ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Γιατί η Αθήνα ζητάει επειγόντως 228 εκατ. ευρώ

prosf

Σχέδιο έκτακτης ανάγκης κατέθεσε και η Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την ενίσχυσή της όσον αφορά στην ανθρωπιστική αντιμετώπιση των προσφύγων και μεταναστών που έχουν εγκλωβιστεί στη χώρα. Η ελληνική κυβέρνηση στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας υπέβαλε αίτημα έκτακτης χρηματοδότησης ύψους 228 εκατ. ευρώ για την υποστήριξη των δομών φιλοξενίας και επέκτασης του μοντέλου ενοικιαζόμενων διαμερισμάτων και ξενοδοχείων, ώστε να στεγαστούν οι δεκάδες χιλιάδες μετανάστες που αναμένεται να παραμείνουν στην Ελλάδα.

Το σχέδιο έκτακτης ανάγκης αφορά στη δημιουργία εγκαταστάσεων και πέραν των 30.000 θέσεων φιλοξενίας, τις οποίες η ελληνική κυβέρνηση είχε δεσμευτεί ότι θα δημιουργήσει, επιπλέον δε και των 20.000 θέσεων σε διαμερίσματα και ξενοδοχεία που έχει αναλάβει να «εντοπίσει» και να παρέχει η Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες. Παράλληλα επιχειρείται μέσω άτυπων ενημερώσεων, προς το παρόν, να μεταδοθεί άμεσα το μήνυμα ότι τα σύνορα στην Ειδομένη «έχουν πλέον κλείσει για όλους». Ηδη οι τοπικές αρχές ενημερώθηκαν –αν και όχι επισήμως–, ενώ και οι ΜΚΟ και οι εκπρόσωποι της Υπατης Αρμοστείας που δραστηριοποιούνται στα hotspots οφείλουν να ενημερώσουν σχετικά τούς πρόσφυγες.

Από την ελληνική πλευρά ζητούνται, σύμφωνα με πληροφορίες, 12 εκατ. ευρώ για ιατρικό προσωπικό, καθώς εκτιμάται ότι χρειάζονται 1.400 άτομα προσωπικό για ιατρικές υπηρεσίες, εκ των οποίων οι 400 γιατροί. Η Υπηρεσία Πρώτης Υποδοχής που είχε συσταθεί επί υπουργίας Νίκου Δένδια, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις για την υποδοχή προσφύγων, η οποία όμως στη συνέχεια αδράνησε, προβλέπεται, σύμφωνα πάντα με το σχέδιο που κατέθεσε η ελληνική κυβέρνηση, ότι θα χρειαστεί 1.000 άτομα, ενώ το κόστος λειτουργίας θα φτάσει τα 9 εκατ. ευρώ. Περίπου σε 52 εκατ. ευρώ εκτιμάται το κόστος σίτισης των προσφύγων και μεταναστών που θα χρειαστεί να φιλοξενηθούν αλλά και το προσωπικό που θα χρησιμοποιηθεί. Αξίζει να σημειωθεί ότι ξηρά τροφή αλλά και γεύματα προσφέρονται ήδη στους χώρους φιλοξενίας με τη συνδρομή του στρατού αλλά και ανθρωπιστικών οργανώσεων.

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, ο Δήμος Αθηναίων αναμένεται να προτείνει συγκεκριμένο χώρο, όχι πολύ μακριά από την ήδη υφιστάμενη δομή στον Ελαιώνα, για τη μεταφορά προσφύγων και μεταναστών που φτάνουν στην Αθήνα, όπου θα μπορούν να φιλοξενηθούν για κάποιες ημέρες, προκειμένου να μην περιφέρονται δίχως έλεγχο στο κέντρο της πόλης. Από την πλευρά του το υπουργείο Προστασίας δεσμεύτηκε ότι δεν θα στηθούν σκηνές και καταυλισμοί σε πάρκα και πλατείες της πρωτεύουσας.

Οταν… λιάζονταν
Μόλις πριν από έναν χρόνο η κυβέρνηση όσον αφορά το προσφυγικό εφάρμοσε το «σχέδιο» των μεταναστών που λιάζονταν ώσπου να συνεχίσουν το ταξίδι τους προς την Ευρώπη, όπως είχε αναφέρει η πρώην αναπληρώτρια υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Τασία Χριστοδουλοπούλου, παρά το γεγονός ότι οι μεταναστευτικές ροές αυξάνονταν. Λίγους μήνες αργότερα, υπό το βάρος της πραγματικότητας (άφιξη χιλιάδων προσφύγων τούς καλοκαιρινούς μήνες) κλήθηκε να εφαρμόσει το σχέδιο που προέβλεπε η συμφωνία (Οκτώβριος του 2015) με την Ε.Ε. για τη δημιουργία hotspots και κέντρων φιλοξενίας. Ελάχιστα εικοσιτετράωρα μετά, υπό την πίεση της Ε.Ε. για δημιουργία των συμφωνηθέντων υποδομών για τη φιλοξενία 30.000, η προσφυγική κρίση καταδεικνύει ότι απαιτείται άμεσα η εκπόνηση ενός Plan C, ώστε να καταστεί δυνατόν να διαχειριστούμε χιλιάδες ανθρώπους που σε καραβάνια κινούνται στη χώρα.

