ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Εξοδος στη ζωή με δωρεάν στέγη, αμειβόμενη εργασία

2830890

Μοιάζει με ολοφώτεινο δρόμο εξόδου από την πιο βαριά αντιξοότητα, την αστεγία: πληρωμένο ενοίκιο σπιτιού με πλήρη οικοσκευή και καλυμμένες τις δαπάνες των υπηρεσιών κοινής ωφελείας για ενάμιση χρόνο και επιπλέον εξασφαλισμένη επιδοτούμενη εργασία για έναν ολόκληρο χρόνο… Είναι μία από τις πλέον κρίσιμες δράσεις του Κέντρου Υποδοχής και Αλληλεγγύης του Δήμου Αθηναίων (ΚΥΑΔΑ), που έχει ήδη εντάξει στην αγορά εργασίας 22 άτομα, τα οποία σύντομα θα γίνουν 28 και έπεται συνέχεια με άλλα 20.

«Ομως θα πρέπει πρώτα να προετοιμάσουμε τον άστεγο ψυχολογικά, να τον υποστηρίξουμε ιατρικά, διότι μερικές φορές υπάρχουν προβλήματα υγείας, σωματικής και ψυχικής, τα οποία πρέπει πρώτα να αντιμετωπιστούν» εξηγεί στην «Κ» ο πρόεδρος του ΚΥΑΔΑ, Γρηγόρης Λέων, ιατροδικαστής, πρόεδρος της Ελληνικής Ιατροδικαστικής Εταιρείας, δημοτικός σύμβουλος της πλειοψηφούσας παράταξης. «Αφού λοιπόν καταφέρει ο άστεγος να ισορροπήσει, να αντιληφθεί ότι του ανοίγεται μια νέα ευκαιρία στη ζωή, τον εντάσσουμε στο πρόγραμμα “Στέγαση και Εργασία” του Εθνικού Ινστιτούτου Εργασίας και Ανθρώπινου Δυναμικού, μέσω του οποίου του παρέχουμε κατοικία για 16 μήνες, ενώ χρηματοδοτούμε 100% έναν εργοδότη προκειμένου να του προσφέρει εργασία για 12 μήνες. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου στηρίζεται πάλι από ειδικούς, ώστε να προσαρμοστεί ομαλά στις νέες συνθήκες. Στο πρόγραμμα αυτό μπορούν να ενταχθούν μόνο άτομα που διαμένουν σε ξενώνες μας. Ανθρωποι που ζουν στον δρόμο θα πρέπει πρώτα να κάνουν το μεγάλο βήμα να έρθουν σε δομή μας, ώστε με κατάλληλες υποστηρικτικές διεργασίες, να είναι πλέον σε θέση να εργαστούν», συμπληρώνει ο κ. Λέων.

exodos-sti-zoi-me-dorean-stegi-ameivomeni-ergasia0
Ενα πλήρες γεύμα προσφέρεται κάθε μεσημέρι σε 1.500 άτομα.

Η Δήμητρα, 25 ετών, από τις ωφελούμενες του προγράμματος, θεωρεί μεγάλο βήμα την έξοδο από τον ξενώνα του ΚΥΑΔΑ ξανά στην κοινωνία, με δική της στέγη και εργασία. Οταν η γη έφυγε κάτω από τα πόδια της στα 22, ο ξενώνας ήταν γι’ αυτήν ένα λιμάνι – έμεινε εκεί δύο χρόνια. Αλλά η ζωή της άλλαξε δραστικά με την έξοδο. «Βρήκα ξανά την αυτοπεποίθησή μου, τη δύναμή μου, τους ρυθμούς μου, στάθηκα ξανά στα πόδια μου. Τεράστια βοήθεια». Και όταν λήξει το πρόγραμμα; «Θα αναζητήσω νέα εργασία» λέει με ένα ίχνος αγωνίας. Τη δουλειά δεν τη φοβάται η Δήμητρα, εργάζεται και σπουδάζει από τα 11. Με την ειδικότητα του γεωπόνου – αρχιτέκτονα τοπίου και εμπειρία διαθέτει όπλα.

