ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Μετ’ εμποδίων ο ψηφιακός μετασχηματισμός

15sel3dimosio5

«Η εξουσιοδότηση που συντάσσεται μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της δημόσιας διοίκησης έχει την ίδια ισχύ, τόσο στην ηλεκτρονική όσο και στην έντυπη μορφή της…». Επίσης, σύμφωνα με τη χθεσινή Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ), που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, «η ηλεκτρονική υπεύθυνη δήλωση υποβάλλεται και γίνεται υποχρεωτικά αποδεκτή σύμφωνα  με τα οριζόμενα στο εικοστό τέταρτο άρθρο».

Την πρώτη διάταξη η κυβέρνηση τη διατύπωσε προκειμένου να μην υπάρχει καμία αμφισβήτηση της νομικής ισχύος της ηλεκτρονικής εξουσιοδότησης. Το ίδιο έκανε και με άλλες διατάξεις για την παροχή της ηλεκτρονικής υπεύθυνης δήλωσης, της άυλης συνταγής κ.ο.κ. Με τη δεύτερη διάταξη. η κυβέρνηση την επαναδιατύπωσε, προκειμένου να συμπεριληφθεί μόνον η λέξη «υποχρεωτικά». Στην αρχική διάταξη η αποδοχή των συγκεκριμένων δηλώσεων δεν ήταν εκ του νόμου «υποχρεωτική» και ως συνέπεια, αρκετοί από τους δημοσίους υπαλλήλους αρνούνταν να τις δεχθούν, είτε επιχειρηματολογώντας για την πράξη τους είτε όχι.

Οι παραπάνω επανατοποθετήσεις 20 ημέρες μετά την αρχική ΠΝΠ, σύμφωνα με παράγοντες του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης γίνονται με στόχο να αρθούν οι οποιεσδήποτε αιτιάσεις σχετικά με την ισχύ των ηλεκτρονικών δηλώσεων. Οπως σημειώνουν ακόμη και τις ημέρες της πανδημίας, η δημόσια διοίκηση εμφανίζει εσωτερικές αντιστάσεις απέναντι στον επιχειρούμενο ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους. Ετσι, χθες με τη νέα ΠΝΠ παρέχονται περαιτέρω διευκρινίσεις και τονίζεται εμφατικά η ισοτιμία του έγχαρτου με το ηλεκτρονικό έγγραφο.

Η αντίδραση στις νέες ηλεκτρονικές υπεύθυνες δηλώσεις και εξουσιοδοτήσεις δεν είναι μοναδικό παράδειγμα. Η δήλωση γέννησης παιδιού στα μαιευτήρια πέρασε «διά πυρός και σιδήρου» από μαιευτήρια και ληξιαρχεία της χώρας. Παρά το γεγονός ότι το υπουργείο Υγείας εξέδωσε εγκύκλιο σχετικά με το θέμα, ο γ.γ. Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Απλούστευσης Διαδικασιών, Λ. Χριστόπουλος, χρειάστηκε να επικοινωνήσει ο ίδιος και οι άνθρωποί του με τις περισσότερες από 100 μαιευτικές κλινικές της χώρας προκειμένου να περάσει η σχετική διαδικασία.

Καθώς μάλιστα η εφαρμογή της ξεκίνησε προ πανδημίας, η αντίσταση όπως αναφέρουν στελέχη του υπ. Ψηφιακής Διακυβέρνησης ήταν τόσο μεγάλη, που ακόμη και τα μεγάλα μαιευτήρια που βρίσκονται στα αστικά κέντρα της χώρας δεν ήθελαν να «ξεβολευτούν» από την προγενέστερη διαδικασία.

