ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Σε πολλές χώρες «πόλεμοι» για τα βιβλία ιστορίας

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Προφητική αποδείχθηκε η διεξαγωγή ενός διεθνούς συνεδρίου στη χώρα μας με θέμα «Δημόσιες χρήσεις της Ιστορίας». Η απόφαση για τη διοργάνωσή του ελήφθη από τη Διεθνή Ενωση Διδακτικής της Ιστορίας και το Παιδαγωγικό Τμήμα του ΑΠΘ πριν ακόμα ξεσπάσουν οι αντιπαραθέσεις και οι διαμάχες για το βιβλίο της Ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού.

Συγκεκριμένα, ξεκινάει σήμερα στη Θεσσαλονίκη ένας δημόσιος επιστημονικός διάλογος ανάμεσα σε 48 επιστήμονες από 23 χώρες με ειδικότητα στη διδακτική της Ιστορίας. Η προβληματική που θα τεθεί δεν αφορά μόνο την Ιστορία που διδάσκεται στο σχολείο, αλλά και στην Ιστορία που «διαχέεται» στο δημόσιο χώρο. Είναι χαρακτηριστικό ότι εκτός της χώρας μας, σε πολλά μέρη του κόσμου η σχολική Ιστορία βρίσκεται στο επίκεντρο αντιπαραθέσεων

«Στην Ιαπωνία, για παραδειγμα, υπάρχει πολύ μεγάλη αντιπαράθεση σχετικά με την παρουσίαση των αρνητικών πλευρών της εθνικής τους ιστορίας, και συγκεκριμένα για τον τρόπο με τον οποίο τα σχολικά εγχειρίδια παρουσιάζουν τα εγκλήματα που διέπραξε ο ιαπωνικός στρατός κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου. Οι εθνικιστές θεωρούν «μαζοχισμό» την παρουσίαση αρνητικών πλευρών της Ιστορίας τους. Στην Ινδία μερίδα των πολιτικών αντιδρά και κατηγορεί τα σχολικά βιβλία Ιστορίας ότι είναι υπαγορευμένα από τη Δύση και υποτιμούν τον ινδουιστικό πολιτισμό και την υπεροχή του απέναντι στο δυτικό πολιτισμό. Οι διαμάχες αυτές αν και διεξάγονται σε εντελώς διαφορετικά κοινωνικά και πολιτικά πλαίσια έχουν κοινά επιχειρήματα και όψεις. Μία από αυτές είναι η ανάμειξη των πολιτικών και η δημοσιότητά τους από τα ΜΜΕ» ανέφερε χθες στην «Κ» η επικεφαλής της συγγραφικής ομάδας του βιβλίου της Ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού κ. Μαρία Ρεπούση, η οποία δέχτηκε έντονη κριτική για το επίμαχο σχολικό εγχειρίδιο. Η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Παδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΑΠΘ και μέλος της οργανωτικής επιτροπής του συνεδρίου θα επιχειρήσει να αναδείξει τις κοινές όψεις των σύγχρονων αντιπαραθέσεων για τα σχολικά εγχειρίδια εξετάζοντας την επιχειρηματολογία όσων αντιδρούν.

«Ο σύγχρονος κόσμος χαρακτηρίζεται από μεγάλες και μικρές διαμάχες για τη σχολική ιστορία. Τα σχολικά εγχειρίδια Ιστορίας και η ιστορική εκπαίδευση γενικότερα συνιστούν το πεδίο έντονων ιδεολογικών αντιπαραθέσεων για το παρόν και το μέλλον του κόσμου. Συμβολικοί πόλεμοι, πόλεμοι για την ταυτότητα όπως κι αν ονομάζονται, αποκτούν σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης κοινές όψεις με αποτέλεσμα να μπορούν να διαβαστούν οριζόντια ως μάχες του ίδιου πολέμου που διεξάγεται σε διάφορα μέρη του πλανήτη μας. Στις σύγχρονες αντιπαραθέσεις και σε αντίθεση με τις προηγούμενες, η πρώτη κοινή όψη είναι ο συντηρητικός χαρακτήρας της επίθεσης την οποία δέχεται η ιστορική εκπαίδευση. Στην ουσία πρόκειται για ένα αντίρροπο κίνημα στις κατακτήσεις της δεκαετίας του ’60, ένα κίνημα που στρέφεται εναντίον όσων μέσα από κοινωνικές και επιστημονικές ατραπούς κατάφερε να εγκολπωθεί η ιστορική εκπαίδευση, προκειμένου να καταστήσει στα παιδιά αναγνώσιμο τον σύγχρονο κόσμο», επισημαίνει στην «Κ» η κ. Ρεπούση.

– Ανατρέχοντας στην Ιστορία ποια περίοδος εμφανίζει τις πιο έντονες ιδεολογικές αντιπαραθέσεις; Η δεκαετία του ’90 ώς σήμερα. Μελετητές ομιλούν για την ανατολή ενός νέου εθνικισμού. Τα σημερινά φαινόμενα είναι απόρροια αυτού (του εθνικισμού) που δομείται πάνω στη σχέση παγκοσμιοποίησης και εθνικής ταυτότητας.