ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Πώς αλλάζει η καινοτομία

07robertoverganti
07robertoverganti1

Σε έναν κόσμο που αλλάζει σχεδόν καθημερινά, που είναι γεμάτος από νέες ιδέες και οι πληροφορίες είναι προσβάσιμες σε όλους, η καινοτομία λαμβάνει ένα τελείως διαφορετικό νόημα. Κατά τον Ρομπέρτο Βεργάντι, καθηγητή του Τμήματος Διοίκησης στο Politechnico di Milano και μέλος του νεοσύστατου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας (EIC), η νέα κινητήριος δύναμη των επιχειρηματικών ομάδων, που προσπαθούν να φέρουν πρωτοπόρα προϊόντα στην αγορά, είναι η «αλλαγή πορείας» ή, άλλως, η καινοτομία, η οποία εντοπίζει ή ακόμη και δημιουργεί έναν νέο λόγο για την κατανάλωση αγαθών.

Στο πλαίσιο του συνεδρίου της SAS, ελληνικής εταιρείας ανάλυσης δεδομένων, ο κ. Βεργάντι, μιλώντας στην «Κ», εξήγησε ότι οι ιδέες για την ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων σε καμία περίπτωση δεν έχουν κορεστεί, ωστόσο πολλές εταιρείες τείνουν δυστυχώς να ακολουθούν την ίδια κατεύθυνση. Ενδεικτικά, έφερε το παράδειγμα των κινητών τηλεφώνων τονίζοντας ότι σε κάθε καινούργιο μοντέλο η καινοτομία διαφαίνεται στην αύξηση των φακών κάμερας. Είχαν μία, μετά πρόσθεσαν άλλη μία και στα πιο πρόσφατα μοντέλα έχουν τρεις. Αυτό κατά τη συλλογιστική του κ. Βεργάντι πρόκειται για χαρακτηριστικό παράδειγμα καινοτομίας που κινείται προς την ίδια κατεύθυνση.

Προσκείμενη στη δική του αντίληψη περί ιδανικής καινοτομίας είναι αντιθέτως η φωτογραφική μηχανή Instax, η οποία, μολονότι δεν προσφέρει καλύτερη ποιότητα φωτογραφιών, φέρνει στον κόσμο μια καινούργια ιδέα: «Δεν βγάζω απλώς μια φωτογραφία, σου τη δίνω».

Χρήσιμα εργαλεία

Για τον κ. Βεργάντι, η χρήση δεδομένων και η ψηφιοποίηση, εφόσον αξιοποιηθούν με τον σωστό τρόπο, αποτελούν χρήσιμα εργαλεία για την ανάπτυξη αυτού του είδους της καινοτομίας. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Airbnb, η οποία χρησιμοποιεί κατά κύριο λόγο τεχνητή νοημοσύνη και ψηφιοποίηση, προκειμένου να προσφέρει προσωποποιημένη εξυπηρέτηση. Μέσω αυτών των εργαλείων, η Airbnb καταφέρνει να προσφέρει την αυθεντικότητα.

Εχοντας συνεργαστεί με μεγάλες εταιρείες και ομίλους από κάθε χώρο, μεταξύ άλλων με τη Ferrari, την Gucci, τη Unilever, την P&G, τη Microsoft, τη L’Oreal, την Deloitte και πολλές ακόμα, ο Ρομπέρτο Βεργάντι καταλήγει στο ότι δεν υπάρχει όριο στην καινοτομία σε καμία βιομηχανία, ακόμη και σε όσες βρίσκονται σε πολύ ανταγωνιστικούς κλάδους ή όσες ασχολούνται με πολύ παραδοσιακά προϊόντα. Μάλιστα, ο ίδιος κρίνει ότι οι τελευταίες έχουν μεγαλύτερα περιθώρια για να καινοτομήσουν.

Παρ’ όλα αυτά, θεωρεί ότι σε μεγάλο βαθμό οι εταιρείες έχουν ακόμη πολύ δρόμο μπροστά τους προκειμένου να αξιοποιήσουν πλήρως την τεχνητή νοημοσύνη και ιδίως τη μηχανική εκμάθηση (machine learning), η οποία «φέρνει την ψηφιοποίηση από τη βιομηχανία στην καινοτομία». Εάν αξιοποιηθεί σωστά, το machine learning, το οποίο πολύ απλοϊκά είναι η αυτοματοποίηση των ίδιων των μεθόδων εκμάθησης, θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε, εν μέρει διότι θα μπορούσε να δημιουργεί νέα προϊόντα εκατομμύρια φορές το λεπτό. Το μειονέκτημα είναι προφανές: ενδέχεται να καταργήσει αμέτρητες θέσεις εργασίας. Ωστόσο, για τον κ. Βεργάντι, οι άνθρωποι σε αυτό το σενάριο θα κρατήσουν έναν μεγάλο ρόλο στο σκέλος της καινοτομίας και της εφευρετικότητας. Ως παράδειγμα έφερε το Netflix, το οποίο ανάλογα με προηγούμενες προτιμήσεις προβάλλει διαφορετικό εξώφυλλο από την ίδια ταινία σε κάθε χρήστη. Αυτό έχει σχεδιαστεί από μηχανή, την οποία βέβαια έχει προγραμματίσει κάποιος άνθρωπος, όπως ανέφερε ο κ. Βεργάντι στο πλαίσιο του συνεδρίου της SAS.

Καινούργια κατεύθυνση

Ολοι έχουν πρόσβαση στις ίδιες πληροφορίες, γεγονός που δημιουργεί εμπόδια σε όσους φέρουν την ευθύνη καθοδήγησης κάποιας ομάδας, όπως παραδείγματος χάριν οι δάσκαλοι. Ο κ. Βεργάντι προτείνει μια καινούργια κατεύθυνση στην ηγεσία, η οποία ξεκινάει με την εξής παραδοχή: ότι ειλικρινά δεν τα ξέρει όλα. Τη στιγμή που γίνεται αυτή η παραδοχή, ανοίγεται η πόρτα σε άλλους να συμβάλουν.