ΚΟΙΝΩΝΙΑ

«Ξενάγηση» στην ξεθωριασμένη τουριστική βιτρίνα της χώρας

05s5athn

«Η εικόνα που βλέπετε είναι η εικόνα που αντικρίζουν οι τουρίστες. Και μην ξεχνάτε ότι η πλειονότητα των τουριστών είναι στην Αθήνα για κάποιες ώρες, αυτό θα αποκομίσουν, αυτή την εικόνα θα πάρουν μαζί τους φεύγοντας, ευτυχώς μαζί με την ομορφιά της Ακρόπολης». Βρισκόμαστε σε ένα τουριστικό λεωφορείο, στην οδό Αρδηττού, με κατεύθυνση το Παναθηναϊκό Στάδιο. Στο μικρόφωνο, ο πρόεδρος του Σωματείου Διπλωματούχων Ξεναγών, κ. Κρίτων Πιπέρας, μοιράζεται μαζί μας στιγμιότυπα και προβλήματα της τουριστικής καθημερινότητας της πρωτεύουσας και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι πρεσβευτές του ελληνικού τουρισμού, οι ξεναγοί.

Το κυκλοφοριακό χάος, η έλλειψη σημείων στάσης και στάθμευσης για την επιβίβαση/αποβίβαση των επισκεπτών στα αξιοθέατα, στους χώρους αρχαιολογικού ενδιαφέροντος και στα ξενοδοχεία, η βρωμιά, η εικόνα εγκατάλειψης και βανδαλισμού των κτιρίων, αλλά και οι παράνομοι ξεναγοί ευτελίζουν το τουριστικό προϊόν και ξεθωριάζουν τη λάμψη των μνημείων που αποτελούν πόλο έλξης για εκατομμύρια επισκέπτες από όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη – περισσότεροι από 6 εκατ. τουρίστες υπολογίζεται ότι θα έχουν επισκεφθεί την Αθήνα ώς το τέλος του 2019.

«Ως επαγγελματίες, αλλά και ως Ελληνες που νοιαζόμαστε για την εικόνα της χώρας μας, παρότι δεν λέμε ποτέ ψέματα, προσπαθούμε να μετριάσουμε και να δικαιολογήσουμε την κακή εικόνα που προκαλεί έκπληξη στους τουρίστες», διευκρινίζει η κ. Σοφία Θεωνά, ταμίας στο διοικητικό συμβούλιο του σωματείου. Πώς, όμως, είναι δυνατόν να δικαιολογήσει κανείς αποτελεσματικά τα παραμελημένα κτίρια ή όσα είναι γεμάτα με υπογραφές με σπρέι κατά μήκος των τουριστικών διαδρομών του κέντρου; Πώς να βρει πειστικά επιχειρήματα για να μετριάσει το σοκ που βιώνουν οι επισκέπτες, όταν ξαφνικά το πούλμαν που τους έχει αποβιβάσει για λίγα λεπτά στο Στάδιο για να τραβήξουν φωτογραφίες φεύγει χωρίς αυτούς, έπειτα από συστάσεις της Τροχαίας; «Μία από τις βασικές προτάσεις που έχουμε καταθέσει στους αρμόδιους φορείς είναι να επιτρέπεται στα λεωφορεία να σταθμεύουν ή να σταματούν για λίγα λεπτά στα μέρη τουριστικού ενδιαφέροντος, στη Βουλή, στο Στάδιο κ.λπ., αλλά και στα ξενοδοχεία. Και να υπάρχει ελαστικότητα από την πλευρά της αστυνομίας», τονίζει ο κ. Πιπέρας. «Δεν είναι δυνατόν να μην υπάρχει πρόβλεψη για επιβίβαση και αποβίβαση στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο ή στο Μουσείο της Ακρόπολης ή στον Ιερό Βράχο. Εχουμε καταθέσει ανάλογες προτάσεις, αλλά δεν εισακουγόμαστε», καταλήγει.

