ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Πλάσμα αίματος, μια υποσχόμενη θεραπεία 100 ετών

Πλάσμα αίματος, μια υποσχόμενη θεραπεία 100 ετών

Μπορεί τα πρώτα αποτελέσματα του εμβολίου της φαρμακοβιομηχανίας Moderna να είναι θετικά, αλλά το εγχείρημα μοιάζει μακράς πνοής σε σχέση με την ανάπτυξη θεραπευτικών μεθόδων και τον συνδυασμό υπαρχόντων φαρμάκων. Στη φάση 1 της δοκιμής, οκτώ ασθενείς έλαβαν δύο δόσεις του εμβολίου (σε χαμηλές ή μεσαίες δόσεις: 25 έως 100 μικρογραμμάρια) και ανέπτυξαν αντισώματα που εξουδετέρωσαν τον ιό. Τώρα οι δοκιμές εισήλθαν στην τρίτη φάση με αποτέλεσμα το συγκεκριμένο εμβόλιο να αποκτά προβάδισμα στη σχετική κούρσα και η Wall Street να ανοίγει τη χθεσινή συνεδρίαση με εκτόξευση της μετοχής της Moderna.

Στο μεταξύ, η παλαιότερη θεραπευτική μέθοδος που εφαρμόζεται κατά της COVID-19 είναι η χορήγηση πλάσματος ασθενών που νόσησαν, ανέρρωσαν και έχουν αναπτύξει αντισώματα. Το πλάσμα είναι το υγρό τμήμα του αίματος που απομένει μετά την αφαίρεση λευκών και ερυθρών αιμοσφαιρίων και αιμοπεταλίων. Το πρώτο βραβείο Νόμπελ Ιατρικής και Φυσιολογίας, μάλιστα, απονεμήθηκε το 1901 στον Γερμανό ιατρό Εμιλ φον Μπέρινγκ επειδή απέδειξε ότι η χορήγηση πλάσματος μπορεί να θεραπεύσει τη διφθερίτιδα.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η μέθοδος δοκιμάζεται εναντίον ενός κορωνοϊού. Πλάσμα ιαθέντων χορηγήθηκε και σε ασθενείς που έπασχαν από έναν άλλο κορωνοϊό, τον SARS, το 2003. Η κατάστασή τους βελτιώθηκε, χωρίς να εμφανιστούν σημαντικές παρενέργειες. Πλάσμα χορηγήθηκε, επίσης, σε πάσχοντες από Εμπολα, κατά την περίοδο 2013-2016.

Οι μελέτες που πραγματοποιήθηκαν για τη χορήγηση πλάσματος στην COVID-19 έδειξαν ότι είναι μια ασφαλής θεραπευτική προσέγγιση που βελτιώνει σημαντικά την κατάσταση του αρρώστου. Πρέπει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι οι μελέτες ήταν περιορισμένες και σε καμία δεν έλαβαν μέρος περισσότεροι από δέκα ασθενείς. Επίσης, σε καμία δεν χρησιμοποιήθηκε μια ομάδα ελέγχου (άτομα που δεν υποβλήθηκαν σε μετάγγιση πλάσματος). Ετσι είναι αδύνατον να γνωρίζουμε ποια θα ήταν η εξέλιξη των αρρώστων εάν δεν είχαν λάβει πλάσμα.

Ολα αυτά, όμως, θα τα μάθουμε στο προσεχές μέλλον, καθώς σε ολόκληρο τον κόσμο πραγματοποιούνται περισσότερες από 60 μελέτες με χορήγηση πλάσματος. Συνήθως στους ασθενείς χορηγούνται ενδοφλεβίως 500 ml πλάσματος από δότες, ενώ οι θεράποντες καταγράφουν προσεκτικά την πρόοδό τους. Σε κάποιες μελέτες, ως ψευδοφάρμακο (placebo) χορηγείται πλάσμα ατόμων που δεν νόσησαν ποτέ από COVID-19. Ωστόσο, ακόμα και σε αυτή την πολλά υποσχόμενη θεραπεία, υπάρχουν κάποια σημεία που κάνουν τους ειδικούς να επαγρυπνούν. Πρώτον, η τεχνητή χορήγηση αντισωμάτων μπορεί να επιδεινώσει τη λοίμωξη, βοηθώντας τον ιό να εισβάλει σε κύτταρα που υπό φυσιολογικές συνθήκες δεν είναι ευάλωτα στη λοίμωξη. Ενας δεύτερος λόγος είναι η πιθανή παρεμπόδιση της ανοσολογικής αντίδρασης του οργανισμού.

Παρά την 100χρονη ιστορία της, είναι η πρώτη φορά που η χορήγηση πλάσματος μελετάται τόσο εκτενώς. Αν αποδειχθεί αποτελεσματική κατά της COVID-19, θα αποτελέσει ένα πολύτιμο όπλο και για τις επόμενες πανδημίες.