ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Ασυλο παρανομιών το «Ασυλο Ανιάτων»

Μια χρυσοτόκος βιομηχανία αυθαιρεσιών και παρανομιών έχει «στηθεί» από διάφορα σωματεία και επιτήδειους που εκμεταλλευόμενοι κυρίως την αγαθή προαίρεση ηλικιωμένων ανθρώπων οικειοποιούνται περιουσίες τεράστιας αξίας, εξαπατώντας παράλληλα και το κράτος. Η πρακτική εφαρμόζεται εδώ και δεκαετίες με άγνωστο αριθμό εξαπατηθέντων και άγνωστα ποσά διαφυγόντων κερδών για τα ταμεία του κράτους από πολλά κοινωφελή ιδρύματα. Χιλιάδες κληροδοτήματα, περί τις 11.000, που δόθηκαν από διαθέτες σε ιδρύματα για κοινωφελείς σκοπούς, «αξιοποιούνται» με αδιαφανείς διαδικασίες, ενώ κατά κανόνα καταστρατηγείται η βούληση των διαθετών.

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με πρωτοβουλία του υπουργού κ. Γ. Αλογοσκούφη ανοίγει τον φάκελο «Εθνικά Κληροδοτήματα» και αλλάζει το καθεστώς με την κατάρτιση νέου Κώδικα Εθνικών Κληροδοτημάτων. Ζητούμενο, η εποπτεία και ο ουσιαστικός έλεγχος από την αρμόδια διεύθυνση Εθνικών Κληροδοτημάτων της διαχείρισης, των υπέρ κοινωφελών σκοπών, κληρονομιών και δωρεών. Η παντελής έλλειψη ελέγχων καθιστά ευχερέστερη τη δράση επιτήδειων, οι οποίοι με μεθόδους παραπλάνησης και αποσιώπησης των δικαιωμάτων των νόμιμων κληρονόμων εκμεταλλεύονται περιουσίες μη λογοδοτώντας ως οφείλουν, κατά τις κείμενες νομοθετικές διατάξεις. Οι επιθυμίες του διαθέτη σχεδόν ποτέ δεν εφαρμόζονται, ενώ οι καταχρηστικές ενέργειες που ακολουθούν τα σωματεία, τα ιδρύματα, οι σύλλογοι και οι διάφορες ενώσεις εις βάρος των συνδικαιούχων απολήγουν στην υπεξαίρεση ποσών που αριθμούν δεκάδες εκατομμύρια ευρώ…

Το ακίνητο της οδού Αθηνάς

Το κρίσιμο αυτό κοινωνικό ζήτημα αναδεικνύεται σε όλο του το εύρος σε καταγγελία-αναφορά, που διερεύνησε το Σώμα Επιθεωρητών-Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης, με πρωταγωνιστή το «Ασυλο Ανιάτων», στην «ιδιοκτησία» του οποίου, ας σημειωθεί, έχουν περιέλθει περί τα 1.600 ακίνητα από διαθήκες και δωρεές. Της υπόθεσης έχει επιληφθεί, ήδη, η Δικαιοσύνη (11ος ανακριτής) με το ποσό της υπεξαίρεσης να υπερβαίνει τα έξι εκατομμύρια ευρώ και τη φοροδιαφυγή να εκτιμάται σε περίπου 1,5 εκατομμύρια ευρώ!

Σε πολυσέλιδη αναφορά του προς το Σώμα Ελεγκτών, ο δρ Σάββας Σπέντζας, ομότιμος τακτικός καθηγητής Πολιτικών και Οικονομικών Επιστημών καταγγέλλει την αυθαίρετη δράση του φιλανθρωπικού σωματείου «Ασυλο Ανιάτων», το οποίο ύστερα από 25 χρόνια, ως εκτελεστής διαθήκης, έχει πλήρως αγνοήσει και δεν έχει εκπληρώσει τις κατά νόμον υποχρεώσεις του. Ειδικότερα, το Ασυλο φέρεται να αγνόησε προκλητικά έξι κληρονόμους, την Υπηρεσία Εθνικών Κληροδοτημάτων και τον γενικό γραμματέα της Περιφέρειας Αττικής και δεν προέβη σε εκτέλεση των διατάξεων της διαθήκης, εκκαθάριση της κληρονομίας και υποβολή λογοδοσίας στον υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών. Επίσης, το σωματείο δεν αξιοποίησε το άρθρο 388 του Αστικού Κώδικα, για αναπροσαρμογή του μισθώματος του ακινήτου (επί της οδού Αθηνάς 60, σούπερ μάρκετ «Καρφούρ Μαρινόπουλος») το οποίο, έπρεπε να λαμβάνει κατά το ήμισυ (το υπόλοιπο 50% κατά την επιθυμία του διαθέτη περιερχόταν σε έξι συγγενικά του πρόσωπα, τα οποία και απεβίωσαν πάμπτωχα μη έχοντας λάβει ποτέ ούτε ένα ευρώ από ενοίκια που εδικαιούντο). Αποτέλεσμα των ενεργειών αυτών ήταν να επέλθει σοβαρότατη οικονομική ζημία στην κληρονομία και στα έσοδα του κράτους. Τα δηλωθέντα μισθώματα που εισέπραττε το σωματείο από το εν λόγω ακίνητο, είναι υποπολλαπλάσια εκείνων που έπρεπε να εισπράττει…

Ο καταγγέλλων ζήτησε να διενεργηθεί εξονυχιστικός έλεγχος, να προσδιοριστεί η διαφορά των οφειλόμενων φόρων, να επιβληθούν τα προβλεπόμενα πρόστιμα για «ψευδείς δηλώσεις» φόρου εισοδήματος και να αναζητηθούν οι οφειλόμενοι τόκοι υπερημερίας υπέρ του Δημοσίου.

Κατά το διάστημα από το 1980 έως το 2000, το ύψος του ετησίου μισθώματος (κυμαινόταν από 11.305, το 1980 έως 76.584 το 2000) και παρά τις μικρές αυξήσεις που σημειώθηκαν, παρέμενε καθηλωμένο σε χαμηλά επίπεδα, σε σχέση με το είδος και τη θέση του ακινήτου (πλησίον της πλατείας Ομονοίας). Το 2001 το μίσθωμα εξαπλασιάστηκε φθάνοντας τα 425.273 ευρώ.

Είναι χαρακτηριστικό ότι επί πολλά χρόνια το Ασυλο αγνοούσε προκλητικά να απαντήσει σε ερωτήματα για την τύχη της διαθήκης, τη διαμόρφωση και διαχείριση των εισπραττομένων μισθωμάτων, για το ύψος του ποσού που εκ της διαθήκης αναλογούσε στους νομίμους κληρονόμους, καθώς και για τον τραπεζικό λογαριασμό που ήταν κατατεθειμένο. Το πόρισμα των επιθεωρητών είναι καταπέλτης. «Το σωματείο παρά την αποδοχή και την ανάληψη της υποχρέωσης εκκαθάρισης της επίμαχης περιουσίας και υποβολής λογοδοσίας, ουδέποτε παρέσχε στοιχεία επί των θεμάτων αυτών στις εποπτεύουσες υπηρεσίες, δεν ενημέρωνε για το ύψος των μισθωμάτων του ακινήτου, ούτε κατέθετε αυτά σε ειδικό έντοκο λογαριασμό, κατά παράβαση του ν. 2039/39. Επιπλέον, εκμίσθωνε το ακίνητο χωρίς δημοπρασία και σχετική έγκριση και συνυπέγραφε ιδιωτικά συμφωνητικά καθορισμού μισθώματος, χωρίς σ’ αυτά να γίνεται μνεία ότι ενεργεί ως εκτελεστής της περιουσίας. Η Διεύθυνση Εθνικών Κληροδοτημάτων δεν άσκησε τις προβλεπόμενες εποπτικές και πειθαρχικές αρμοδιότητές της, καθ’ όσον επί μια 20ετία περιορίστηκε την αποστολή εγγράφων προς το Ασυλο, με τα οποία ζητούσε ενημέρωση, χωρίς όμως ανταπόκριση».

Πλήθος ερωτημάτων εγείρονται, τα οποία πρέπει, όπως τονίζει ο κ. Σπέντζας στην «Κ» να απαντηθούν για να φωτιστούν όλες οι πτυχές της υπόθεσης: «Πώς εξηγείται λογικά ή συναλλακτικά η αποδοχή της διαθήκης αντί το 1980 που έπρεπε να γίνει, να πραγματοποιείται το 2004 και η μισθώτρια εταιρεία αμέριμνη να πληρώνει τα ενοίκια; Τα μισθώματα γιατί τα κατέθετε υπέρ του Σωματείου, αφού και κληρονόμοι είχαν δικαιώματα κατά 50%; Ποιος εισπράττει τελικά τα μισθώματα; Δηλώνονται στην αρμόδια ΔΟΥ; Ο νόμος απαιτεί το σύνολο του ενοικίου να κατατίθεται σε έντοκο, ανατοκιζόμενο λογαριασμό, στο όνομα του εκτελεστού και μόνο. Μήπως υπήρξε κάποια συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών; Και με ποιες διαδικασίες, αν και το κτίριο έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο, η εταιρεία προχώρησε σε καταδάφιση ενδιάμεσου τοίχου, των δύο ιδιοκτησιών Αθηνάς 60 και 62; Υπάρχει σχετική άδεια της Πολεοδομίας;»

Χωρίς έλεγχο οι δωρεές

Το καθεστώς των κληρονομιών, κληροδοσιών και δωρεών διέπεται από τον ν. 2039/39, εξηγεί στην «Κ» ο ομότιμος καθηγητής κ. Σπέντζας. «Εκείνο που απουσιάζει εντελώς είναι η ελεγκτική πλευρά του νόμου», λέει με έμφαση ο κ. Σπέντζας. «Αυτό είναι το μεγάλο κενό, που δίνει τη δυνατότητα σε όσους επιθυμούν, να αγνοούν τις διατάξεις ή να τις ποδοπατούν, χωρίς άμεσες και υποδειγματικές ποινές».

Η άγνοια, η αποκοίμηση και η εξαπάτηση των κληρονόμων για τα δικαιώματά τους, αποτελεί, από την άλλη, τον προθάλαμο, των όσων παράνομων ενεργειών ακολουθούν τα σωματεία και τα ιδρύματα εις βάρος των δικαιούχων. «Αποφασιστικό στοιχείο εύρυθμης λειτουργίας της διαθήκης, όπως επισημαίνει, είναι να μην έχει ένα πρόσωπο διπλή ιδιότητα· αυτή του κληρονόμου και του εκτελεστού της διαθήκης. Η διαχειριστική πρόνοια αποκλείει να ταυτίζονται στις επιχειρήσεις στο ίδιο πρόσωπο τα καθήκοντα του προϊσταμένου του λογιστηρίου, με την ιδιότητα του προϊσταμένου του Ταμείου», σημειώνει ο κ. Σπέντζας.