ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Κορωνοϊός: Χρήσιμες συμβουλές καθημερινότητας

gkat_06_0404_page_1_image_0001

Η νέα νόσος του αναπνευστικού συστήματος COVID-19 οφείλεται σε μόλυνση από ένα νέο τύπο κορωνοϊού, τον SARS-CoV-2. Οι τρόποι μετάδοσης της νόσου COVID-19 σχετίζονται στενά με αυτούς άλλων γνωστών κορωνοϊών. Οι διαφορετικοί τύποι κορωνοϊών συνήθως προκαλούν συμβατικά κρυολογήματα στους ανθρώπους. Ο νέος κορωνοϊός όμως μεταδίδεται πιο γρήγορα και προσβάλλει κυρίως ηλικιωμένα άτομα με υποκείμενα νοσήματα, περισσότερο τους άνδρες και λιγότερο τις γυναίκες. Τα κύρια όργανα στόχοι του κορωνοϊού στον άνθρωπο είναι εκείνα του αναπνευστικού συστήματος. Η πιο σημαντική μέθοδος μετάδοσης είναι η «μόλυνση με σταγονίδια», με την οποία οι κορωνοϊοί μεταφέρονται από ανθρώπους στον αέρα μέσω σταγονιδίων και στη συνέχεια εισπνέονται. Επίσης, παθογόνα που βρίσκονται στα χέρια μπορούν να εισέλθουν μέσω της μύτης, του στόματος ή των ματιών και να οδηγήσουν σε μόλυνση.

Επί του παρόντος, δεν υπάρχουν περιπτώσεις οι οποίες να έχουν δείξει ότι άνθρωποι έχουν μολυνθεί με τον νέο τύπο κορωνοϊού με άλλο τρόπο, όπως μέσω της κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων ή μέσω επαφής με μολυσμένα ρούχα. Δεν υπάρχουν επίσης γνωστές αναφορές για άλλους κορωνοϊούς σχετικά με λοιμώξεις που να οφείλονται σε τρόφιμα ή σε επαφή με υφασμάτινες επιφάνειες.

Η μετάδοση μέσω λείων μολυσμένων επιφανειών, πλαστικό, μέταλλο, γυαλί, όπου ο κορωνοϊός παραμένει μέχρι τρεις ημέρες ή χαρτόνι όπου ο κορωνοϊός παραμένει μέχρι 24 ώρες, ή χάλκινα σκεύη όπου ο κορωνοϊός παραμένει μέχρι τρεις ώρες, είναι παρ’ όλα αυτά δυνατή,μέσω μολύνσεων με τα χέρια που στη συνέχεια ακούμπησαν το πρόσωπο.

Mε τα έως τώρα δεδομένα, ο κορωνοϊός δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο μέσω μολυσμένων τροφίμων, όμως πρέπει να τηρούνται οι γενικοί κανόνες καθημερινής υγιεινής, όπως το συχνό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι, καθώς και οι κανόνες υγιεινής κατά τον χειρισμό των τροφίμων. Το ίδιο ισχύει και με τα κατεψυγμένα τρόφιμα, για τα οποία επίσης πρέπει να συμμορφωνόμαστε απολύτως με τους γενικούς κανόνες υγιεινής κατά την προετοιμασία τους. Δεδομένου ότι ο κορωνοϊός είναι ευαίσθητος σε θερμοκρασίες άνω των 63 βαθμών Κελσίου, ο κίνδυνος μόλυνσης αποτρέπεται με το μαγείρεμα των τροφίμων.

Ο κορωνοϊός μπορεί γενικά να επιμολύνει τα μαχαιροπίρουνα ή τα πιάτα, όπως προφανώς και άλλες επιφάνειες, μέσω φτερνίσματος ή βήχα από προσβεβλημένο άτομο άμεσα πάνω τους, και μπορεί να επιβιώσει σε αυτές τις στέρεες επιφάνειες για το παραπάνω αναφερόμενο χρονικό διάστημα. Μία επιδερμική μόλυνση θα μπορούσε να είναι δυνατή εάν ο κορωνοϊός μεταδοθεί μέσω μαχαιροπίρουνων ή πιάτων στα χέρια και από εκεί στο στόμα, τη μύτη ή τα μάτια. Παρόλο που δεν έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα καμία μόλυνση με τον κορωνοϊό μέσω αυτής της οδού μετάδοσης, καθώς δεν γνωρίζουμε επακριβώς τη συμπεριφορά του κορωνοϊού, πρέπει να λαμβάνονται αυστηρά μέτρα προληπτικής απολύμανσης.

Το γενετικό υλικό του κορωνοϊού επικαλύπτεται από ένα στρώμα λίπους, γι’ αυτό είναι ευαίσθητος σε ουσίες που διαλύουν το λίπος, όπως οι αλκοόλες ή απορρυπαντικοί παράγοντες, που περιέχονται σε σαπούνια και απορρυπαντικά πιάτων κ.λπ. Οι ουσίες αυτές μπορούν να βλάψουν την επιφάνεια του ιού και να τον καταστήσουν ανενεργό. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα εάν τα πιάτα πλένονται και στεγνώνουν σε πλυντήριο πιάτων σε θερμοκρασία 60 βαθμών Κελσίου ή υψηλότερη.

