ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Το Αιγαίο μπορεί να «γεννήσει» κύματα ύψους 19 μέτρων

Τον χειμώνα του 2004, μια ακόμα «μετεωρολογική βόμβα», όπως ονομάζουν το φαινόμενο οι επιστήμονες, είχε χτυπήσει τη χώρα. Επρόκειτο για ένα βαρομετρικό χαμηλό που είχε αναπτυχθεί με εκρηκτικό τρόπο. Ακόμα και υπό αυτές τις συνθήκες, οι ερευνητές του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών σάστισαν με το σήμα που μετέδωσαν οι πλωτοί ωκεανογραφικοί μετρητικοί σταθμοί του συστήματος ΠΟΣΕΙΔΩΝ. Τα στοιχεία όμως ήταν αδιαμφισβήτητα: στο θαλάσσιο «στενό» μεταξύ Ικαρίας και Σάμου είχε σηκωθεί ένα γιγάντιο κύμα ύψους 19 μέτρων!

«Αυτό όμως είναι το Αιγαίο μας. Ενώ φαίνεται μια «μέτρια» θάλασσα της Μεσογείου, μπορεί ξαφνικά και απροειδοποίητα να γίνει εξαιρετικά επικίνδυνη», λέει στην «Κ» ο δρ. Τακβόρ Σουκισιάν, επιστημονικός υπεύθυνος του Ατλαντα Ανέμου και Κύματος των Ελληνικών Θαλασσών που εκδόθηκε πρόσφατα από το ΕΛΚΕΘΕ και συγκεντρώνει στατιστικά στοιχεία από όλες τις κυματικές και ανεμολογικές μετρήσεις του «Ποσειδώνα» από το 1999 έως σήμερα. Πρόκειται για ένα πρωτοποριακό έργο, το οποίο αναμένεται να εξελιχθεί σε πολύτιμο βοήθημα τόσο για τις κρατικές αρχές (σχεδιασμός λιμενικών έργων, αξιοποίηση κυματικού και αιολικού δυναμικού κ.λπ.), για τους ναυτικούς, όσο και για τους απλούς λάτρεις της θάλασσας.

Τι προκύπτει όμως από την ανάλυση των στοιχείων των ωκεανογραφικών σταθμών; «Καταρχήν, ότι, ενώ κατά μέσο όρο το Ιόνιο είναι πιο «άσχημη» θάλασσα, το Αιγαίο είναι άκρως πιο απρόβλεπτο», σημειώνει ο κ. Σουκισιάν. «Το περιστατικό τού 2004 δεν ήταν το μοναδικό. Στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας έχουν καταγραφεί πολλά αντίστοιχα φαινόμενα, γεγονός που μας εξέπληξε. Είναι φορές που το Αιγαίο θυμίζει Ατλαντικό και όχι μια ημίκλειστη θάλασσα που είναι».

Από τον Ατλαντα προκύπτει ακόμη πέραν πάσης αμφιβολίας ότι οι δύο πιο επικίνδυνες θαλάσσιες περιοχές του Αιγαίου, οι πιο «έντονες» όσον αφορά στον κυματισμό, όπως τις χαρακτηρίζει ο κ. Σουκισιάν, είναι αφενός το στενό μεταξύ Κυθήρων και Κρήτης και αφετέρου η θαλάσσια «οδός» μεταξύ Καρπάθου, Κρήτης και Ρόδου.

Η ύπαρξη αυτών των «στενών» εξηγεί εν μέρει τα ακραία κυματικά φαινόμενα που παρατηρούνται. «Οταν ο κυματισμός μπει στα στενά ενισχύεται, κάτι που δεν γίνεται στον Ατλαντικό. Δεν είναι όμως μόνο αυτό. Φαίνεται ότι και στο Αιγαίο αποτυπώνεται η αλλαγή του κλίματος».

Κυματοθραύστης οι Κυκλάδες

Σε κάθε περίπτωση, ευτυχώς που υπάρχουν οι Κυκλάδες! «Η ραχοκοκαλιά του Αιγαίου, δηλαδή η περιοχή από τα Δαρδανέλλια έως τις Κυκλάδες, είναι πολύ έντονη τόσο όσον αφορά στα κύματα όσο και όσον αφορά στους ανέμους. Οι Κυκλάδες όμως λειτουργούν σαν κυματοθραύστης και ανεμοθραύστης. Δεν είναι τυχαίο ότι με το που θα ξεμυτίσεις από τη Μύκονο χαλάει ο κόσμος. Είναι βέβαιο ότι το σύμπλεγμα αυτό… σώζει την κατάσταση στο Αιγαίο».

Σήμερα, πάντως, οι ερασιτέχνες της θάλασσας μπορούν να γνωρίζουν ποιες περιοχές να αποφεύγουν κάθε εποχή του χρόνου. «Πρέπει όμως πάντα να είναι προσεκτικοί. Θέλει σεβασμό η θάλασσα και ειδικά το Αιγαίο. Δεν είναι αθώο», καταλήγει ο κ. Σουκισιάν.