ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Μήνας σκληρών αποφάσεων ο Ιανουάριος

Μήνας σκληρών αποφάσεων ο Ιανουάριος

Παρά την κυρίαρχη αίσθηση ότι ο Ιανουάριος θα είναι ο μήνας των μεγάλων εξελίξεων στα πεδία της διαπραγμάτευσης για τη δεύτερη αξιολόγηση και το Κυπριακό, στο Μέγαρο Μαξίμου κερδίζει έδαφος η εκτίμηση πως η κυβέρνηση θα πρέπει να είναι προετοιμασμένη για έναν «αγώνα δρόμου αντοχής», καθώς οι όποιες αποφάσεις μπορεί να καθυστερήσουν έως την άνοιξη.

Και εάν στο Κυπριακό η Αθήνα δεν αισθάνεται σε καμία περίπτωση τον χρόνο να την πιέζει, καθώς αντιλαμβάνεται πως δύσκολα θα επιτευχθεί ο στόχος της πλήρους κατάργησης του καθεστώτος των εγγυήσεων, που για τον πρωθυπουργό Αλ. Τσίπρα και τον υπουργό Εξωτερικών Ν. Κοτζιά αποτελεί άτυπη «κόκκινη γραμμή», με την αξιολόγηση ισχύει ακριβώς το αντίθετο: Η διαφαινόμενη παράταση της εκκρεμότητας θα θέσει την Ελλάδα εκτός του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, αλλά και θα υπονομεύσει όλο το κυβερνητικό αφήγημα περί σταδιακής επιστροφής της χώρας στην οικονομική κανονικότητα. Μάλιστα, κυβερνητικά στελέχη αφήνουν να εννοηθεί ότι ο Ιανουάριος ίσως αποδειχθεί ο μήνας των μεγάλων αποφάσεων για τον ίδιο τον κ. Τσίπρα, υπό την έννοια ότι θα πρέπει να επιλέξει εάν θα μπει στη στενωπό μιας μακράς και με αβέβαιη έκβαση διαπραγμάτευσης με τους εκπροσώπους των δανειστών ή θα επιλέξει άλλου είδους πρωτοβουλίες, όπως η προσφυγή στις κάλπες. Εξάλλου, παρότι επισήμως το Μέγαρο Μαξίμου «ξορκίζει» την εκλογολογία, ο κ. Τσίπρας με τις συχνές του περιοδείες, αλλά και μέσω ρυθμίσεων που ευνοούν συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες, στέλνει ο ίδιος μηνύματα ότι ίσως οι κάλπες δεν βρίσκονται τόσο μακριά.

Οπως προαναφέρθηκε, στο «μέτωπο» του Κυπριακού η Αθήνα εκτιμά πως δεν πρόκειται να διαφανεί λύση στην πολυμερή διάσκεψη της Γενεύης στις 12 Ιανουαρίου. Σύμφωνα με συνομιλητές του πρωθυπουργού, που σημειώνουν ότι δεν θα υπάρξει τελικά κατ’ ιδίαν συνάντηση, αλλά μόνον τηλεφωνική επικοινωνία του κ. Τσίπρα με τον κ. Ερντογάν πριν από την πολυμερή, ο Τούρκος πρόεδρος είναι εξαιρετικά δύσκολο να ανάψει το «πράσινο φως» για λύση στο Κυπριακό στην παρούσα φάση. Οπως σημειώνουν, ο κ. Ερντογάν δεν πρόκειται να δυσαρεστήσει το εθνικιστικό κομμάτι του εκλογικού του σώματος ενόψει του δημοψηφίσματος στην Τουρκία, που τοποθετείται για τον Απρίλιο ή και αργότερα. Ετσι έχει και ο ίδιος λόγους η διαπραγμάτευση να «παγώσει» τουλάχιστον στο σκέλος της που αφορά Αθήνα και Αγκυρα. Κατά τις ίδιες πηγές, το πιθανότερο είναι μετά την πολυμερή της Γενεύης, οι κυβερνήσεις Ελλάδας και Τουρκίας να «βάλουν κάτω τα μολύβια» και οι συνομιλίες να συνεχιστούν μεταξύ των κ. Ν. Αναστασιάδη και Μ. Ακιντζί για τις εσωτερικές πτυχές του Κυπριακού, μέχρις ότου αποσαφηνιστεί πλήρως το πολιτικό τοπίο στην Τουρκία.

Παράλληλα, όμως, φόβοι εκφράζονται ότι σύντομα φως δεν θα υπάρξει ούτε στο τούνελ της διαπραγμάτευσης. Σύμφωνα με πληροφορίες και εκτιμήσεις κυβερνητικών στελεχών, το ΔΝΤ δεν πρόκειται να ανοίξει άμεσα τα χαρτιά του αναφορικά με τη συμμετοχή ή μη στο ελληνικό πρόγραμμα. Ως σχετική ένδειξη αναφέρεται ότι το ΔΝΤ ανέβαλε τη σύνταξη της έκθεσης με βάση το άρθρο 4 του καταστατικού του για την Ελλάδα, η οποία ήταν προγραμματισμένο να ολοκληρωθεί μέχρι την προσεχή Πέμπτη. Επίσης, άγνωστο είναι πότε θα τοποθετηθεί ο νέος εκπρόσωπος των ΗΠΑ στο Ταμείο από τη νέα αμερικανική διοίκηση υπό τον Ντόναλντ Τραμπ. Ομως, η καθυστέρηση στη λήψη των αποφάσεων του ΔΝΤ δημιουργεί ντόμινο παρενεργειών στη διαπραγμάτευση για τη δεύτερη αξιολόγηση: Στις 15 Μαρτίου είναι προγραμματισμένες οι ολλανδικές εκλογές και προεξοφλείται πως εν μέσω προεκλογικής εκστρατείας δεν πρόκειται να γίνουν δεκτές αποφάσεις για την Ελλάδα, ερήμην του ΔΝΤ, ενώ, στη συνέχεια, τον Απρίλιο ακολουθούν οι γαλλικές που εκ των πραγμάτων, με την αποχώρηση του Φρ. Ολάντ, θα δημιουργήσουν νέο πεδίο ισορροπιών στον άξονα ανάμεσα σε Βερολίνο και Παρίσι.

Τέλος, στην εκτίμηση περί πιθανότατης καθυστέρησης στην αξιολόγηση, περιλαμβάνεται και η «παράμετρος Σόιμπλε». Οπως αναφέρεται, ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών σε κανένα από τα σενάρια που έχει ανοικτά ενόψει των γερμανικών εκλογών δεν είναι πιθανόν να κινηθεί σε λογική πολιτικής «διευκόλυνσης» προς την κυβέρνηση Τσίπρα. Ο κ. Σόιμπλε, που επί της ουσίας χειρίζεται εκ μέρους της Γερμανίδας καγκελαρίου Αγκελα Μέρκελ το ελληνικό ζήτημα, σχεδόν προεξοφλείται ότι θα ακολουθήσει σκληρή γραμμή έναντι της Αθήνας τόσο για να ικανοποιήσει το εσωκομματικό του ακροατήριο όσο και προκειμένου να αποτρέψει διαρροές ψηφοφόρων προς τα δεξιά.

Οπως προαναφέρθηκε, με τον κ. Τσίπρα να κινδυνεύει να χάσει όλα τα «στοιχήματα» στα οποία είχε επενδύσει πολιτικά για το πρώτο εξάμηνο του 2017, όλα τα ενδεχόμενα για πιθανές εξελίξεις είναι ανοικτά, παρότι το plan A του Μεγάρου Μαξίμου δεν περιλαμβάνει το σενάριο των πρόωρων εκλογών.