ΚΟΙΝΩΝΙΑ

100 χρόνια «Κ»: Ιστορικά πρωτοσέλιδα – Υπόθεση και δίκη αεροπόρων

100-chronia-k-istorika-protoselida-amp-8211-ypothesi-kai-diki-aeroporon-2327035

13 Σεπτεμβρίου 1951: Ενα εκπαιδευτικό αεροπλάνο της Σχολής Ικάρων συντρίβεται. Μερικές ημέρες αργότερα, σε τοίχο της σχολής αναγράφεται σύνθημα υπέρ του παράνομου τότε ΚΚΕ. Πολύ κοντά χρονικά (19.10.1951) ήταν και η έναρξη της πρώτης δίκης του Νίκου Μπελογιάννη.

Τα γεγονότα αυτά και το κλίμα που επικρατούσε δύο χρόνια μετά τη λήξη του Εμφυλίου θα κινητοποιήσουν μια ομάδα αξιωματικών προσκείμενων στην τότε ηγεσία της Αεροπορίας και στον ΙΔΕΑ, οι οποίοι θα συσχετίσουν το ατύχημα με το σύνθημα, και θα το χαρακτηρίσουν δολιοφθορά.

Αμέσως, θα ξεκινήσει επιχείρηση «κάθαρσης» του Οπλου. Ανακρίσεις, βασανιστήρια και απειλές θα χρησιμοποιηθούν για να υφαρπαχθούν προκατασκευασμένες «ομολογίες» και να συνταχθεί κατάλογος κατηγορουμένων. Μεταξύ των σκευωρών –όπως αποδείχθηκε– αξιωματικοί που είχαν σχέση με τον ΙΔΕΑ και τον τότε αρχηγό της Αεροπορίας αντιπτέραρχο Κελαϊδή.

Προκειμένου, όμως, να ενισχυθεί το σαθρό κατηγορητήριο, πείστηκε ο δόκιμος Ικαρος Νίκος Ακριβογιάννης, που στη διάρκεια της Κατοχής είχε κάποια σχέση με τον ΕΛΑΣ, να «κλέψει» το αεροπλάνο του και να προσγειωθεί στην Αλβανία, όπου θα έπειθε τους γείτονες κομμουνιστές πως είναι «δικός τους». Ακολουθώντας το «σχέδιο», ο Ακριβογιάννης προσγείωσε το αεροπλάνο του στην Αλβανία, στις 7 Απριλίου 1952. Συνελήφθη, χαρακτηρίστηκε κατάσκοπος, δικάστηκε και εκτελέστηκε στις 15 Απριλίου 1953.

Δέκα ημέρες μετά την προσγείωση του Ακριβογιάννη, η «Καθημερινή» έκανε το θέμα πρωτοσέλιδο, απηχώντας το κλίμα της εποχής και τα δεδομένα που τότε ήταν γνωστά.

Οι εμπλεκόμενοι στην υπόθεση των αεροπόρων (20 αξιωματικοί, υπαξιωματικοί και πολίτες) δικάστηκαν με βάση τον νόμο 375/36 περί κατασκοπείας. Η δίκη τους άρχισε στις 22 Αυγούστου 1952 και η ετυμηγορία εκδόθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 1952: δύο άτομα καταδικάστηκαν σε θάνατο και τέσσερα σε ισόβια, προσέφυγαν όμως στο Αναθεωρητικό Αεροδικείο και οι εκτελέσεις ανεστάλησαν. Νέα δίκη διεξήχθη το 1953 και κατέληξε στην άρση των θανατικών ποινών και στη μείωση των καθείρξεων.

Δύο χρόνια αργότερα (1955), ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, πρωθυπουργός λίγων μόνο ημερών, θα δώσει αμνηστία σε όλους τους εμπλεκομένους στην υπόθεση. Ηταν σαν να αναγνώριζε αυτό που ήδη είχε αρχίσει να φαίνεται μήνες πριν: ότι όλη η υπόθεση ήταν μια σκευωρία.

100-chronia-k-istorika-protoselida-amp-8211-ypothesi-kai-diki-aeroporon0
« […] κομμουνιστική συνωμοσία ευρείας εκτάσεως ανεκαλύφθη εις την πολεμικήν αεροπορίαν συλληφθέντων μέχρι στιγμής ως ενεχομένων δέκα οκτώ αξιωματικών –εξ ων δύο σμηναγοί–, ενός υπαξιωματικού, δέκα σμηνιτών ως και μεγάλου αριθμού κομμουνιστών ιδιωτών».