ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Σύνοδος Κορυφής χωρίς αποφάσεις, χωρίς απαντήσεις

sunofdos1

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Με θετικά και αρνητικά μηνύματα έφυγε από τη Σύνοδο Κορυφής ο Αλέξης Τσίπρας όσον αφορά το μεταναστευτικό. Το θετικό είναι ότι ξεκαθαρίστηκε για πρώτη φορά πως το «κλειδί» της λύσης στο μεταναστευτικό το κρατάει η Τουρκία. Συγχρόνως, μαζί με την Ελλάδα φαίνεται να συντάχτηκαν και οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις και κυρίως η Γερμανία, που είναι βασική υπέρμαχος της διατήρησης των ανοιχτών συνόρων μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών.

Το αρνητικό είναι ότι φάνηκε ξεκάθαρα πως τα κράτη–μέλη βάζουν τη δική τους εσωτερική ατζέντα πάνω από οποιαδήποτε ευρωπαϊκή λύση, ενώ συγκεκριμένα για την Ελλάδα παρατείνεται η αβεβαιότητα για το τι θα συμβεί στο άμεσο μέλλον. Θα κλείσουν τα σύνορα; Θα βγει η χώρα από τη Σένγκεν; Θα λειτουργήσει η μετεγκατάσταση σε επίπεδο ευρωπαϊκό; Θα προχωρήσουν οι επιστροφές των παράτυπων μεταναστών; Θα αναλάβει μέρος της ευθύνης της η Τουρκία και, τελικά, θα γίνει ευρωπαϊκό πρόβλημα το μεταναστευτικό ή θα συνεχίσει κάθε χώρα να παίρνει πρωτοβουλίες από μόνη της; Αυτά είναι μια σειρά από ερωτήματα στα οποία δεν υπήρξε κάποια απάντηση σε επίπεδο ηγετών των κρατών-μελών, καθώς η Σύνοδος Κορυφής έληξε χωρίς ούτε αποφάσεις αλλά ούτε και απαντήσεις.

Συγχρόνως, εξαιτίας της απουσίας της τουρκικής εκπροσώπησης έγινε σαφές ότι θα χρειαστεί νέα έκτακτη συνάντηση, η οποία προγραμματίστηκε να γίνει σε δύο εβδομάδες, ενδεικτικό της πίεσης που έχουν κάποια κράτη–μέλη. «Εάν η Τουρκία δεν συμμετάσχει στη συλλογική προσπάθεια, δεν υπάρχει φως στον ορίζοντα», λέει υψηλόβαθμος Ευρωπαίος αξιωματούχος στην «Κ», ενώ η άποψη ότι η Τουρκία είναι απαραίτητη έχει πια παγιωθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά και σε μια σειρά κράτη–μέλη και κυρίως στη Γερμανία.

Ομως, εκτός από την αναγκαιότητα της τουρκικής συμμετοχής στη λύση, αυτό που έγινε επίσης πολύ ξεκάθαρο στην τελευταία σύνοδο είναι ο καταλυτικός ρόλος που διαδραματίζει ο παράγοντας χρόνος για τα κράτη–μέλη. Από τη μία η Γερμανία και συγκεκριμένα η Αγκελα Μέρκελ έχει στις 13 Μαρτίου τις πρώτες τοπικές εκλογές, οι οποίες μπορεί να κρίνουν τη θέση της στο κόμμα, καθώς βρίσκεται σε δημοσκοπική πτώση. Αυτή ήταν που πίεσε και για δεύτερη έκτακτη σύνοδο, πριν από την τακτική του Μαρτίου και πριν από τις εκλογές, ώστε να πάει στις κάλπες έχοντας ένα συγκεκριμένο θετικό μήνυμα ως προς την ικανότητά της να διαχειριστεί το πολύπλοκο αυτό ζήτημα.

Από την άλλη, ο Αυστριακός καγκελάριος Β. Φάιμαν, ο οποίος δέχτηκε τα περισσότερα βέλη κατά τη διάρκεια της συνόδου, καθώς η Αυστρία αιφνιδιαστικά και χωρίς να ενημερώσει ούτε τη Γερμανία ανακοίνωσε ημερήσιο όριο για 80 αιτούντες άσυλο την ημέρα και 3.200 πρόσφυγες που μπορούν να περάσουν από τη χώρα της τράνζιτ. Πίσω από τον αυστριακό αιφνιδιασμό βρίσκεται άλλη μία εκλογική αναμέτρηση, οι προεδρικές εκλογές στη Βιέννη, που είναι προγραμματισμένες για τον Απρίλιο.

Και, βέβαια, μάχη με τον χρόνο δίνουν όλα τα κράτη–μέλη, μιας και είναι ξεκάθαρο ότι σε μερικές εβδομάδες, όταν ο καιρός θα αρχίσει να βελτιώνεται, κανένας δεν θέλει να δει να επαναλαμβάνονται εικόνες με ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές να φτάνουν στα ελληνικά νησιά, χωρίς ευρωπαϊκό σύστημα διαχείρισης. Η Κομισιόν μέσω του επιτρόπου της κ. Δ. Αβραμόπουλου απηύθυνε δραματική προειδοποίηση γι’ αυτό τον κίνδυνο.

Μέσα από αυτό το πολύπλοκο σκηνικό αναδεικνύεται –και κατέστη πασιφανές στη σύνοδο– ότι το βασικό ζητούμενο είναι αν, τελικά, η Ευρώπη μπορεί να δράσει συντονισμένα ή όχι. Φάνηκε ότι επιμέρους ηγεσίες λειτουργούν με κριτήρια εσωτερικής πολιτικής ατζέντας. Ακόμα και η ελληνική πλευρά μέσα σε αυτό πλαίσιο επιχείρησε να μπλοκάρει τα συμπεράσματα για τη συμφωνία Βρετανίας – Ε.Ε., για να ασκήσει πίεση για το μεταναστευτικό και να «αμυνθεί» έναντι πιθανού κλεισίματος συνόρων.