ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Στο τραπέζι η «υβριδική» λύση

sto-trapezi-i-yvridiki-lysi

Το μείζον θέμα για το μέλλον της χώρας, το πλαίσιο εποπτείας και στήριξής της μετά το μνημόνιο, μπήκε, σύμφωνα με πληροφορίες, την Πέμπτη το βράδυ στο τραπέζι του Euroworking Group, στις Βρυξέλλες. Ετσι, ξεκίνησε η συζήτηση με επίκεντρο την καθαρή ή μη έξοδο, η οποία αναμένεται να διαρκέσει πέντε-έξι μήνες, καθώς η συμφωνία θα επιδιωχθεί να κλείσει έως τον Ιούνιο, αρκετά πριν από το τέλος του προγράμματος τον Αύγουστο.

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι στους εκπροσώπους των υπουργών Οικονομικών (εκ μέρους της Ελλάδας συμμετείχε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Γιώργος Χουλιαράκης) ετέθησαν σε πρώτη φάση τα ερωτήματα, τα οποία πρέπει να απαντηθούν. Σύμφωνα με ευρωπαϊκή πηγή, το βασικό ερώτημα είναι πώς θα διασφαλιστεί ότι η μεταμνημονιακή πορεία της χώρας θα είναι ομαλή και χωρίς προβλήματα.

Επίσης, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι στη συζήτηση ετέθη και το θέμα ταμπού της ελάφρυνσης του χρέους, με την επισήμανση ότι αν πρόκειται να υπάρξει τέτοια παρέμβαση, πρέπει προηγουμένως να έχουν απαντηθεί τα ερωτήματα για το μεταμνημονιακό πλαίσιο. Ετσι, ουσιαστικά επιβεβαιώθηκε η πληροφορία ότι η ελάφρυνση του χρέους θα συνδέεται, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, με τις υποχρεώσεις της χώρας μετά τη λήξη του προγράμματος.

Η συζήτηση πίσω από τις κλειστές πόρτες του Euroworking Group, προχθές, δεν προχώρησε σε λεπτομέρειες, αν και μπήκαν οι πρώτοι προβληματισμοί. Οι χώρες θα κληθούν να δώσουν τις πρώτες απαντήσεις τους στα ερωτήματα που ετέθησαν τους επόμενες δύο μήνες, καθώς –όπως επισημαίνεται– δεν απομένουν παρά πέντε-έξι ακόμη συνεδριάσεις του Eurogroup για να συζητηθούν οι εναλλακτικές και να οριστικοποιηθούν οι αποφάσεις.

Παρότι η δημόσια συζήτηση μόλις ξεκίνησε, ευρωπαϊκές πηγές επισημαίνουν ότι οι εναλλακτικές για την Ελλάδα παραμένουν οι γνωστές τρεις: Η καθαρή έξοδος, η έξοδος με μια προληπτική γραμμή στήριξης (που συνεπάγεται ένα νέο μνημόνιο) και η «υβριδική» λύση. Η τελευταία και επικρατέστερη αφορά τη δημιουργία ενός πλαισίου ειδικά για την Ελλάδα, που θα είναι πιο αυστηρό από τη μεταμνημονιακή εποπτεία της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας, αλλά δεν θα λέγεται μνημόνιο και δεν θα συνοδεύεται από νέο δάνειο.

Για την ιστορία, οι πηγές υπενθυμίζουν ότι όταν η Πορτογαλία και η Ιρλανδία έβγαιναν από τα δικά τους μνημόνια, οι θεσμοί υποστήριζαν την ανάγκη να ενταχθούν σε προληπτική γραμμή στήριξης, για λόγους ασφαλείας. Στο τέλος, όμως, οι κυβερνήσεις τους επέλεξαν την καθαρή έξοδο και το αποτέλεσμα ήταν θετικό. Στην περίπτωση της Ελλάδας, ωστόσο, σημειώνεται, το μέγεθος του προβλήματος και το ύψος του χρέους είναι σημαντικά μεγαλύτερα. Ετσι, η «υβριδική» λύση δείχνει να συγκεντρώνει τις περισσότερες πιθανότητες, αν και καμία δεν έχει αποκλεισθεί προς το παρόν. Οπως επισημαίνεται, στην τελική απόφαση πρέπει να σταθμιστούν τόσο οι οικονομικές όσο και οι πολιτικές παράμετροι. Η ένταξη στην προληπτική γραμμή, σημειώνει η ευρωπαϊκή πηγή, μπορεί να εμπνέει ασφάλεια, αλλά ένα ερώτημα είναι αν τη θέλει όχι μόνο η ελληνική κυβέρνηση, αλλά και οι κυβερνήσεις των άλλων χωρών, που πρέπει να περάσουν τη σχετική απόφαση από τα κοινοβούλιά τους.