Συνολικότερη είναι η πνοή ανανέωσης στο ΚΥΑΔΑ. Ο φορέας έχει στελεχωθεί με επιπλέον επιστημονικό προσωπικό, έχουν αυξηθεί τα κλιμάκια που προβαίνουν καθημερινά σε επιτόπιες παρεμβάσεις, έχει ανανεωθεί ο στόλος των αυτοκινήτων, έχει βελτιωθεί ο χώρος στην αυλή του ΚΥΑΔΑ στην Πειραιώς, όπου κάθε μεσημέρι 1.500 άτομα περιμένουν υπομονετικά να σιτιστούν.

«Το επιστημονικό προσωπικό ήταν λίγο, έτσι προκηρύχθηκαν 45 θέσεις, μεταξύ αυτών και μία θέση γιατρού που δεν υπήρχε, συγκεκριμένα ψυχιάτρου. Ετσι στελεχώθηκαν τα κλιμάκια, με την ανανέωση του στόλου αυξήθηκαν οι βάρδιες για τις παρεμβάσεις στον δρόμο – υπήρχε μόνο πρωινή» αναφέρει ο κ. Λέων. «Τον στόλο των οχημάτων τον ανανεώσαμε με ένα leasing και τρεις δωρεές, η μία μάλιστα ήταν διπλή: μας παραχωρήθηκε το πρώτο ηλεκτροκίνητο αυτοκίνητο και ένα πουλμανάκι που κινείται με φυσικό αέριο. Με τα πέντε νέα οχήματα, υπάρχει πλέον και απογευματινή βάρδια, όπως και ολονύκτια τις ημέρες ψύχους, κατά τις οποίες σαρώνεται όλη η πόλη για τον εντοπισμό αστέγων.

Τους εφοδιάζουμε με κουβέρτες, τρόφιμα –ξηρά τροφή, ξηρούς καρπούς, σοκολάτες, ζεστά ροφήματα–, τους ενημερώνουμε πού μπορούν να περάσουν τη νύχτα, να κάνουν ένα μπάνιο. Παράλληλα, τους παρέχουμε ψυχολογική στήριξη, αν παραστεί ανάγκη τους παραπέμπουμε σε νοσοκομείο, ενώ πάντα επιχειρούμε να τους πείσουμε να εισαχθούν σε δομές μας. Προσπαθούμε με όλες μας τις δυνάμεις να βοηθήσουμε τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά. Εχουμε πλήρη χαρτογράφηση των σημείων του δήμου όπου υπάρχουν άστεγοι –550 στον δρόμο, οι υπόλοιποι σε δομές, σύνολο 790–, οι περισσότεροι Ελληνες παραγωγικής ηλικίας» σημειώνει ο κ. Λέων. Το Κέντρο συνεργάζεται με ΜΚΟ που βοηθούν επίσης αστέγους, όπως ο Ερυθρός Σταυρός, η Praxis, που διαθέτει κέντρο ημέρας, οι Γιατροί του Κόσμου, που λειτουργούν υπνωτήριο, όπου συχνά διαμένουν για λίγο άτομα μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες ένταξής τους σε δημοτική δομή.

exodos-sti-zoi-me-dorean-stegi-ameivomeni-ergasia1
Σε όλη τη διάρκεια της ημέρας, αλλά και της νύχτας όταν κάνει κρύο, κλιμάκια του ΚΥΑΔΑ εντοπίζουν αστέγους και τους προσφέρουν βοήθεια. Παράλληλα, προσπαθούν να τους πείσουν να καταφύγουν σε ξενώνα του Κέντρου, όπου τους προσφέρεται σίτιση και όλα τα αναγκαία.

Για τα σημεία όπου υπάρχουν άστεγοι ενημερώνουν και οι πολίτες, συνήθως με αφορμή τη χρήση ναρκωτικών ουσιών. «Στους άστεγους χρήστες το ΚΥΑΔΑ προσφέρει σίτιση και κάθε άλλη βοήθεια, εκτός από στέγη. Απαγορεύεται να εισαχθούν στις δομές μας, βάσει καταστατικού. Είναι μια ομάδα πληθυσμού που χρειάζεται ιδιαίτερη φροντίδα, απαιτεί ειδικό επιστημονικό προσωπικό. Αρμόδιοι να επιληφθούν του θέματος είναι ο ΟΚΑΝΑ και το ΚΕΘΕΑ, όμως ούτε αυτοί οι Οργανισμοί διαθέτουν υπνωτήρια. Υπάρχει ένα τεράστιο κενό στη στέγαση των χρηστών».

