ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Η απόφαση του Αρείου Πάγου και το δικαστικό προηγούμενο

gkka_11_2605_page_1_image_0002

Στη λήξη της προεκλογικής περιόδου για τις τριπλές εκλογές, και σε μια συγκυρία κατά την οποία η πολιτική αντιπαράθεση εκ των πραγμάτων είναι οξυμένη, οι δικαστικές εξελίξεις για το αίτημα του εκτελεστή της 17Ν Δημήτρη Κουφοντίνα κυριάρχησαν επί ημέρες στην επικαιρότητα και κατέληξαν σε απόφαση του Αρείου Πάγου, με την οποία δρομολογούνται διαδικασίες επανεξέτασης του αιτήματός του για νέα άδεια, παρά την ομόφωνη απόρριψή του από τους δικαστές του Βόλου.

Οι δικαστικές εξελίξεις, που ξεκίνησαν την περασμένη Παρασκευή αργά το βράδυ, όταν η εισαγγελέας του Αρείου Πάγου προχώρησε σε αναίρεση της απόφασης των δικαστών του Βόλου, κλιμακώθηκαν τις επόμενες ημέρες, με την άμεση σύγκληση του ποινικού τμήματος του ανωτάτου δικαστήριου, το οποίο υιοθέτησε την εισαγγελική προσέγγιση της κ. Ξένης Δημητρίου και απεφάνθη ότι και οι πολυϊσοβίτες, ανεξάρτητα σε πόσες φορές ισόβια έχουν καταδικαστεί –ο Κουφοντίνας έχει τη βαρύτατη ποινή των 11 ισοβίων– μπορεί να παίρνουν άδειες, όπως και οι λοιποί κρατούμενοι.

Το τυπικό και η ουσία

Η κρίση των ανώτατων δικαστών, που ερμήνευσαν την ασάφεια του νόμου ο οποίος δεν προέβλεπε σαφή εξαίρεση για εκείνους που έχουν πολλά ισόβια, δρομολογεί δικαστικές διαδικασίες που φέρουν το αίτημα Κουφοντίνα και πάλι στους δικαστές του Βόλου, άλλους από εκείνους που ήδη το απέρριψαν, οι οποίοι θα κληθούν αποφανθούν, το πιθανότερο, θετικά αυτή τη φορά.

Η εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, η οποία ασκώντας νόμιμη αρμοδιότητά της προχώρησε στην αναίρεση της αρνητικής απόφασης για Κουφοντίνα, έμεινε κυρίως στο τυπικό του πράγματος, που βέβαια δεν μπορεί να διαχωριστεί από την ουσία της υπόθεσης. Ασκησε δηλαδή την αναίρεση θέτοντας το δίλημμα τι πρέπει να γίνεται με τις άδειες των πολυϊσοβιτών, απαντώντας θετικά σε αυτό, αποφεύγοντας όμως να πάρει θέση στην ουσιαστική κρίση των δικαστών του Βόλου, οι οποίοι δύο φορές, έκριναν με επιχειρήματα ότι ο Κουφοντίνας δεν μπορεί να βγει με άδεια, διότι είναι αμετανόητος τόσα χρόνια μετά τις στυγερές δολοφονίες της 17Ν και επιπλέον επικίνδυνος να διαπράξει τα ίδια ή περίπου τα ίδια.

Ομως, οι αρεοπαγίτες, στη συνέχεια υιοθετώντας τη θέση της Ξένης Δημητρίου, αισθάνθηκαν την ανάγκη να πουν και δύο λόγια για την ουσία του πράγματος. Αντιλέγοντας στους δικαστές του πρώτου βαθμού, που είχαν χαρακτηρίσει τον Κουφοντίνα αμετανόητο και επικίνδυνο, ανέφεραν ότι κατά τη διάρκεια της κράτησής του δεν έχει διαπράξει πειθαρχικά παραπτώματα, δεν έχει κάνει κακή χρήση της άδειας και επιπλέον δεν απαιτείται να έχει μεταβάλει ιδεολογική άποψη ο εν λόγω κρατούμενος για να πάρει άδεια. Παρέβλεψαν προφανώς ότι ο ίδιος έχει αποδώσει σε ιδεολογικούς και πολιτικούς λόγους τις στυγερές δολοφονίες για τις οποίες έχει καταδικαστεί από τη Δικαιοσύνη αμετάκλητα και με βαρύτατη ποινή…

Οι δικαστικές εξελίξεις για την υπόθεση Κουφοντίνα, ο οποίος ασκώντας πίεση για την ικανοποίηση του αιτήματός του βρίσκεται σε πολυήμερη απεργία πείνας, έτσι όπως δρομολογήθηκαν τις τελευταίες ημέρες και όπως εξελίχθηκαν, προκάλεσαν και πολιτικές και νομικές αντιδράσεις.

