξαπέλυσε μετωπική επίθεση κατά του κ. Ακιντζί. Σύμφωνα με τον κ. Ερντογάν, το βόρειο τμήμα της Κύπρου είναι «πάτριο έδαφος». Οι «μάρτυρες» της Τουρκίας και η συνθήκη των εγγυήσεων εξασφαλίζουν τα δικαιώματα της Αγκυρας στην Κύπρο, τα οποία δεν έχει την πολυτέλεια να παραγνωρίσει η νέα τουρκοκυπριακή ηγεσία. Κατά τη διάρκεια της προηγούμενης εβδομάδας, τη συγκεκριμένη σκληρή ρητορική του Τούρκου προέδρου συμμερίστηκαν και επιστράτευσαν και διάφορα υψηλόβαθμα στελέχη του ΑΚΡ.

Εναυσμα για τον «εκνευρισμό» της τουρκικής πλευράς αποτέλεσαν τα όσα υπογράμμισε το βράδυ της προηγούμενης Κυριακής, στην πλατεία Ινονού της Λευκωσίας, αμέσως μετά την εκλογή του, ο κ. Ακιντζί.

Ο νέος Τουρκοκύπριος ηγέτης αναφέρθηκε στις σχέσεις Τουρκίας – Αζερμπαϊτζάν ως ιδανικό, μελλοντικό μοντέλο συνεργασίας στις σχέσεις Αγκυρας – τουρκοκυπριακής κοινότητας. Ο κ. Ακιντζί έκανε λόγο για ένα νέο καθεστώς διμερών σχέσεων, το οποίο θα βασίζεται στην ισότητα και στον σεβασμό και των δύο πλευρών. Τη συγκεκριμένη ρητορική, ο κ. Ακιντζί τη χρησιμοποίησε κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του. Τότε, η Αγκυρα δεν έφερε καμία ένσταση. Για ποιο λόγο λοιπόν, σήμερα, η τουρκική πλευρά περνά σε αντεπίθεση;

Οι πληροφορίες μας από την τουρκική πρωτεύουσα δείχνουν ότι πίσω από τη νέα κίνηση της Αγκυρας κρύβονται δύο λόγοι, και συγκεκριμένα:

α) Η Αγκυρα λαμβάνει ένα «προληπτικό μέτρο», λίγο πριν από την επανέναρξη των συνομιλιών. Υπενθυμίζει στην τουρκοκυπριακή ηγεσία τις κόκκινες γραμμές της τουρκικής πλευράς. Σε μια σειρά σημαντικών ζητημάτων, η Αγκυρα εξακολουθεί να ακολουθεί τη «γνωστή» πάγια τακτική της.

Στην περίπτωση της κλειστής πόλης της Αμμοχώστου, η τουρκική πλευρά ζητεί περισσότερο από την ελληνοκυπριακή πλευρά να παραιτηθεί από διάφορες εδαφικές διεκδικήσεις σε άλλες περιοχές παρά τη λειτουργία του αερολιμένα της Τύμβου, του λιμανιού της Αμμοχώστου. Γι’ αυτόν το λόγο, δίνει έμφαση στην διαδικασία πάρε-δώσε στο εδαφικό.

Σε ό,τι αφορά τις τουρκικές εγγυήσεις, η Αγκυρα εξακολουθεί να τονίζει ότι μετά τη λύση, μονάδες του τουρκικού στρατού θα παραμείνουν στο νησί για να εγγυηθούν την ασφάλεια και την εδαφική ακεραιότητα του τουρκοκυπριακού ιδρυτικού κράτους. Την ίδια στιγμή, η τουρκική πλευρά πρεσβεύει ιδέες, οι οποίες αποκλίνουν από την ιδέα της ομοσπονδίας. Η Αγκυρα, λοιπόν, ζητεί από τον κ. Ακιντζί να λάβει υπόψη του αυτά τα σημεία. Ακόμη, επιθυμεί να έχει τον τελευταίο λόγο σε ό,τι αφορά τη σύνθεση της τουρκοκυπριακής διαπραγματευτικής ομάδας.

β) Ο δεύτερος λόγος για τη νέα κίνηση της Αγκυρας σχετίζεται με τις επικείμενες, κρίσιμης σημασίας βουλευτικές εκλογές στην Τουρκία. Οι τελευταίες πληροφορίες δείχνουν ότι ο πρόεδρος Ερντογάν απομακρύνεται με ταχύτατους ρυθμούς από την υλοποίηση του σχεδίου περί μετάβασης της χώρας σε προεδρικό σύστημα.

Τις τελευταίες εβδομάδες τα ποσοστά του ΑΚΡ παρουσιάζουν μικρή αλλά σταθερή και αξιοσημείωτη πτώση. Στο δυτικό και βόρειο κομμάτι της χώρας, το Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης (ΜΗΡ) κερδίζει πολύτιμες ψήφους από το κυβερνών κόμμα. Λαμβάνοντας, λοιπόν, υπόψη του τη συγκεκριμένη εξέλιξη, την προηγούμενη εβδομάδα, ο κ. Ερντογάν ξεκίνησε μια νέα επικοινωνιακή εκστρατεία, στο επίκεντρο της οποίας βρίσκεται το Κυπριακό.

Το μήνυμα του ΑΚΡ

Επωφελούμενος από την απειρία του κ. Ακιντζί, ο οποίος επιχείρησε απεγνωσμένα να υπερασπιστεί τις θέσεις του μπροστά στον φακό των τουρκικών καναλιών, ο κ. Ερντογάν έστειλε στον μέσο εθνικιστή και συντηρητικό ψηφοφόρο ότι «η τουρκική κυβέρνηση εγγυάται την τουρκικότητα ενός κομματιού της Κύπρου». Με την ενορχηστρωμένη προσπάθεια της ηγεσίας του ΑΚΡ, το συγκεκριμένο μήνυμα έφτασε αστραπιαία στα αστικά κέντρα όπου το ΑΚΡ χάνει ψήφους. Το ΜΗΡ κατανόησε τη σοβαρότητα της όλης κατάστασης στα μέσα της προηγούμενης εβδομάδας.

Την Τετάρτη, η ανερχόμενη πολιτική δύναμη της Τουρκίας πραγματοποίησε τη δική της τοποθέτηση, τονίζοντας ότι η «ΤΔΒΚ, η οποία δεν είναι σε θέση να σταθεί πάνω στα πόδια της από οικονομική άποψη, δεν έχει την πολυτέλεια να διεκδικήσει την ανεξαρτητοποίησή της». Προχωρώντας ένα βήμα πιο πέρα, το ΜΗΡ απέκλεισε το ενδεχόμενο της ειρηνικής συνύπαρξης των δύο μεγάλων κοινοτήτων στο πλαίσιο μιας ομοσπονδιακής λύσης.