ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Υπό αμφισβήτηση η πολιτική της Μέρκελ

merkel1--4

Το 2011, στο ζενίθ της κρίσης στην Ευρωζώνη, ο τότε Πολωνός υπουργός Εξωτερικών Ράντοσλαβ Σικόρσκι προέβη σε μια πρωτόγνωρη στα μεταπολεμικά χρονικά –ειδικά αν αναλογιστεί κανείς ότι προήλθε από έναν Πολωνό– δήλωση: «Τη γερμανική ισχύ τη φοβάμαι σήμερα λιγότερο από τη γερμανική αδράνεια». Ηταν η εποχή που πολλές χώρες της Ευρωζώνης ζητούσαν από την καγκελάριο Αγκελα Μέρκελ να ασκήσει την επιρροή της και να δώσει αποφασιστικές λύσεις για να κρατήσει ζωντανό το ενιαίο νόμισμα. Σήμερα που η Μέρκελ επιμένει με εντυπωσιακή αδιαλλαξία και φιλοευρωπαϊκό ζήλο στην αρχική της πολιτική στην προσφυγική κρίση και τη διατήρηση της ζώνης του Σένγκεν, πολλές χώρες της Ε.Ε, ειδικά οι τέσσερις του Βίζεγκραντ (Πολωνία, Σλοβακία, Τσεχία και Ουγγαρία), θα ήθελαν πιθανότατα η καγκελάριος να επιδεικνύει λιγότερη πυγμή στο ζήτημα. 

«Ποτέ, από τη δημιουργία της ΕΟΚ, δεν ήταν τόσο απομονωμένη η Γερμανία στην Ευρώπη» επισήμανε σε πρόσφατο δημοσίευμά της η εφημερίδα Welt, αποδίδοντας την κεντρική ευθύνη στην καγκελάριο.

Επιπλέον την κάλεσε να κάνει στροφή στην προσφυγική της πολιτική, «εγκαταλείποντας την ηθικολογική μεγαλομανία και υιοθετώντας τον πραγματισμό» όπως χαρακτηριστικά έγραψε.

Η πιο κραυγαλέα αμφισβήτηση της Μέρκελ ήρθε από την ομάδα του Βίζεγκραντ, που παρουσίασε αυτήν την εβδομάδα ένα «Plan Β» για την κρίση, κάνοντας λόγο για σφράγισμα της βαλκανικής οδού και κλείσιμο των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε. Ο γαλλογερμανικός άξονας στο συγκεκριμένο ζήτημα έχει διαρραγεί πλήρως μετά την ανακοίνωση του Γάλλου πρωθυπουργού Μανουέλ Βαλς ότι η χώρα του δεν πρόκειται να υποδεχθεί πάνω από 30.000 πρόσφυγες. Το ίδιο μπορεί κανείς να ισχυριστεί και για την παραδοσιακή σχέση Βερολίνου-Βιέννης, με δεδομένο ότι η Αυστρία επίσης προανήγγειλε ανελαστικό πλαφόν 37.500 μεταναστών, ενώ η ηγεσία της χώρας προέβλεψε ότι σύντομα θα ακολουθήσει και η Γερμανία την ίδια οδό.

Η καγκελάριος εξακολουθεί να προτάσσει την ελληνοτουρκική συνεργασία στο Αιγαίο και το πρόγραμμα μετεγκατάστασης, το οποίο δεν φαίνεται να λειτουργεί καθώς από 160.000 άτομα μόνο μερικές εκατοντάδες πρόσφυγες έχουν φιλοξενηθεί σε άλλες χώρες. Η στρατηγική αυτή, που βασίζεται μεταξύ άλλων και στις επαναπροωθήσεις προσφύγων προτού φτάσουν στα ελληνικά παράλια, προϋποθέτει τον χαρακτηρισμό της Τουρκίας ως ασφαλούς τρίτης χώρας για πρόσφυγες, κάτι που αμφισβητείται έντονα από ανθρωπιστικές οργανώσεις, μεταξύ άλλων και τη Διεθνή Αμνηστία. Επιπλέον, η συνεννόηση με την Αγκυρα αποδεικνύεται δύσκολη υπόθεση, με δεδομένο ότι η Τουρκία είναι απορροφημένη από τα εσωτερικά της προβλήματα και ειδικά το κουρδικό και τις εξελίξεις στη Συρία, γεγονός που έγινε σαφές από τη ματαίωση του ταξιδιού του Αχμέτ Νταβούτογλου στις Βρυξέλλες για τη σύνοδο κορυφής της περασμένης Πέμπτης.

Η καγκελάριος μοιάζει εγκλωβισμένη στις αρχικές της επιλογές, καθώς οιαδήποτε υπαναχώρηση είναι πιθανό να εκληφθεί ως ήττα της. Είτε από προσωπική αντίληψη περί ανθρωπισμού, είτε από απέχθεια προς τα κλειστά σύνορα, που της κληροδότησαν τα χρόνια της στην ανατολική Γερμανία, είτε επειδή οικοδομεί ήδη την υστεροφημία της, η Μέρκελ δύσκολα θα υποχωρήσει. Kι οι εταίροι της, τα μέλη της συμμαχίας των προθύμων έχουν λιγοστέψει δραματικά: Φινλανδία, Σουηδία, Ελλάδα, Πορτογαλία, Σλοβενία και οι τρεις χώρες της Μπενελούξ, ήτοι Βέλγιο, Ολλανδία και Λουξεμβούργο.