Υστερα από οκτώ χρόνια μνημονίων, είναι βέβαιο ότι οι περισσότερες χώρες της Ευρωζώνης δεν θα θέλουν να επαναφέρουν στα κοινοβούλιά τους θέμα στήριξης της Ελλάδας. Από την άλλη πλευρά, όλες οι δανείστριες χώρες θα θέλουν να διασφαλίσουν την επιστροφή των χρημάτων τους και, υπό αυτή την έννοια, να υπάρχει ένα αυστηρό πλαίσιο παρακολούθησης.

Στα σενάρια που έχουν διατυπωθεί για το μεταμνημονιακό πλαίσιο προβλέπεται η σύνδεση της ελάφρυνσης του χρέους με την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων. Επίσης, στο τραπέζι βρίσκεται η γαλλική πρόταση για σύνδεση της ανάπτυξης με την ελάφρυνση του χρέους, έτσι ώστε οι πληρωμές να επιμηκύνονται όταν ο ρυθμός ανάπτυξης είναι χαμηλότερος από τις εκτιμήσεις.

Το ΔΝΤ

Στο θέμα της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, εν τω μεταξύ, φέρεται –συμφωνα με πληροφορίες– να επιμένει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Το θέμα των τραπεζών θα είναι ασφαλώς ένα από τα μεγάλα «αγκάθια» των επόμενων μηνών, ενόψει των στρες τεστ και θα κρίνει ενδεχομένως τις συνθήκες υπό τις οποίες θα επιστρέψει η χώρα στις αγορές και το ίδιο το μεταμνημιακό της πλαίσιο.

Σύμφωνα με πληροφορίες από τραπεζικές πηγές, η Φρανκφούρτη έχει διαμηνύσει στις τράπεζες ότι σε περίπτωση που διαπιστωθούν κεφαλαιακές ανάγκες, θα απαιτήσει άμεση αύξηση μετοχικού κεφαλαίου, εφόσον η χώρα πραγματοποιήσει καθαρή έξοδο, ενώ αν υπάρχει πλαίσιο επιτήρησης, η κάλυψη των απαιτούμενων κεφαλαίων ίσως μπορέσει να γίνει σταδιακά.

Είναι φανερό, επομένως, ότι οι θεσμοί –τουλάχιστον– δεν ευνοούν καθόλου την καθαρή έξοδο που ευαγγελίζεται η κυβέρνηση και θέλουν ένα πλαίσιο εποπτείας. Δεν είναι τυχαίο ότι την ανάγκη για ένα τέτοιο πλαίσιο έθεσε ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, ο οποίος είναι βέβαιο πως έχει τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Μετάθεση ορισμένων προαπαιτουμένων

Σε ό,τι αφορά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης, ο μεγάλος αριθμός των προαπαιτουμένων που εξακολουθούν να εκκρεμούν, περίπου 60, θεωρείται αδύνατον να κλείσουν μέσα σε μια εβδομάδα, έως το Eurogroup της 22ας Ιανουαρίου. Ετσι, σύμφωνα με πληροφορίες, το Euroworking Group αποφάσισε να επιτρέψει στην κυβέρνηση να μεταφέρει ορισμένα για λίγο αργότερα, υπό την προϋπόθεση ότι τα βασικότερα θα κλείσουν με ικανοποιητικό τρόπο την επόμενη εβδομάδα.