ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Κατατίθενται με βελτιώσεις οι νέοι ποινικοί κώδικες

16s15dikaiosynh

Με σημαντικές βελτιώσεις σε διατάξεις που είχαν επικριθεί από δικαστικούς και νομικούς κατατίθενται στη Βουλή προς ψήφιση τις επόμενες ημέρες οι νέοι κώδικες (Ποινικός και Ποινικής Δικονομίας), που φιλοδοξούν να μεταβάλουν το τοπίο της ποινικής αντιμετώπισης των εγκλημάτων αλλά και της εκδίκασης των ποινικών υποθέσεων. Επειτα από διαβούλευση που κράτησε περίπου δύο μήνες και αλλεπάλληλες ενημερώσεις των μελών των νομοπαρασκευαστικών επιτροπών σε δικηγόρους σε όλη τη χώρα και ανταλλαγή απόψεων με τους εκπροσώπους των κομμάτων της αντιπολίτευσης, ο υπουργός Δικαιοσύνης Μιχάλης Καλογήρου καταθέτει άμεσα στη Βουλή τα δύο νομοθετήματα, με τα οποία επιχειρείται συνολική νομοθετική αλλαγή ύστερα από δεκαετίες.

Επειτα από επισημάνσεις και αντιδράσεις σε σειρά διατάξεων, έτσι όπως είχαν αρχικά διατυπωθεί, οι νομοπαρασκευαστικές επιτροπές που από την αρχή της διαβούλευσης έχουν συνεδριάσει πάρα πολλές φορές, κατέληξαν σε συγκεκριμένες αλλαγές, για τις οποίες ο ίδιος ο υπουργός είχε εξαγγείλει τη βελτίωσή τους. Το κλίμα συναίνεσης που επικράτησε για τις επικείμενες αλλαγές σε νομοθετήματα καίριας σημασίας, όπως οι κώδικες, αλλά και η διάθεση αλλαγών εκ μέρους του υπουργού, προμηνύουν την ψήφισή τους από τη Βουλή χωρίς αντιπαραθέσεις.

Αλλωστε, η κριτική που είχε ασκηθεί, κυρίως από εισαγγελείς και νομικούς, ήταν επί της ουσίας για διατάξεις που κρίθηκε ότι θα προκαλούσαν προβλήματα, αν δεν άλλαζαν, όταν θα ερχόταν η ώρα της πρακτικής εφαρμογής.

Τελευταίες αλλαγές

Οι αλλαγές σε σημαντικές διατάξεις που είχαν δεχθεί επικρίσεις και τροποποιήθηκαν στο πλαίσιο της διαβούλευσης ενόψει της κατάθεσης των κωδίκων στη Βουλή είναι κυρίως οι παρακάτω:

• Η ρύθμιση για την εγκληματική οργάνωση, που είχε επικριθεί για επιεική μεταχείριση, ενόψει και της εκκρεμότητας για τη δίκη της Χρυσής Αυγής, καθώς τελικά θα προβλεφθούν ποινές που θα φθάνουν έως τα 15 χρόνια για την εγκληματική οργάνωση, ενώ θα υπάρξει και ρύθμιση που θα ξεκαθαρίζει υπό ποιες προϋποθέσεις κάποιος θα θεωρείται διευθύνων ή απλά «εγκέφαλος» μιας εγκληματικής οργάνωσης.

• Οι διατάξεις για την κατοχή εκρηκτικών, καθώς το εν λόγω αδίκημα, υπό προϋποθέσεις, θα παραμείνει κακούργημα –και δεν θα μετατραπεί σε πλημμέλημα όπως αρχικά είχε προβλεφθεί– ενώ παράλληλα σειρά αδικημάτων για τα οποία αρχικά επρόκειτο να μετατραπούν σε πλημμελήματα θα παραμείνουν κακουργήματα, αλλά με ποινές έως έξι χρόνια, προκειμένου να αποφευχθούν μαζικές παραγραφές αδικημάτων.

• Οι διατάξεις για τον βιασμό και τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται για το εν λόγω αδίκημα, που είχαν αρχικά προταθεί, αλλά επικρίθηκαν ως ρυθμίσεις που περιορίζουν την ποινική αντιμετώπιση του συγκεκριμένου εγκλήματος, θα βελτιωθούν και θα προβλέπουν την αυστηρή τιμωρία των δραστών.
Βαλτώνουν οι δίκες

Και ενώ οι ρυθμίσεις είναι έτοιμες και η ψήφιση των κωδίκων αναμένεται αμέσως μετά τις ευρωεκλογές, στα δικαστήρια επικρατεί ενόψει των επικείμενων αλλαγών κατάσταση αναμονής και στασιμότητας, καθώς το σύνολο των ποινικών δικών αλλά και των ανακρίσεων κινούνται στη λογική των νέων ρυθμίσεων, με τους δικαστές αλλά και τους δικηγόρους να περιμένουν προκειμένου να μην υπάρξουν φαινόμενα καταδίκης πολιτών με βάση τον παλιό νόμο σε μεγάλες ποινές, την ώρα που σε λίγο καιρό τα νέα νομοθετήματα που θα τεθούν σε ισχύ θα έχουν άλλες προβλέψεις με μικρότερες ποινές ή θα προβλέπουν άλλο ποινικό χαρακτηρισμό για ένα έγκλημα, για παράδειγμα, πλημμέλημα αντί για κακούργημα.

Για τον λόγο αυτό θεωρείται εξαιρετικά κρίσιμο το θέμα του χρόνου εφαρμογής των νέων κωδίκων, με τις πληροφορίες από το υπουργείο Δικαιοσύνης να κάνουν λόγο για άμεση εφαρμογή μετά την ψήφισή τους, το αργότερο ώς το πρώτο δεκαήμερο του Ιουνίου.

Πάντως, οι νέοι κώδικες, η νομοθετική επεξεργασία των οποίων κράτησε πάνω από μία δεκαετία και ολοκληρώθηκε τώρα, αποτελούν έργο μακράς πνοής, αναγκαίο και απαραίτητο για τον εκσυγχρονισμό του ποινικού μας συστήματος.