ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Οι πολλοί εσωκομματικοί «σκόπελοι» του κ. Τσίπρα

oi-polloi-esokommatikoi-skopeloi-toy-k-tsipra-2184541

Με το βλέμμα στραμμένο στη σημερινή συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και τη συνάντηση που θα έχουν αύριο η Γερμανίδα καγκελάριος κ. Αγκελα Μέρκελ με τη διευθύντρια του ΔΝΤ κ. Κριστίν Λαγκάρντ, με επίκεντρο τη ρύθμιση του ελληνικού χρέους, κινείται ο κ. Αλ. Τσίπρας στον απόηχο της κατ’ αρχήν συμφωνίας του Eurogroup της Βαλέτας.

Στην Κεντρική Επιτροπή ο πρωθυπουργός θα χαρτογραφήσει το εύρος των εσωκομματικών αντιδράσεων στα επερχόμενα μέτρα για μείωση των συντάξεων και του αφορολογήτου, ενόψει της ψήφισης της συμφωνίας στη Βουλή. Παράλληλα, οι όποιες αποφάσεις για το χρέος στη συνάντηση του Βερολίνου θα είναι καθοριστικές, διότι θα λειτουργήσουν ως «γλυκαντικό» για την αποδοχή της από τα κομματικά στελέχη και την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, και, επί του παρόντος τουλάχιστον, τίθενται από το Μέγαρο Μαξίμου ως προϋπόθεση για να γίνει αποδεκτό από την κυβέρνηση το πακέτο των μέτρων για 2019-20.

Επί της ουσίας, δηλαδή, η κυβέρνηση προεξοφλεί ότι πριν από το Eurogroup της 22ας Μαΐου θα έχει διαμορφωθεί μια συνολική συμφωνία με τους εταίρους για το «ελληνικό ζήτημα», που θα περιλαμβάνει εκτός της ψήφισης των μέτρων αποφάσεις για το χρέος και συνακόλουθα την ένταξη της χώρας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ. Μόνον, έτσι, προσθέτει, μπορεί η συμφωνία να γίνει αποδεκτή. Αντιθέτως, στελέχη της αντιπολίτευσης, που έχουν διαύλους επικοινωνίας με παράγοντες της διαπραγμάτευσης, διατηρούν σοβαρές επιφυλάξεις και δεν αποκλείουν να υπάρξει νέος γύρος υποσχέσεων προς την Αθήνα για το χρέος, και η πλήρης συμφωνία, που θα επιτρέψει τη συμμετοχή του ΔΝΤ με χρηματοδότηση στο ελληνικό πρόγραμμα, την ένταξη στο QE και τη δοκιμαστική έξοδο στις αγορές, να μετατεθεί για τον Οκτώβριο, δηλαδή μετά τις γερμανικές εκλογές.

Σε κάθε περίπτωση, στο κυβερνητικό στρατόπεδο, αλλά και ευρύτερα στο πολιτικό φάσμα, μετά το προχθεσινό Eurogroup κυριαρχεί η εκτίμηση ότι εάν οι εξελίξεις είναι ευθύγραμμες και ο κ. Τσίπρας επιτύχει την ψήφιση των μέτρων από τις κοινοβουλευτικές ομάδες ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ., το ενδεχόμενο των πρόωρων εκλογών απομακρύνεται οριστικά. Οπως αναφέρεται, χαρακτηριστικά, η κυβέρνηση κερδίζει πολιτικό χρόνο μέχρι τουλάχιστον το καλοκαίρι του 2018. Βεβαίως, το επίσημο κυβερνητικό αφήγημα προβλέπει εξάντληση της τετραετίας και εκλογές το φθινόπωρο του 2019.

Ομως είναι εξαιρετικά αμφίβολο εάν ο πρωθυπουργός θα επιλέξει να βάλει ο ίδιος την υπογραφή του στην περικοπή έως και 900.000 συντάξεων από την 1η Ιανουαρίου του 2019, όπως προβλέπει η συμφωνία της Βαλέτας. Πάντως, «κλειδί» για την ψήφιση των επερχόμενων μέτρων από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ είναι αυτά να έχουν γίνει αποδεκτά από την Κεντρική Επιτροπή του κόμματος, πίσω από τις αποφάσεις της οποίας αναμένεται να «καλυφθούν» ενόψει των αναμενόμενων κοινωνικών αντιδράσεων οι βουλευτές του κόμματος. Υπ’ αυτή, δε, την έννοια, η σημερινή συνεδρίαση θεωρείται εξαιρετικά κρίσιμη.