Ακόμη μεγαλύτερη πίεση ασκήθηκε στους ληξίαρχους της χώρας να αποδεχθούν την ηλεκτρονική δήλωση γέννησης. Σε μεγάλο δήμο της χώρας αναγκάστηκε να τηλεφωνήσει αρκετές φορές ο υπουργός Κυρ. Πιερρακάκης στον δήμαρχο, προκειμένου να επιβάλει στον ληξίαρχο του δήμου την αποδοχή της ψηφιακής δήλωσης γέννησης ενός παιδιού. Σημειώνεται ότι κάθε μία τέτοια δήλωση μειώνει κατά 4 έως 5 επισκέψεις/συναλλαγές του πολίτη σε διάφορα γκισέ του δημοσίου τομέα.

Στελέχη του υπ. Ψηφιακής Δια-κυβέρνησης παραδέχονται ότι χωρίς τον κορωνοϊό θα ήταν πολύ δύσκολο να περάσουν και μάλιστα τόσο μαζικά οι σχετικές ψηφιακές υπηρεσίες. Ο φόβος της διαπροσωπικής επικοινωνίας, σημειώνουν, άμβλυνε περισσότερο απ’ ό,τι οι εγκύκλιοι Πιερρακάκη και Κικίλια, την εμμονή αρκετών δημοσίων υπαλλήλων να λαμβάνουν σε έγχαρτη μορφή τις διάφορες αιτήσεις/δηλώσεις. Αυτό φάνηκε ιδιαίτερα στη διαδικασία διάθεσης των κλειδαρίθμων από την ΑΑΔΕ από απόσταση.

Μόνιμη επωδός όσων υποστήριζαν την αυτοπρόσωπη παρουσία του ενδιαφερομένου στο γκισέ της ΔΟΥ για την παράδοση του μοναδικού κλειδαρίθμου, ήταν η ασφάλεια της διαδικασίας. Η πανδημία, ωστόσο, και η ζωή έδειξαν ότι μπορούν να υπάρξουν και άλλοι τρόποι ασφαλούς διάθεσης από απόσταση, αρκεί να υπάρχει διάθεση ή ανάγκη. Ετσι, υπό τον φόβο της πανδημίας, άλλη μια διαδικασία που απαιτεί αυξημένη ασφάλεια, υλοποιείται από απόσταση. Εξάλλου, πολλοί στο παρελθόν αυτοπροσώπως, με πλαστές ταυτότητες, είχαν λάβει κλειδάριθμους από την ΑΑΔΕ.

Οι αντιστάσεις στην «ηλεκτρονικοποίηση» των συναλλαγών, ωστόσο, πολιτών δεν οφείλονται μόνον στις εμμονές. Η άυλη συνταγογράφηση, για παράδειγμα, ήταν έτοιμη από τον περασμένο Δεκέμβριο. Ενα «αόρατο χέρι», όμως, την κρατούσε καθηλωμένη, καθώς η επίσκεψη στον γιατρό για την καταχώριση της συνταγής συνοδευόταν με αμοιβή στον γιατρό. Τώρα, αυτή η αμοιβή καθίσταται σχεδόν περιττή ή θα πρέπει να δρομολογηθεί με άλλο τρόπο.

Επιπλέον, η μορφή αυτή της συνταγογράφησης περιορίζει ένα σημαντικό έργο για το οποίο ξοδεύονται πολλά χρήματα κάθε χρόνο. Σχεδόν 1,5 εκατ. ευρώ πληρώνουν ετησίως το υπ. Υγείας και οι φορολογούμενοι σε κάποιες εταιρείες για να «σαρώνουν» τις έγχαρτες συνταγές που φέρουν τα αυτοκόλλητα κουπόνια από τις συσκευασίες των φαρμάκων. Το πιο σημαντικό είναι ότι με την άυλη συνταγογράφηση υπάρχει άμεση (online, real time) ενημέρωση για τις εκτελέσεις συνταγών, καθώς το χάσμα μεταξύ ηλεκτρονικής συνταγογράφησης (καταχώρισης) και εκτέλεσης των συνταγών παραμένει ακόμη μεγάλο. Παράγοντες της αγοράς κάνουν λόγο ότι οι εκτελεσμένες συνταγές μπορεί να πάρει ακόμη και 12 μήνες για να ταυτιστούν με τις καταχωρισμένες ηλεκτρονικά συνταγές.