ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Με προσοχή η άρση των μέτρων

me-prosochi-i-arsi-ton-metron-2375571

Καλύτερα να υπάρχει μια μικρή καθυστέρηση στην αφετηρία εξόδου από το lockdown και ένα προσεκτικό άπλωμα των βημάτων επαναφοράς της οικονομικής και κοινωνικής λειτουργίας, έτσι ώστε να αποφευχθεί ένα νέο επιδημικό κύμα μέσα στο καλοκαίρι. Με βάση αυτό το σκεπτικό, το Κέντρο Διεπιστημονικής Ερευνας και Καινοτομίας και το Εργαστήριο Περιβαλλοντικής Μηχανικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία με τρία ιταλικά πανεπιστήμια, προτείνουν σταδιακή άρση των περιοριστικών μέτρων από τις 11 Μαΐου, οριστική έξοδο από το lockdown στις 11 Ιουλίου και μέτρα προφύλαξης τους επόμενους μήνες.

«Σύμφωνα με το μοντέλο που έχουμε δοκιμάσει με επιτυχία στο πρώτο επιδημικό κύμα, η ασφαλής ημερομηνία για να ξεκινήσει η σταδιακή άρση των μέτρων είναι η 11η Μαΐου και αυτό με προσεκτικά επόμενα βήματα. Κριτήριό μας είναι η προστασία της δημόσιας υγείας και στόχος η καθυστέρηση όσο το δυνατόν περισσότερο του δεύτερου κύματος της επιδημίας, σε χρόνο που θα είμαστε πολύ καλύτερα προετοιμασμένοι και πιθανώς εφοδιασμένοι με κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή, πιο κοντά στο εμβόλιο», λέει στην «Κ» ο επικεφαλής της ομάδας και καθηγητής στο Τμήμα Χημικών Μηχανικών του ΑΠΘ Δημοσθένης Σαρηγιάννης. «Αρση του lockdown μόλις μία εβδομάδα νωρίτερα θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανάγκη παράτασης των περιοριστικών μέτρων για τρεις εβδομάδες και να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης επιδημίας μέσα στον Αύγουστο και πιο συγκεκριμένα από 8 έως 15 Αυγούστου. Μακάρι να διαψευστούμε, αλλά οφείλουμε να προειδοποιήσουμε», συμπληρώνει.

Κρίσιμο θέμα για τον κ. Σαρηγιάννη είναι η επαναλειτουργία των καταστημάτων εστίασης, ενώ ιδιαίτερος προβληματισμός υπάρχει και για τα σχολεία, «καθώς τα παιδιά, ειδικά τα πιο μικρά, αποτελούν βασικά μέσα διάδοσης του ιού, γενικώς, αλλά και στους ηλικιωμένους».

«Με την πρόταση που κάνουμε θεωρούμε πως θα μπορούσαμε να αποφύγουμε ένα δεύτερο επιδημικό κύμα μέχρι τον Οκτώβριο – Νοέμβριο, ίσως και αργότερα. Σημειώνουμε πως οι υπολογισμοί μας έχουν γίνει χωρίς τον υπολογισμό της επίδρασης τουριστών από το εξωτερικό. Εχουμε επίσης υπολογίσει μια μείωση της μεταδοτικότητας του κορωνοϊού τούς θερινούς μήνες κατά 10%-15% σε σχέση με την πρώτη περίοδο εμφάνισης, κυρίως λόγω θερμοκρασίας, ξηρότητας και αυξημένης υπεριώδους ακτινοβολίας», συμπληρώνει ο κ. Σαρηγιάννης. Τα βήματα άρσης των περιορισμών που προτείνουν οι ερευνητές του ΑΠΘ είναι:

• 11 Μαΐου ανοίγουν μικρά καταστήματα τηρώντας τα προστατευτικά μέτρα, τις αποστάσεις ασφαλείας και την αποφυγή συγχρωτισμού.

• Μετά τις 11 Μαΐου ξεκινάει ξανά μόνο η Γ΄ Λυκείου, με τις τάξεις να αναπτύσσονται σε μεγαλύτερους χώρους από συνήθως.

• Για τα πανεπιστήμια προτείνεται να μην ανοίξουν, εφόσον αποδίδουν τα εξ αποστάσεως μαθήματα, με πιθανή εξαίρεση την εκτέλεση εργαστηριακών ασκήσεων και κλινικών μετά τα μέσα Ιουνίου.

• Σε διάστημα δύο εβδομάδων από την προηγούμενη φάση θα μπορούσαν να αρθούν τα περιοριστικά μέτρα σε κυρίως παραγωγικές επιχειρήσεις, που μπορούν να λειτουργήσουν ως οικονομικοί πολλαπλασιαστές με ισχυρή επίδραση στο ΑΕΠ.

• Η άρση των μέτρων περιορισμού σε επιχειρήσεις εστίασης και αναψυχής μπορεί να ακολουθήσει μετά το δεύτερο μισό του Ιουνίου, ανάλογα με την πραγματική εξέλιξη της επιδημίας.

Ο κρίσιμος μήνας για την πορεία της πανδημίας στη χώρα μας θα είναι ο Ιούνιος, εξηγεί ο κ. Σαρηγιάννης. Σύμφωνα με το μαθηματικό μοντέλο, σε περίπτωση που υπάρξει αναζωπύρωση, αυτό αναμένεται να γίνει μέσα στην πρώτη εβδομάδα του Ιουνίου και γι’ αυτό θα πρέπει να είναι ιδιαιτέρως εντατική η επιδημιολογική επιτήρηση το συγκεκριμένο διάστημα. «Αυτό σημαίνει συστηματική χρήση τυχαίων τεστ σε τακτικά χρονικά διαστήματα. Εφαρμογή μέτρων κοινωνικής απόστασης, προστασίας και προσωπικής υγιεινής σύμφωνα με τις οδηγίες του ΕΟΔΥ. Ειδικά σε περίπτωση που κάποιος είναι φορέας, η καραντίνα θα πρέπει να είναι πολύ πιο αυστηρή και συστηματική από σήμερα, καθώς θα υπάρχουν περισσότερες μετακινήσεις», εξηγεί ο κ. Σαρηγιάννης.

Οι ερευνητές μελέτησαν και το σενάριο σύμφωνα με το οποίο γίνεται μια ελαφριά χαλάρωση των μέτρων περιορισμού στις 4 Μαΐου (ημερομηνία έναρξης του κυβερνητικού σχεδίου ανοίγματος), μια δεύτερη επιπλέον χαλάρωση των μέτρων στις 11 Μαΐου και περαιτέρω την 1η Ιουνίου. Στην περίπτωση αυτή, διατηρώντας σε καραντίνα τα επιβεβαιωμένα κρούσματα, αναμένεται αναζωπύρωση της μεταδοτικότητας τέλη Οκτωβρίου με αρχές Νοεμβρίου, γεγονός που θα απαιτήσει την εκ νέου εφαρμογή περιοριστικών μέτρων.

Για να καταλήξουν σε αυτά τα συμπεράσματα οι ερευνητές προχώρησαν σε ανάλυση τόσο της διά-δοσης του ιού όσο και της αποτελεσματικότητας των μέτρων που ελήφθησαν, με βάση και την ανταπόκριση της κοινωνίας (παράγοντας που αποτελούσε και αποτελεί στοιχείο αβεβαιότητας). Σύμφωνα με τις επεξεργασίες αυτές, εάν τα μέτρα στην Ελλάδα είχαν ξεκινήσει πέντε ημέρες νωρίτερα, οι θάνατοι θα ήταν 70% λιγότεροι. Αν είχαν ξεκινήσει μία εβδομάδα αργότερα, ο αριθμός τους πιθανόν να ήταν και διπλάσιος. Για να ελεγχθεί η επιδημία πρέπει ο δείκτης επιπολασμού (R0) να διατηρείται κάτω του 1, δηλαδή ο κάθε φορέας του ιού να τον μεταδίδει σε έναν ακόμα ή λιγότερο.

Ο δείκτης επιπολασμού

«Εχουμε υπολογίσει ποια ήταν η απόδοση κάθε μέτρου στον δείκτη επιπολασμού. Αυτό μας βοηθάει να εκτιμήσουμε τον χρόνο της άρσης τους. Εκτιμάμε πως η επιδημία “έτρεχε” στην Ελλάδα με συντελεστή 3, δηλαδή ένας φορέας επιμόλυνε άλλους τρεις. Η πρώτη πληροφόρηση για τους σοβαρούς κινδύνους και οι εκκλήσεις για την ανάγκη μέτρων προφύλαξης και ατομικής υγιεινής έριξε τον R0 στο 2,5. Το κλείσιμο των σχολείων τον πήγε στο 2,2-2,3. Η μεγάλη μείωση επήλθε όταν έκλεισαν οι καφετέριες και η εστίαση – ο δείκτης έπεσε στο 1,6. Η αυστηροποίηση των μέτρων για την κυκλοφορία κατέβασε τον R0 στο 0,7, τώρα είμαστε στο 0,6», σημειώνει ο κ. Σαρηγιάννης και υπογραμμίζει: «Οφείλουμε να μην ξεπεράσει ο δείκτης τη μονάδα».