ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Οι άμυνες της Αθήνας στις πιέσεις της τρόικας

moskovisi-thumb-large-thumb-large

Το αντίδοτο στις έντονες πιέσεις που δέχεται για λήψη νέων δημοσιονομικών μέτρων φέτος προσπαθεί να διαμορφώσει το οικονομικό επιτελείο αυτές τις ημέρες. Προς το παρόν, δεν έχει συμφωνηθεί τίποτα στο σκέλος των δημοσιονομικών μεγεθών, αλλά σε τεχνικό επίπεδο γίνονται συνεχείς διαβουλεύσεις, με στόχο οι δύο πλευρές να καταλήξουν αρχικά στο πώς έκλεισε το 2015 και στη συνέχεια να προσδιορίσουν την κοινή πρόβλεψη για την πορεία του προϋπολογισμού φέτος. Χθες, ο αρμόδιος κοινοτικός επίτροπος, κ. Π. Μοσκοβισί, δήλωσε ότι οι τεχνικές επαφές συνεχίζονται μεταξύ των δύο πλευρών και εκτίμησε ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί συμφωνία πριν από το Πάσχα (των Καθολικών που είναι στα τέλη Μαρτίου), ενώ ανέφερε ότι η Ελλάδα είναι στον σωστό δρόμο.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το οικονομικό επιτελείο προσπαθεί να αλλάξει το βασικό δημοσιονομικό σενάριο που είχε συμφωνηθεί τον Ιούλιο, με αφορμή την υπερεκτέλεση των εσόδων πέρυσι, αφαιρώντας από αυτό τα μέτρα που είχαν συμφωνηθεί αλλά δεν έχουν ακόμα εφαρμοστεί και μετατρέποντάς τα σε ένα «μαξιλάρι» για να αποφύγει νέα μέτρα φέτος. Παράλληλα, επιδιώκει να χρησιμοποιήσει ως επιχείρημα και το γεγονός ότι η υπεραπόδοση των εσόδων ήρθε με την οικονομία να βρίσκεται τελικά σε ύφεση (τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ύφεση 0,7% το 2015 έναντι πρόβλεψης για μηδενική μεταβολή του ΑΕΠ), οπότε υποστηρίζει πως αν βελτιωθεί η οικονομική δραστηριότητα, τα έσοδα θα κινηθούν ακόμα καλύτερα.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) έχει πλέον και επισήμως καταστήσει σαφές ότι για να επιτευχθεί ο στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος ύψους 3,5% του ΑΕΠ το 2018 απαιτούνται σημαντικά νέα μέτρα, τα οποία μπορεί να φθάσουν έως και τα 9 δισ. ευρώ. Από την πλευρά της, η Κομισιόν εκτιμά ότι θα χρειαστούν μεν νέα μέτρα, αλλά θα είναι λιγότερα (κοντά στα 5,5 δισ. ευρώ). Και οι δύο συμφωνούν ότι νέα μέτρα θα απαιτηθούν και φέτος, παρά το γεγονός ότι κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται στο μνημόνιο.

Επιχειρήματα

Tα επιχειρήματα του υπουργείου Οικονομικών για να αποκρούσει τις πιέσεις για νέα μέτρα φέτος είναι:

1. Το βασικό σενάριο έχει εκ των πραγμάτων αλλάξει. Το καλοκαίρι είχε συμφωνηθεί μία σειρά μέτρων για να επιτευχθεί φέτος πρωτογενές έλλειμμα 0,25% του ΑΕΠ. Από τα μέτρα αυτά, κάποια δεν εφαρμόστηκαν (όπως οι περικοπές στις αμυντικές δαπάνες, η φορολόγηση των VLT’s κ.λπ.) και στο υπουργείο Οικονομικών υποστηρίζουν ότι παρόλα αυτά καταγράφηκε το 2015 πρωτογενές πλεόνασμα 0,2% του ΑΕΠ. Ετσι, προτείνουν οι προβλέψεις για τον προϋπολογισμό του 2016 να γίνουν με ένα νέο βασικό σενάριο που θα αφήνει εκτός τα μέτρα τα οποία δεν εφαρμόστηκαν. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα υλοποιηθούν, αλλά με την αλλαγή του βασικού σεναρίου οι περικοπές στις αμυντικές δαπάνες (350 εκατ. ευρώ φέτος), τα έσοδα από τα VLT’s (230 εκατ. ευρώ), τα επιπλέον έσοδα από τις αλλαγές στη φορολογία εισοδήματος (150 εκατ. ευρώ), καθώς και από την αύξηση της φορολόγησης των εσόδων από ενοίκια (144 εκατ. ευρώ), μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως «μαξιλάρι» για την εκτόνωση των πιέσεων για λήψη νέων μέτρων. Δηλαδή, να υποστηρίξει ότι υπάρχουν περίπου 900 εκατ. ευρώ ή 0,5% του ΑΕΠ μέτρα τα οποία δεν έχουν ακόμα εφαρμοστεί και θα εφαρμοστούν φέτος για να διασφαλιστεί η επίτευξη του πρωτογενούς πλεονάσματος ύψους 0,5% του ΑΕΠ που προβλέπεται στο μνημόνιο.

2. Η οικονομία βρέθηκε σε ύφεση πέρυσι και παρόλα αυτά τα έσοδα ήταν υψηλότερα του αναμενομένου. Ετσι, στο υπουργείο Οικονομικών θεωρούν ότι η αναμενόμενη βελτίωση της οικονομικής δραστηριότητας φέτος θα βοηθήσει στην περαιτέρω τόνωση των εσόδων του 2016, αυξάνοντας το «μαξιλάρι» που προαναφέρθηκε.

Σύμφωνα με πληροφορίες, τίποτα από τα παραπάνω δεν έχει συμφωνηθεί με την τρόικα και αυτός είναι ένας από τους λόγους που ακόμα δεν έχει καθοριστεί το πότε ακριβώς θα επιστρέψουν οι επικεφαλής της (ενδεχομένως κάποια στιγμή την ερχόμενη βδομάδα). Ωστόσο, στο οικονομικό επιτελείο «βλέπουν» ότι η Κομισιόν είναι πιο κοντά στις ελληνικές θέσεις, επισημαίνοντας ότι τις τελευταίες ημέρες έχει υπάρξει σύγκλιση μεταξύ των εκτιμήσεων Αθήνας και δανειστών. Πάντως, το ΔΝΤ συνεχίζει να έχει πιο σκληρή θέση, υποστηρίζοντας ότι και για φέτος θα απαιτηθούν αρκετά νέα μέτρα για να επιτευχθεί ο στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος, από τον οποίο εξαρτάται και η βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους.