ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα με το έντομο-φονιά

Οταν κάτι απελευθερώνεται στη φύση εντελώς ανεξέλεγκτα, χωρίς προηγούμενη μελέτη ή σχέδιο, τα αποτελέσματα είναι συνήθως καταστροφικά. Δεν αποτελεί εξαίρεση η περίπτωση των «κατά συρροήν» εμβολιασμών των πευκοδασών της χώρας με το έντομο Marchalina hellenica για περισσότερο από μια δεκαετία από τους μελισσοκόμους (με τις ευλογίες του υπουργείου Γεωργίας), προκειμένου να αυξηθεί η παραγωγή πευκόμελου. Μολονότι με υπουργική απόφαση, η πρακτική αυτή απαγορεύτηκε από τον περασμένο Μάιο, κρούσματα ξήρανσης πεύκων εξαιτίας της φλοιομυζητικής δράσης του εντόμου εξακολουθούν να καταγράφονται σε όλη τη χώρα (μόλις την προηγούμενη εβδομάδα η χαρακτηριστική «βαμβακάδα» εμφανίστηκε για πρώτη φορά και στην Κω), τόσο σε μεγάλα δασικά οικοσυστήματα όσο και σε αστικές περιοχές.

Δεδομένης της έκτασης του προβλήματος, εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι η επιτροπή που διενήργησε τον Ιούνιο ψεκασμούς πεύκων με διάφορα σκευάσματα σε περιοχές της Αττικής στο πλαίσιο πιλοτικού προγράμματος του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, προτείνει στο πόρισμά της (το οποίο έχει στη διάθεσή της η «K») να μη γίνει καταπολέμηση του εντόμου στα δασικά οικοσυστήματα «που θα είναι ενέργεια αρνητική για τη μελισσοκομία και επικίνδυνη για την οικολογική ισορροπία». Οπως εξηγεί στην «K» ο ερευνητής του εργαστηρίου Εντομολογίας του Ινστιτούτου Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων του ΕΘΙΑΓΕ και μέλος της επιτροπής, δρ. Πάνος Πετράκης, «η μόνη λύση για τα δάση είναι καταρχήν να μη γίνουν επιπλέον εμβολιασμοί και να εφαρμοστεί κάποιο σκεύασμα το οποίο δεν θα παρεμβαίνει στην οικολογική αλυσίδα».

Τα περισσότερα από τα σκευάσματα ωστόσο που δοκιμάστηκαν στο πλαίσιο του πιλοτικού προγράμματος εντάσσονται στην κατηγορία των «αναστολών σύνθεσης χιτίνης» που μπορεί μεν να αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τη Marchalina hellenica, αλλά «αφανίζουν» και άλλα είδη διαταράσσοντας την ισορροπία ολόκληρου του οικοσυστήματος.

Δεν ισχύει άραγε το ίδιο και για τα άλση και τα πάρκα των πόλεων, για τα οποία προτείνεται η διενέργεια ψεκασμών με τα εν λόγω εντομοκτόνα; Σύμφωνα με τον κ. Πετράκη, η χρήση «αναστολών σύνθεσης χιτίνης» σε αστικές περιοχές θα πρέπει να αποφεύγεται, δεδομένου ότι πρόκειται για χημικές ουσίες που εκτός του ότι είναι εξαιρετικά επικίνδυνες σε περίπτωση άμεσης επαφής, αφήνουν υπολείμματα και εισέρχονται στον υδροφόρο ορίζοντα. «Τα σκευάσματα αυτά έχουν πιο ήπια δράση από τα παλαιότερα εντομοκτόνα, αλλά παραμένουν τοξικά και δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται στις πόλεις.

Ωστόσο, ήδη από το 2003 ο καθένας αγόραζε και χρησιμοποιούσε άκρως επικίνδυνα για τη δημόσια υγεία εντομοκτόνα για την αντιμετώπιση της Marchalina hellenica, χωρίς κανέναν έλεγχο. Εκτιμώ ότι τόσο χημικό δεν έχει πέσει σε καμιά πόλη του κόσμου» υπογραμμίζει στην «K» ο κ. Πετράκης.