Οι κινήσεις που έχουν γίνει την τελευταία εβδομάδα είναι αποσπασματικές και κυρίως χωρίς επίσημο πλάνο με κεντρικό συντονιστή. Οπως ανακοινώθηκε από τον υπουργό Ναυτιλίας Θεόδωρο Δρίτσα, θα γίνει προσπάθεια να μειωθεί ο αριθμός των προσφύγων που επιβιβάζονται στα δρομολόγια που πραγματοποιούνται από τα νησιά –κυρίως Χίο και Λέσβο– προς την ενδοχώρα, προκειμένου να εκτονωθεί η κατάσταση και να σταματήσει η συγκέντρωση ατόμων στην Ειδομένη. Εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης στα νησιά τονίζουν ότι δεν μπορούν να κρατηθούν οι πρόσφυγες πολλές μέρες στα νησιά, «δεδομένου ότι είναι ελεύθεροι να φύγουν όποια στιγμή θέλουν και με όποιον τρόπο αποφασίσουν».

«Οι 50.000 θέσεις προσωρινής φιλοξενίας που είχαμε δεσμευτεί ως χώρα ότι θα παρέχουμε αποτελούν υποχρέωση προς την Ευρωπαϊκή Ενωση, η οποία σε μεγάλο βαθμό θα έχει ικανοποιηθεί με τις θέσεις φιλοξενίας που δημιουργούνται. Ομως, όπως όλα δείχνουν, θα χρειαστούμε πολύ περισσότερες δομές φιλοξενίας και στήριξη», τονίζει στέλεχος του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής, προσθέτοντας ότι δεν μπορεί να εκτιμηθεί ο πραγματικός αριθμός των μεταναστών και προσφύγων που θα παραμείνουν στη χώρα. Ηδη την Παρασκευή το βράδυ εκτιμήσεις του υπουργείου ανέβαζαν τον αριθμό των «εγκλωβισμένων» προσφύγων και μεταναστών σε όλη τη χώρα, από τα νησιά μέχρι την Ειδομένη, στα 24.000 άτομα, ενώ περίπου 2.500-3.000 άτομα θα συνεχίσουν να φθάνουν καθημερινά.

Αν και η κυβέρνηση δεν θέλει ακόμα να παραδεχθεί δημοσίως ότι πρακτικά τα σύνορα στην Ειδομένη έχουν κλείσει, επιχειρείται να περάσει ατύπως το μήνυμα ότι ο δρόμος μέσω Ελλάδας προς την Ευρώπη έκλεισε έτσι ώστε να μειωθούν οι ροές μεταναστών στα ελληνικά νησιά.

«Οι εκπρόσωποι των ΜΚΟ και η Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ που ενημερώνουν τους πρόσφυγες και μετανάστες μόλις φτάσουν στα ελληνικά νησιά, στα hotspots, για τις επιλογές τους, πρέπει να τους καταστήσουν σαφές ότι μόνο μέσω του προγράμματος μετεγκατάστασης υπάρχει η δυνατότητα να περάσουν στην Ευρώπη. Θα πρέπει επίσης να υποβάλουν αίτημα ασύλου στην Ελλάδα και να περιμένουν να εξεταστεί», ανέφερε το ίδιο στέλεχος από το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής.

Θα μείνουν εδώ μέχρι και 200.000

Σε 150.000 – 200.000 εκτιμούν οι ανθρωπιστικές οργανώσεις τους μετανάστες και πρόσφυγες που θα παραμείνουν στην Ελλάδα μετά το κλείσιμο των συνόρων που εκτιμάται ότι σύντομα θα είναι οριστικό. Ο ίδιος ο αναπληρωτής υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής, Γιάννης Μουζάλας, μιλώντας στην «Κ» ήδη από τον Δεκέμβριο είχε παραδεχθεί ότι εφόσον η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει διαμορφώσει έναν νόμιμο τρόπο κατανομής των προσφύγων στα κράτη-μέλη μέσω του προγράμματος μετεγκατάστασης, δεν είναι δυνατόν να επιτρέπεται η ελεύθερη διέλευση από τα σύνορα με κατεύθυνση συγκεκριμένες μόνο χώρες.

Η κυβέρνηση αγνόησε όλα τα μηνύματα που έρχονταν από τις ευρωπαϊκές χώρες όσον αφορά το προσφυγικό και δεν έκανε κανένα σχεδιασμό, με αποτέλεσμα να είναι πλήρως απροετοίμαστη μπροστά στην προσφυγική κρίση.

«Είναι λάθος η ανάγνωση που γίνεται από την πολιτική ηγεσία όσον αφορά τα συμπεράσματα της τελευταίας Συνόδου Κορυφής. Μπορεί να μην αναφερόταν το κλείσιμο των συνόρων, αλλά ο τρόπος με τον οποίο ήταν διαμορφωμένο το κείμενο προμήνυε αυτή την εξέλιξη» τονίζει ο Δημήτρης Χριστόπουλος, αντιπρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, ο οποίος διετέλεσε σύμβουλος στο υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής της πρώην υπουργού αλλά αποχώρησε λόγω διαφωνιών. Ο ίδιος, πάντως, εκτιμά ότι εφόσον υπάρξει σχέδιο, ο αριθμός των προσφύγων και των μεταναστών που θα παραμείνουν στην Ελλάδα «θα είναι διαχειρίσιμος».