Το θέμα των σκουπιδιών είναι άλλος ένας «λεκές» στην τουριστική βιτρίνα της χώρας. Παρότι παραδέχεται ότι έχουν μειωθεί τα απορρίμματα στους αρχαιολογικούς χώρους, οι διαδρομές που οδηγούν από τον Πειραιά στην Αρχαία Κόρινθο –ειδικά στην περιοχή του Σχιστού–, από τις Μυκήνες προς το Ναύπλιο, από το Κατάκολο προς την Αρχαία Ολυμπία είναι γεμάτες σκουπίδια και μπάζα. «Νιώθω συχνά ντροπή γι’ αυτά που αντικρίζουν οι τουρίστες, γιατί εκπροσωπώ μια χώρα που δεν σέβεται ούτε τα μνημεία της, ούτε το παρελθόν της, ούτε την Ιστορία της», αγανακτεί ο κ. Πιπέρας. «Σε άλλες χώρες της Ευρώπης μετατρέπουν σε μουσείο το σπίτι έξω από το οποίο απλά στάθηκε για λίγο ένας μεγάλος καλλιτέχνης, ενώ στην Ελλάδα έχουμε μοναδικά μνημεία που είναι αφημένα στην τύχη τους», προσθέτει.

Οι παράνομοι ξεναγοί

Οι διπλωματούχοι ξεναγοί είναι απόφοιτοι της αντίστοιχης επαγγελματικής σχολής και οι μόνοι που νομιμοποιούνται να κάνουν ξεναγήσεις. Εδώ και χρόνια, όμως, σε κάθε τουριστική περιοχή και αρχαιολογικό μνημείο δραστηριοποιούνται επιτήδειοι που προσφέρουν παράνομες υπηρεσίες ξενάγησης στους επισκέπτες κλείνοντας ραντεβού μέσω Διαδικτύου, είτε ως οδηγοί ή συνοδοί που εκτελούν και χρέη ξεναγού είτε ως hosts Airbnb ή υπάλληλοι hostel που βγάζουν κάτι παραπάνω ξεναγώντας τους πελάτες τους, είτε ως διοργανωτές «εναλλακτικών» περιπάτων κ.λπ. Συναντάμε κάποιους από αυτούς στην είσοδο του Ναού του Ολυμπίου Διός και στο ύψος του Μουσείου της Ακρόπολης, μαθαίνουμε από τα μέλη του σωματείου ότι αφθονούν στην Πλάκα και στο Θησείο.

«Οι άνθρωποι αυτοί δεν διαθέτουν τις γνώσεις που απαιτούνται για μια ολοκληρωμένη ξενάγηση. Αραδιάζουν κάποιες αποσπασματικές πληροφορίες, που μπορεί να είναι και λάθος, γεμίζουν την αφήγησή τους με λίγα στοιχεία φολκλόρ και δεν ενδιαφέρονται για την Ιστορία και τον πολιτισμό. Αυτό που κάνουν είναι αντιποίηση επαγγέλματος», επισημαίνει η κ. Θεωνά. Το πρόβλημα δεν είναι συντεχνιακό, καθώς η οργάνωση παράνομων ξεναγήσεων ενέχει κινδύνους για την ασφάλεια των τουριστών – ένας επαγγελματίας ξεναγός έχει εκπαιδευθεί ακόμη και για το πώς πρέπει να διασχίζει πολυσύχναστους δρόμους οδηγώντας ένα γκρουπ, φροντίζει να προστατεύει την ομάδα από εγκληματικές επιθέσεις ή κλοπές κ.λπ. Επίσης, αυτή η παραπλάνηση εις βάρος των τουριστών πλήττει μακροπρόθεσμα την εικόνα της χώρας και αποδυναμώνει την τουριστική αξιοπιστία της, καθώς εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες χάνουν την ευκαιρία να γνωρίσουν τις ομορφιές της Ελλάδας και μοναδικές σελίδες της Ιστορίας της και καταναλώνουν fast food ξεναγήσεις. Πρόκειται τέλος για ένα παρεμπόριο που κινείται με «μαύρο» χρήμα και έχει ως αποτέλεσμα να χάνονται εκατομμύρια ευρώ σε φόρους και εισφορές. Παρ’ όλα αυτά έλεγχοι για τον εντοπισμό και την τιμωρία των παραβατών δεν διενεργούνται (ο νόμος 710/ 77 προβλέπει διοικητικές ποινικές κυρώσεις για όσους προσφέρουν παράνομα υπηρεσίες ξενάγησης) και το φαινόμενο ανθεί.

Κατά μήκος της Διονυσίου Αρεοπαγίτου μερικές δεκάδες τουρίστες απολαμβάνουν έναν περίπατο στη χειμωνιάτικη λιακάδα. Στρέφουν το βλέμμα στο Ιερό Βράχο και έπειτα στο Μουσείο της Ακρόπολης και χαμογελούν εμφανώς εντυπωσιασμένοι. Με λίγη τύχη αυτή την εικόνα θα πάρουν στις αποσκευές τους πίσω στην πατρίδα τους.