ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Αλλάζει η ατζέντα της Ευρώπης

allazei-i-atzenta-tis-eyropis-2107654

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες η ατζέντα της Ευρώπης έχει αλλάξει ολοκληρωτικά. Η προσφυγική κρίση έχει κυριαρχήσει και η έκτακτη Σύνοδος που συγκαλείται σήμερα στις Βρυξέλλες, η τρίτη από τον Σεπτέμβριο, αντανακλά τον επείγοντα χαρακτήρα και τη σημασία που αποδίδεται για την άμεση αντιμετώπισή της. Για την ίδια την καγκελάριο της Γερμανίας η προσφυγική κρίση αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη πρόκληση που έχει αντιμετωπίσει στη δεκαετή θητεία της και ο τρόπος αντιμετώπισής της θα επηρεάσει και τις γερμανικές εκλογές του 2017 αλλά και την υστεροφημία της.

Ο Σύρος Χάμα Μοχάμαντ, που βρίσκεται έξω από το κέντρο ασύλου στο Βερολίνο, λέει χαρακτηριστικά στην «Κ» πως «η Μέρκελ άνοιξε την πόρτα για να έρθουμε εμείς εδώ» και ο Πακιστανός Σιεντ Σα συμπληρώνει ότι όλοι οι Γερμανοί που γνώρισε την εβδομάδα που βρίσκεται στη χώρα είναι πολύ φιλικοί και εξυπηρετικοί, ενώ προσθέτει πως δεν γνωρίζει ποια είναι η καγκελάριος αλλά «οι άξιοι λαοί πρέπει να έχουν άξιους ηγέτες».

Η άποψη ότι η Αγκελα Μέρκελ έχει πάρει πάνω της την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης από την Ευρώπη επικρατεί και στο εσωτερικό του γερμανικού Κοινοβουλίου. Πολλοί θεωρούν ότι για πρώτη φορά η σκληρή κυρία της Γερμανίας δρα περισσότερο με το συναίσθημα απ’ ό,τι με τη λογική, καθώς το προσφυγικό φαίνεται να αγγίζει την προσωπική της διαδρομή μετά την επανένωση της Γερμανίας και τα βιώματά της από το Ανατολικό Βερολίνο. Στην πραγματικότητα όμως, η αντιμετώπιση αυτής της κρίσης τής επιτρέπει να πετύχει μια σειρά από συγκεκριμένους απτούς στόχους πέρα και έξω από το συναίσθημα. Στόχους, που αν δεν τους πετύχει, θα θέσει σε κίνδυνο την προσωπική της υστεροφημία.

Συγκεκριμένα, της δίνεται η ευκαιρία να βελτιώσει την εικόνα που έχει δημιουργηθεί για τη Γερμανία από την αντιμετώπιση της κρίσης του ευρώ παρουσιάζοντας ένα ανθρώπινο πρόσωπο αντί της σκληρής και ανελαστικής χώρας που είχε μέχρι τώρα. Η διεθνής εικόνα της Γερμανίας έχει τραυματιστεί από τον τρόπο που διαχειρίστηκε την κρίση και την επιβολή της λιτότητας σε μια σειρά από χώρες του Νότου. Τώρα είναι η τέλεια ευκαιρία να πρωταγωνιστήσει στην ανθρωπιστική αντιμετώπιση της κρίσης, αποδεχόμενη να αναλάβει ένα δυσανάλογο μέρος του προσφυγικού κύματος, βοηθώντας κυρίως τις χώρες του Νότου. Ετσι εμφανίζεται ως η χώρα που όχι μόνο επιβάλλει δυσάρεστους και δύσκολους κανόνες, αλλά όταν χρειάζεται, παίρνει και μεγαλύτερο βάρος από αυτό που της αναλογεί σε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης.

Συγχρόνως, η σωστή διαχείριση του προσφυγικού είναι ίσως και το πιο σημαντικό τεστ για την ικανότητά της. Αν η μεταναστευτική της πολιτική πετύχει, τότε θα έχει τη δυνατότητα να επιδείξει στο εκλογικό της σώμα πόσο καλά μπορεί να αντιμετωπίσει τους 800.000 και παραπάνω πρόσφυγες που αναμένονται και πρέπει να στεγαστούν και να ενσωματωθούν στη Γερμανία. Ετσι, όπως λέει και ο πολιτικός αναλυτής του German Marshal Fund στο Βερολίνο Τίμο Λοτσόκι, «η επιτυχής αντιμετώπιση του προσφυγικού θα κάνει πιο ελκυστικό τον κυβερνητικό συνασπισμό και θα παραγκωνίσει και τους αριστερούς αλλά και δεξιούς λαϊκιστές».

Η γήρανση του πληθυσμού

Το τελευταίο ίσως θετικό στοιχείο που μπορεί να προκύψει από μια σωστή διαχείριση της προσφυγικής κρίσης είναι ότι η εισροή νέου πληθυσμού μπορεί να βοηθήσει τη Γερμανία ώστε να αμβλύνει τις δημογραφικές πιέσεις στην οικονομία της. Η γήρανση είναι μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Γερμανία για τις επόμενες δεκαετίες. «Μακροπρόθεσμα, αυτό θα μπορούσε να αποδειχθεί ένα σημαντικό προτέρημα για τη Γερμανία και να εδραιωθεί ως “Καναδάς της Ευρώπης” ― ένα ασφαλές καταφύγιο με εξαιρετικές προοπτικές για υψηλής ειδίκευσης διεθνείς μετανάστες», λέει ο Λοτσόκι.

Ο σημαντικός ρόλος που παίζει το προσφυγικό θέμα στη Γερμανία αυτή τη στιγμή αφενός μεν δίνει στην Ελλάδα ένα παράθυρο πιθανής ευελιξίας στο θέμα της αξιολόγησης, καθώς το τελευταίο πράγμα που θα ήθελαν οι Γερμανοί είναι να αναβιώσει το ελληνικό πρόβλημα σε μια στιγμή που η χώρα μας παίζει κομβικό ρόλο στη μείωση των προσφυγικών ροών. Αφετέρου δε ενισχύει ιδιαίτερα τη γεωπολιτική θέση της Τουρκίας, που εμφανίζεται ως ο απαραίτητος εταίρος για να μειωθούν οι ροές και να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά η κρίση.