ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Αυξημένη κινητικότητα από ΗΠΑ και Ε.Ε. στο Σκοπιανό

ayximeni-kinitikotita-apo-ipa-kai-e-e-sto-skopiano-2097471

Οι ΗΠΑ και η Ε.Ε. αφιερώνουν χρόνο και ισχυρή διπλωματική ενέργεια για την αποκατάσταση της δημοκρατικής νομιμότητας και της ομαλοποίησης της κατάστασης στην ΠΓΔΜ, αλλά παράλληλα, αναπτύσσoυν και έντονη παρασκηνιακή συζήτηση για το θέμα της ονομασίας, που μάλιστα περιλαμβάνεται σε έναν οδικό χάρτη που έχει δρομολογηθεί από την ευρωπαϊκή και την αμερικανική διπλωματία.

Ο οδικός χάρτης έγινε περισσότερο σαφής από τα μέσα Ιουλίου, όταν αναπτύχθηκαν ταυτόχρονες πρωτοβουλίες από την Ουάσιγκτον και τις Βρυξέλλες, που κατέληξαν σε συμφωνία με τις πολιτικές δυνάμεις της ΠΓΔΜ για τη διεξαγωγή εκλογών τον Απρίλιο του 2016 και αφού πρώτα η κυβέρνηση του Γκρούεφσκι θα παραιτηθεί και θα αναλάβει υπηρεσιακή.

Στις 13 Ιουλίου, κατά την επίσκεψη της βοηθού υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Β. Νούλαντ, στα Σκόπια έγινε σαφές στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, μετά τις έντονες διαβουλεύσεις, ότι ναι μεν προέχει η ομαλοποίηση της κατάστασης στην ΠΓΔΜ, ωστόσο η κρίση δεν θα αντιμετωπιστεί συνολικά, παρά μόνο με την ένταξή της στους ευρωατλαντικούς θεσμούς. Σύμφωνα με αξιόπιστες πηγές, τους επόμενους μήνες θα αρχίσουν να ασκούνται έντονες πιέσεις και στην Αθήνα και στα Σκόπια για την επίλυση της εκκρεμότητας της ονομασίας. Από τις συνομιλίες που έχουν γίνει στην πρωτεύουσα της ΠΓΔΜ με την ανάμειξη της Ε.Ε. και των ΗΠΑ μεταξύ Ευρωπαίων, Αμερικανών, ο οδικός χάρτης που κατά κύριο λόγο αποσκοπεί στη «διάσωση» της ΠΓΔΜ προβλέπει:

1. Την υιοθέτηση και την υλοποίηση της συμφωνίας και των μεταρρυθμίσεων που έχει ζητήσει η Ε.Ε. σε συνεργασία με την Ουάσιγκτον.

2. Τη διεξαγωγή εκλογών κατά τρόπο αμερόληπτο.

3. Την επίλυση του προβλήματος της ονομασίας.

4. Την ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ και την Ε.Ε.

Ολα αυτά προφανώς θα εξελιχθούν σε χρονικό ορίζοντα λίγων μηνών, άρα επείγει ένας ελληνικός σχεδιασμός, δεδομένου ότι η ιεράρχηση του οδικού χάρτη είναι σε γνώση της ελληνικής κυβέρνησης, καθώς η Αθήνα είναι παρούσα σε όλες τις συζητήσεις που γίνονται στα Σκόπια. Αρα, η Αθήνα γνωρίζει ότι έχει λίγες εβδομάδες να αναπτύξει πρωτοβουλίες και να αναζητήσει τα πολιτικά στηρίγματα που της λείπουν, για την εξεύρεση μιας δίκαιης λύσης που περιγράφεται ως μια ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό για κάθε χρήση.

Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, μέχρι στιγμής η Επιτροπή στο σχέδιό της για την έκθεση προόδου της ΠΓΔΜ, που θα δοθεί στη δημοσιότητα το φθινόπωρο, δεν προτίθεται να επαναλάβει τη σύσταση για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων των Σκοπίων με την Ε.Ε. Αυτό γιατί προέχει η τήρηση των συμφωνιών, που θα οδηγήσει την ΠΓΔΜ σε εκλογές και για τον λόγο αυτό, η Ε.Ε. θέλει να στείλει ένα μήνυμα – κάτι που τόνισε και ο επίτροπος Γιοχάνες Χαν κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην ΠΓΔΜ και σε σύσκεψη που είχε με τους Ευρωπαίους πρέσβεις στα Σκόπια. Ωστόσο, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών είναι εξαιρετικά επιφυλακτικό και εκτιμά πως από το φθινόπωρο θα εκδηλωθεί μεγάλη κινητικότητα υπέρ της ΠΓΔΜ, με στόχο να αλλάξει η εισήγηση και τον Δεκέμβριο τα Σκόπια να πάρουν ένα θετικό μήνυμα από τις Βρυξέλλες, αλλά και να υπάρξουν εξελίξεις στο θέμα της ονομασίας. Eμπειροι διπλωμάτες σημειώνουν ότι η Ε.Ε. θέλει να υπογραμμίσει ότι τα ευρωπαϊκά στρατηγικά συμφέροντα υπερβαίνουν τα διμερή προβλήματα και στο πλαίσιο αυτό η Ελλάδα και η ΠΓΔΜ οφείλουν να λύσουν το πρόβλημά τους, όπως επιδιώκεται να λυθούν και τα προβλήματα Σερβίας–Κοσόβου ή Αλβανίας–ΠΓΔΜ.

Αυτή τη στιγμή, η Ελλάδα δεν έχει ισχυρές συμμαχίες στο θέμα της ΠΓΔΜ, που κατά τους Αμερικανούς και τους Ευρωπαίους αντιμετωπίζει υπαρξιακά προβλήματα και πρέπει να στηριχθεί. Μέσα από έντονες διεργασίες που περιγράφηκαν ανωτέρω, είναι προφανές ότι ο διαμεσολαβητικός ρόλος του ΟΗΕ μέσω του ειδικού απεσταλμένου Μάθιου Νίμιτς έχει απονευρωθεί εντελώς και η κινητικότητα εξελίσσεται σε υψηλό πολιτικό επίπεδο. Η ελληνική κυβέρνηση προκάλεσε σύγχυση με τη συζήτηση για τα ΜΟΕ καθώς, όπως επισημαίνει η ίδια έμπειρη διπλωματική πηγή, το ζήτημα δεν ήταν να τεθούν δευτερεύοντα ή τριτεύοντα θέματα, αλλά το μείζον, που είναι η σταθερότητα των Βαλκανίων και όχι μόνο της ΠΓΔΜ. Στο πλαίσιο αυτό, μπορούν να αξιοποιηθούν στο έπακρο οι ενέργειες του προκλητικού πρώην ΥΠΕΞ κ. Μιλόσοσκι ή και του ιδίου του Γκρούεφσκι. Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν πως εδραιώνεται σιγά σιγά η αντίληψη ξένων κυβερνήσεων ότι δεν απαιτείται μια ονομασία για όλες τις χρήσεις, αλλά μπορεί να ισχύσει και η διπλή ονομασία, μία για διεθνή χρήση και μία για το εσωτερικό της ΠΓΔΜ, κάτι που οι ελληνικές κυβερνήσεις των τελευταίων ετών τη θεωρούν μη βιώσιμη λύση, καθώς με την πάροδο του χρόνου θα κυριαρχήσει η «Δημοκρατία της Μακεδονίας».