Δυσαρέσκεια

Ηδη, κυβερνητικά και κομματικά στελέχη έχουν μεταφέρει αρμοδίως ένα κλίμα βουβής –για την ώρα– δυσαρέσκειας και μεγάλης αμηχανίας στην κομματική βάση, που αναμένεται ότι με τον έναν ή τον άλλο τρόπο θα εκδηλωθούν αύριο. Στο να ακουστούν ενστάσεις επί της συμφωνίας και της διαπραγματευτικής στρατηγικής της κυβέρνησης βοηθούν, σύμφωνα με έμπειρα κομματικά στελέχη, δύο στοιχεία: κατά πρώτον, η Κεντρική Επιτροπή συγκαλείται με μοναδικό θέμα συζήτησης την τρέχουσα διαπραγμάτευση. Ετσι, δεν θα μπορούν να επιστρατευθούν τακτικισμοί όπως η ανάδειξη άσχετων θεμάτων, προκειμένου να «ξεστρατίσει» η συζήτηση. Κατά δεύτερον, η συγκυρία δεν επιβάλλει πόλωση, δεν υπάρχει η πίεση εκλογών ή κάποια ισχυρή εσωκομματική ομαδοποίηση που να απαιτούν σαφείς διαχωριστικές γραμμές και στρατόπεδα, κάτι που ευνοεί την ελεύθερη έκφραση, τη διατύπωση προβληματισμών.

Ενα ερώτημα είναι αν θα τεθoύν σε ψηφοφορία η έγκριση των χειρισμών της κυβέρνησης στη διαπραγμάτευση και το πλαίσιο της συμφωνίας όπως έχει διαμορφωθεί. Εκτιμάται ότι ακόμα και σε αυτή την περίπτωση, το «προεδρικό» στρατόπεδο δεν θα αντιμετωπίσει πρόβλημα και θα εξασφαλίσει με ευκολία τη στήριξη ποσοστού της τάξεως τουλάχιστον 80%, δεδομένης και την υποστήριξης στη συμφωνία από τον Ευκλείδη Τσακαλώτο, ο οποίος διατηρεί ισχυρά ερείσματα στο εσωτερικό των «53+».

Ο κ. Τσίπρας αναμένεται να επιμείνει στο θετικό αφήγημα του πρόσκαιρου συμβιβασμού, προκειμένου να εξασφαλισθεί η φυγή προς τα εμπρός, η οικονομική ανάπτυξη που θα επιτρέψει στην κυβέρνηση να βγάλει τη χώρα από τα μνημόνια και να εστιάσει, στη συνέχεια, στην υλοποίηση του δικού της προγράμματος.

Στην αναμενόμενη κριτική επί των κυβερνητικών επιλογών και χειρισμών, αντίστοιχη εκείνης που ο Νίκος Φίλης διατύπωσε στην προηγούμενη συνεδρίαση της Κ.Ε., στην ανάδειξη θεμάτων ασύμβατων με τις προτεραιότητες του ΣΥΡΙΖΑ, όπως αυτό της ΔΕΗ, στο οποίο έχει επιμείνει ο Πάνος Σκουρλέτης, στις φωνές που αναμένεται να ακουστούν υπέρ της επιλογής για προσφυγή στις κάλπες έναντι της νέας υποχώρησης, ο κ. Τσίπρας αναμένεται να απαντήσει σε δύο επίπεδα: αναδεικνύοντας εαυτόν ως βασικό θεματοφύλακα της αριστερής ψυχής του ΣΥΡΙΖΑ και προβάλλοντας το επιχείρημα ότι, επί της ουσίας, δεν υπάρχει εναλλακτική πολιτική πρόταση, ότι εάν η χώρα πάει σε εκλογές και ο ΣΥΡΙΖΑ χάσει την εξουσία, τότε θα είναι πολύ πιο δύσκολο για την κοινωνία το πρόγραμμα που θα φέρει η νέα κυβέρνηση.