ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Οταν έγινε η ανώμαλη προσγείωση

otan-egine-i-anomali-prosgeiosi-2119502

Η κατάργηση των μνημονιακών νόμων με ένα νόμο και ένα άρθρο αμέσως μετά την ανάληψη της εξουσίας, που προεκλογικά διεκινείτο ως θέση του ΣΥΡΙΖΑ, ήταν ίσως η πρώτη μεγαλοστομία που μετά τις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου 2015 τα κορυφαία κυβερνητικά στελέχη της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ έσπευσαν να αποδομήσουν, μιλώντας για «σχήμα λόγου». Στην πορεία, μέσα στον ένα χρόνο που μεσολάβησε, μία μετά την άλλη, εμβληματικές προεκλογικές δεσμεύσεις διαψεύστηκαν στην πράξη, σηματοδοτώντας την προσγείωση στην αμείλικτη πραγματικότητα της διακυβέρνησης. Εκ των υστέρων, πολλά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, με πιο πρόσφατη σχετική δημόσια αναφορά αυτή του κ. Γιάνη Βαρουφάκη στις «Ιστορίες» του ΣΚΑΪ, παραδέχθηκαν ότι το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης, το οποίο ο κ. Τσίπρας είχε παρουσιάσει από τη ΔΕΘ ως τον «οδικό χάρτη» της κυβέρνησής του εφόσον κέρδιζε τις εκλογές, δεν ήταν ρεαλιστικό και υλοποιήσιμο.

Ισως η πιο κορυφαία προεκλογική δέσμευση του ΣΥΡΙΖΑ, που δεν τηρήθηκε ποτέ, ήταν η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ. Μάλιστα, πάνω στον ενθουσιασμό τους, στελέχη του κόμματος υπόσχονταν πριν από τις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου ότι δεν θα καταβληθούν οι δύο τελευταίες δόσεις της προηγούμενης χρονιάς, που προβλεπόταν να πληρωθούν Ιανουάριο και Φεβρουάριο. Ο ίδιος ο κ. Τσίπρας λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές είχε ζητήσει οι δύο τελευταίες δόσεις να πληρωθούν κανονικά, καθώς, όπως είπε, ήταν βεβαιωμένος φόρος του 2014 και η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ θα ερχόταν με νόμο στη Βουλή από τη νέα κυβέρνηση. Τελικά, ο νόμος για την κατάργηση του ΕΝΦΙΑ δεν ήρθε ποτέ, αντιθέτως, ο φόρος παρέμεινε και για το 2015 και δεν προβλέπεται η αντικατάστασή του σύντομα.

Η χορήγηση 13ης σύνταξης στους χαμηλοσυνταξιούχους ήταν, επίσης, μία από τις δεσμεύσεις που είχαν υπερπροβληθεί προεκλογικά. Μάλιστα, ο ίδιος ο πρωθυπουργός παρουσίαζε την παροχή αυτή ως μέτρο τόνωσης της οικονομίας, λέγοντας ότι οι συνταξιούχοι θα έριχναν τα χρήματα αυτά στην αγορά και θα αυξανόταν η κυκλοφορία χρήματος. Ο περασμένος Δεκέμβριος βρήκε τους συνταξιούχους όχι μόνο χωρίς 13η σύνταξη, αλλά να αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο περαιτέρω περικοπών στις συντάξιμες αποδοχές, καθώς η κυβέρνηση διαπραγματεύεται την αναδιάρθρωση του ασφαλιστικού συστήματος.

Προεκλογικά ο ΣΥΡΙΖΑ δεσμευόταν για πλήρη αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος και για σημαντική αύξηση των εσόδων από πάταξη της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής, που θα επέτρεπε δικαιότερη κατανομή των φορολογικών βαρών και ελάφρυνση των επιβαρύνσεων στα «συνήθη υποζύγια». Στην πράξη, η διατήρηση του ΕΝΦΙΑ, η αύξηση της εισφοράς αλληλεγγύης, η επιβολή νέων φορολογικών βαρών για στήριξη του συστήματος περίθαλψης, η αύξηση του ΦΠΑ αποτελούν επιλογές που επιβαρύνουν και πάλι τα «συνήθη υποζύγια», ενώ η πάταξη της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής παραμένουν στόχοι.

Πέραν της επαναχορήγησης της 13ης σύνταξης, ως μέτρο τόνωσης της ενεργούς ζήτησης και, άρα, της οικονομίας συνολικά, ο ΣΥΡΙΖΑ προέταξε την επαναφορά του κατώτατου μισθού στα 751 ευρώ, ενώ υποσχέθηκε, επίσης, την αποκατάσταση των εργασιακών δικαιωμάτων, με αιχμή τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Ο κ. Σκουρλέτης, μετεκλογικά, έσπευσε να χαμηλώσει τις προσδοκίες, δηλώνοντας ότι η επαναφορά του κατώτατου μισθού θα γίνει σε δύο φάσεις, έως τα μέσα του 2016. Μάλιστα, το σχετικό νομοσχέδιο αναφερόταν ότι είχε προετοιμαστεί και ότι η κατάθεσή του στη Βουλή ήταν θέμα χρόνου. Τελικά, ούτε η αύξηση του κατώτατου μισθού ήρθε ούτε η επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων. Ο κ. Σκουρλέτης, στον ανασχηματισμό της κυβέρνησης μετά τη συμφωνία για το νέο μνημόνιο, μετακινήθηκε από το υπουργείο Εργασίας, προκειμένου να προστατευθεί από τις επικρίσεις που θα δεχόταν εάν παρέμενε στη θέση του, καθώς ο ίδιος προσωπικά είχε δεσμευθεί πολλές φορές δημοσίως πάνω σε αυτά τα θέματα.

Η πλήρης αντίθεση στις ιδιωτικοποιήσεις, που είχε συνοδευθεί από κινητοποιήσεις από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ και μεγάλες αντιδράσεις όταν οι προηγούμενες κυβερνήσεις προωθούσαν αποκρατικοποιήσεις, όπως του Ελληνικού, του ΟΛΠ, των περιφερειακών αεροδρομίων κ.λπ., συνεθλίβη, επίσης, από τη μνημονιακή μεταστροφή. Ετσι, η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, που υποσχόταν ότι θα ακυρώσει τις όποιες αποκρατικοποιήσεις είχαν ήδη γίνει, ήταν τελικά αυτή που ολοκλήρωσε την παραχώρηση των 14 περιφερειακών αεροδρομίων, τη μεταβίβαση του Αστέρα, αλλά και την ιδιωτικοποίηση του ΟΛΠ.