Σε πολιτικό επίπεδο τα κόμματα της αντιπολίτευσης άσκησαν κριτική για τους δικαστικούς χειρισμούς, πρωτίστως, όμως για τη σπουδή της εισαγγελέως του Αρείου Πάγου να ασκήσει αναίρεση, ενώ η Νέα Δημοκρατία μετά την έκδοση της απόφασης του Αρείου Πάγου ξεκαθάρισε με δήλωση ότι αν εκλεγεί θα αλλάξει τον σχετικό νόμο.

Επικρίσεις εκ των έσω

Αλλά και μέσα στη Δικαιοσύνη οι δικαστικοί χειρισμοί για τον Δημήτρη Κουφοντίνα, που έχει χαρακτηριστεί με δύο δικαστικές αποφάσεις αμετανόητος και επικίνδυνος, προκάλεσαν επικρίσεις, ενώ πολλοί ήταν εκείνοι που διατύπωσαν ερωτήματα, κυρίως για τη στάση της εισαγγελέως του Αρείου Πάγου Ξένης Δημητρίου.

Η εισαγγελέας του ανωτάτου δικαστηρίου, η οποία έσπευσε να ασκήσει αναίρεση για την απόφαση των δικαστών του Βόλου, λίγους μήνες πριν, είχε ταχθεί κατά της χορήγησης άδειας στον Δημήτρη Κουφοντίνα και μάλιστα είχε φθάσει στο σημείο να ελέγξει πειθαρχικά δύο εισαγγελείς, που είχαν αντίθετη γνώμη και είχαν ψηφίσει υπέρ του να δοθεί άδεια στον εκτελεστή της 17Ν. Η μεταστροφή της μέσα σε λίγους μήνες ερμηνεύτηκε από πολλούς ως ένδειξη της ρευστότητας που επικρατεί, ως μη ώφειλε, στα ανώτατα κλιμάκια της Δικαιοσύνης και μάλιστα για υποθέσεις και θέματα τα οποία εκ της φύσεώς τους είναι εξαιρετικά σοβαρά και πάρα πολύ ευαίσθητα.

Πέραν, όμως, της αυτοαναιρέσεως της εισαγγελέως η οποία μετέβαλε θέση, δρομολογώντας την ευνοϊκή στο εξής μεταχείριση στο θέμα των αδειών για τον Δημήτρη Κουφοντίνα και άλλους με παρόμοια θέματα, εντύπωση και ερωτήματα προκάλεσαν οι δικαστικές εξελίξεις σε σχέση με τη συγκυρία που εκδηλώθηκαν και υπό τις συνθήκες που ελήφθησαν οι σχετικές αποφάσεις. Η απεργία πείνας του Δημήτρη Κουφοντίνα, οι αλλεπάλληλες βιαιοπραγίες υποστηρικτών του σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, με καταδρομικές επιθέσεις, καταστροφές, φθορές και βανδαλισμούς ακόμα και του ελληνικού Κοινοβουλίου, έδωσαν την εντύπωση ότι η Δικαιοσύνη έσπευσε να αποφανθεί υπό καθεστώς πιέσεως, κάτι που δεν δημιουργεί συνθήκες για νηφάλια κρίση των δικαστών και οπωσδήποτε δημιουργεί εντυπώσεις.

«Καλή διαγωγή»

Το σκεπτικό, άλλωστε, των αρεοπαγιτών ότι ο Κουφοντίνας έχει καλή διαγωγή μέσα στη φυλακή και κάνει καλή χρήση των αδειών, είναι ενδιαφέρουσες επισημάνσεις, δεν απαντούν όμως στο ερώτημα της διαφορετικής μεταχείρισης που επιβάλλει ο νόμος σε όλες τις χώρες της Ευρώπης στις περιπτώσεις στυγερών εγκλημάτων και αμετανόητων εγκληματιών, και μάλιστα όταν δεν στρέφονται μόνον κατά της ζωής αλλά και του ιδίου του δημοκρατικού πολιτεύματος, όπως εν προκειμένω.

Πάντως, η επόμενη ημέρα, έτσι όπως έχουν πλέον διαμορφωθεί τα πράγματα, είναι πως το δικαστικό συμβούλιο του Βόλου –με άλλους δικαστές αυτή τη φορά– θα αποφανθεί υπέρ του αιτήματος Κουφοντίνα. Θα είναι έκπληξη πρώτου μεγέθους εάν συμβεί το αντίθετο, με δεδομένο ότι ο Αρειος Πάγος δίδει με την απόφασή του το πλαίσιο και τα επιχειρήματα.

Και το σημαντικότερο, αυτή η απόφαση του Αρείου Πάγου δημιουργεί δικαστικό προηγούμενο, ώστε στο εξής τα αιτήματα Κουφοντίνα να γίνονται δεκτά και ο ίδιος αλλά και άλλοι βαρυποινίτες για θέματα τρομοκρατίας να αντιμετωπίζονται όπως ο κάθε ισοβίτης…