Η στέγαση

Το ΚΥΑΔΑ διαθέτει δύο δομές για τη στέγαση αστέγων. Το ξενοδοχείο «Ionis», στη Χαλκοκονδύλη, δυναμικότητας 150 κλινών και την Εστία (ιδιόκτητο κτίριο επί της Πατησίων), δυναμικότητας άνω των 50 κλινών. Στο πρώτο τυπικά κάποιος μπορεί να μείνει για ένα εξάμηνο, «όμως στην πράξη ποτέ δεν έφυγε κάποιος λόγω υπέρβασης του χρονικού ορίου», λέει ο κ. Λέων. Στην Εστία μένουν κυρίως ηλικιωμένα άτομα, που δεν μπορούν να επανενταχθούν μέσω προγράμματος στην κοινωνία. «Πρώτο μας μέλημα είναι η επανένταξη στην κοινωνία ατόμων παραγωγικής ηλικίας που διαμένουν χρόνια στις δομές. Υπήρξε άτομο που έμεινε 24 χρόνια στον ξενώνα».

Στα άμεσα σχέδια του προέδρου του ΚΥΑΔΑ είναι να δημιουργήσει υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας αστέγων, αλλά και ένα κέντρο ημέρας, «όπου ο άστεγος θα μπορεί να κάνει ένα μπάνιο, να πλύνει τα ρούχα του, να ενημερωθεί από το Διαδίκτυο για τα συμβαίνοντα στον κόσμο», καταλήγει ο κ. Λέων.

exodos-sti-zoi-me-dorean-stegi-ameivomeni-ergasia2

Το ΚΥΑΔΑ, για την ανακούφιση των ευάλωτων ομάδων, διαθέτει Κοινωνικό Φαρμακείο, Κοινωνικό Παντοπωλείο, Κοινωνικό Πλυντήριο, τον Κόμβο Αλληλοβοήθειας με 26.000 ωφελουμένους, όπου διανέμονται τρόφιμα και είδη καθημερινής χρήσης, αλλά και την «Αθηναϊκή Αγορά» (δωρεάν παροχή ενδυμάτων, υποδημάτων).

Δεν εγκαταλείπουν εύκολα τον δρόμο

Eίναι πολύ δύσκολο ένα άτομο που μένει στον δρόμο να δεχθεί να εγκαταλείψει την «καβάτζα» του και να εισαχθεί σε δομή, που αποτελεί το κρίσιμο βήμα ώστε να μπορέσει στη συνέχεια να επανενταχθεί στην κοινωνία. «Μήνες, ακόμη και χρόνια προσπαθούμε να τους πείσουμε να εγκαταλείψουν τον δρόμο, όμως αρνούνται. Ευκολότερα πείθονται εκείνοι που βρίσκονται στην περιφέρεια του δήμου, Παγκράτι, Κουκάκι, Νέο Κόσμο, Κυψέλη, Αμπελοκήπους, και δυσκολότερα όσοι μένουν στο ιστορικό τρίγωνο και συνδυάζουν το καλό πόστο με την επαιτεία. Αρνούνται ακόμη και κατά τη διάρκεια της πιο κρύας νύχτας να μετακινηθούν, για να μη χάσουν το πόστο τους την ημέρα που θα ξεκινήσει το κατάστημα να λειτουργεί» αναφέρει ο κ. Λέων, ο οποίος σημειώνει και έναν επιπλέον λόγο άρνησης των διαβιούντων στον δρόμο να εισαχθούν σε ξενώνα. «Χάνουν το Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης, 200 ευρώ τον μήνα, αν ενταχθούν σε δομή. Ζητήσαμε από το αρμόδιο υπουργείο Εργασίας να συνεχίσουν να το παίρνουν και ήδη λάβαμε μια πρώτη θετική απάντηση».