Με βάση αυτά, η εφαρμογή όλων των απαραίτητων μέτρων και των κανόνων υγιεινής για την προστασία από τον κορωνοϊό στις εγκαταστάσεις φροντίδας ηλικιωμένων συμβάλλουν στην αποτροπή της μετάδοσης του COVID-19.

Ενας βασικός τρόπος για να αποφευχθεί η εξάπλωση του κορωνοϊού είναι η τήρηση της απόστασης δύο μέτρων μεταξύ των ανθρώπων. Γενικά ο κορωνοϊός μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω σταγονιδίων από μολυσμένα άτομα που φτερνίζονται, βήχουν ή από τα χνώτα. Μια τέτοια «κοινωνική αποστασιοποίηση» αποτελεί την κύρια στρατηγική σε οποιαδήποτε κατάσταση εκτός του σπιτιού.

Μπορείτε να πηγαίνετε για ψώνια, προτιμήστε ώρες που δεν υπάρχει πολλή κίνηση. Πάρτε αντισηπτικό μαζί σας. Χρησιμοποιήστε το για να σκουπίσετε τα χέρια σας και το καλάθι πριν και μετά το κατάστημα. Χρησιμοποιήστε μια πιστωτική ή χρεωστική κάρτα. Επίσης, χρησιμοποιήστε το δικό σας στιλό για να υπογράψετε τις αποδείξεις. Μόλις γυρίσετε σπίτι πλύνετε σχολαστικά τα χέρια σας και τις επιφάνειες της κουζίνας που χρησιμοποιήσατε.

Δεν υπάρχουν μέχρι τώρα στοιχεία που να υποδηλώνουν ότι ο άνθρωπος μπορεί να νοσήσει από την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, παρόλο που ο ιός μπορεί να βρεθεί σε αυτά μέσω κάποιου ατόμου που νοσεί. Επομένως, αυτό που προτείνεται να κάνετε είναι να τηρείτε τους στοιχειώδεις κανόνες υγιεινής. Επειδή ο κορωνοϊός προέρχεται από μια οικογένεια ιών που απενεργοποιείται με το σαπούνι και το χλιαρό νερό, το πλύσιμο των φρούτων και των λαχανικών σας με σαπούνι και νερό πρέπει να εξαλείφει τον κορωνοϊό αλλά και κάθε ζωντανό ιό. Οπως όμως έχει ήδη επισημανθεί, δεν έχει παρατηρηθεί μετάδοση της νόσου μέσω της κατανάλωσης τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων και των φρούτων και των λαχανικών.

Θα μπορούσατε να χρησιμοποιήσετε σαπούνι πιάτων σε πλαστικό, γυαλί και μέταλλο. Μετάδοση του ιού μέσω αυτής της οδού δεν έχει παρατηρηθεί. Αν αυτό δεν είναι πρακτικό, πλύνετε καλά τα χέρια σας αφού βγάλετε όλη τη συσκευασία, συμπεριλαμβανομένων των χαρτοκιβωτίων και των περιεχομένων. Τέλος, αφού έχετε αποθηκεύσει κατάλληλα τα τρόφιμα, πλύνετε τα χέρια σας, τον πάγκο και άλλες επιφάνειες που έχετε αγγίξει.

Μπορείτε να «ενισχύσετε» το ανοσοποιητικό σας σύστημα μέσω της διατροφής, αν και κανένα συγκεκριμένο τρόφιμο ή συμπλήρωμα διατροφής δεν θα σας εμποδίσει να μολυνθείτε από τον κορωνοϊό ή να αντιμετωπίσετε τον ιό εάν νοσείτε. Η καλή πρακτική υγιεινής παραμένει το καλύτερο μέσο αποφυγής μόλυνσης. Μέχρι σήμερα, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων δεν έχει εγκρίνει κανένα ισχυρισμό υγείας για τρόφιμο ή συστατικό τροφίμου που να φέρει την επισήμανση ότι προστατεύει από τη μόλυνση.

Υπάρχουν πολλά θρεπτικά συστατικά που εμπλέκονται στην κανονική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, έτσι ώστε να ενθαρρύνουμε τη διατήρηση μιας ισορροπημένης διατροφής για να υποστηρίξουμε την ανοσοποιητική λειτουργία (περιλαμβάνουν χαλκό, φυλλικό οξύ, σίδηρο, σελήνιο, ψευδάργυρο και βιταμίνες Α, Β6, Β12, C και D). Δεν συνιστάται κανένα τρόφιμο σε σχέση με το άλλο, αλλά ενθαρρύνεται η κατανάλωση ποικιλίας τροφίμων της μεσογειακής δίαιτας για να διατηρήσουμε μια ισορροπημένη διατροφή.

Μέχρι τότε και δεδομένου ότι καθημερινά μαθαίνουμε όλο και περισσότερα για τον κορωνοϊό, μένουμε σπίτι και τηρούμε αυστηρά τους κανόνες υγιεινής.

* Ο κ. Νίκος Κατσαρός είναι διευθυντής τμήματος Διατροφολογίας και Βιοϊατρικής New York College, πρ. πρόεδρος ΕΦΕΤ.