ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Η αδιαφορία κατακαίει τα δάση

Με τις μόνιμες, όπως αποδεικνύονται, παθογένειες της ελληνικής δασοπροστασίας και με διογκωμένη την αδιαφορία και την ελλιπή ευαισθητοποίηση των πολιτών, συνεχίζουν για ένα ακόμη καλοκαίρι το έργο τους οι καταστροφικές πυρκαγιές. Οι αρμόδιοι μετρούν ήδη δεκάδες χιλιάδες στρέμματα καμένης γης, χωρίς να έχουν προσμετρηθεί τα περισσότερα από 30.000 στρέμματα καμένου δάσος στη Ρόδο, και τα δύσκολα είναι ακόμη μπροστά… Πυροσβεστική Υπηρεσία και Πολιτική Προστασία κρίνουν την ετοιμότητα των φορέων αρκετά πιο ικανοποιητική σε σχέση με πέρυσι. Πράγματι, ένας μεγάλος αριθμός δύσκολων πυρκαγιών (Κάλαμος, Ωρωπός, Βαρυμπόμπη, Υμηττός) κατασβέστηκαν με το μικρότερο δυνατό κόστος, κυρίως χάρη στην αποτελεσματική διαχείριση των διαθέσιμων πόρων από τους επικεφαλής του κέντρου επιχειρήσεων. Πόσω μάλλον όταν ο βαθμός επικινδυνότητας για την πρόκληση πυρκαγιάς, αντίθετα με πέρυσι, βρίσκεται καθημερινά σχεδόν στο ανώτερο δυνατό επίπεδο. Εν τούτοις, ορατά παραμένουν και φέτος τα προβλήματα ελλιπούς προετοιμασίας, συντονισμού και αποτελεσματικότητας των δράσεων για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Η ενοποίηση των υπουργείων Εσωτερικών και Δημόσιας Τάξης και ο φετινός αριθμός «ρεκόρ» των συσκέψεων καλλιέργησε προσδοκίες αλματώδους βελτίωσης του επιπέδου συνεργασίας ανάμεσα σε Τοπική Αυτοδιοίκηση, Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, Πυροσβεστικής, κάτι που ωστόσο δεν φαίνεται να επιπεβαιώνεται στην πράξη.

Το σύστημα ενδοεπικοινωνίας των δυνάμεων καταστολής βελτιώθηκε και οι δασικοί υπάλληλοι συμμετέχουν πλέον στα συντονιστικά κέντρα διαχείρισης κρίσεων. Ομως… Βελτιώθηκε το δασικό οδικό δίκτυο; Προχώρησε ο καθαρισμός των περιαστικών δασών; Εξελίχθηκε ο τρόπος εκτίμησης των πυρκαγιών εν τη γεννέσει τους (γιατί εκ των υστέρων πάντα είναι αργά); Αυξήθηκε η ευαισθησία του κόσμου και η επαγρύπνηση των πολιτών; Οχι. Γιατί; Διότι:

1. Ευαισθητοποίηση των πολιτών. Βρίσκεται ακόμη σε πολύ χαμηλά και ενδεχομένως απελπιστικά είπεδα. Ολες οι μεγάλες φετινές πυρκαγιές αποδίδονται (σύμφωνα με την Πυροσβεστική Υπηρεσία) σε εμπρησμούς από αμέλεια. Συγκεκριμένα: Για τη φωτιά στη Βαρυμπόμπη συνελήφθη 81χρονος που πέταξε αναμμένο τσιγάρο σε σωρό από πευκοβελόνες στο οικόπεδό του. Για τη φωτιά στη Ρόδο (Αγιος Ισίδωρος) συνελήφθη, και του απαγγέλθηκε ήδη κατηγορία για εμπρησμό από αμέλεια, 61χρονος κάτοικος του χωριού.

Για τη φωτιά στην Οινόη Δερβενοχωρίων συνελήφθη 27χρονος μόνιμος υπαξιωματικός της Πολεμικής Αεροπορίας, ο οποίος κατά τη διάρκεια ελέγχου σε αγωγό καυσίμων έβαλε φωτιά, για να απομακρύνει σφίγγες από το κιβώτιο ελέγχου πάνω στον αγωγό καυσίμων, με ολέθρια αποτέλεσμα. Για τη φωτιά στην περιοχή Πλατάνια Τατοΐου, ασκήθηκε δίωξη για εμπρησμό από αμέλεια σε κάτοικο της περιοχής, ο οποίος έψηνε σε αυτοσχέδια ψησταριά μέσα στο δάσος. Για τη φωτιά στο Μαρκόπουλο Ωρωπού, σχηματίστηκε δικογραφία σε βάρος κατοίκου της περιοχής, ο οποίος προκάλεσε πυρκαγιά καθώς πραγματοποιούσε εργασίες κοπής μετάλλων (δραστηριότητα που απαγορεύεται ρητά εντός του δάσους). Για τη φωτιά στα Μέγαρα, στη θέση Βλυχάδα, συνελήθη 44χρονος αλλοδαπός εργάτης. Για τη φωτιά στην Ανοιξη αναζητείται κάτοικος της περιοχής που πραγματοποιούσε παρανόμως εργασίες ηλεκτροσυγκόλλησης εντός του περιαστικού δάσους.

Τέλος, για τη φωτιά στα Γλυκά Νερά (που επεκτάθηκε μέχρι την κορυφογραμμή του Υμηττού και απείλησε κατοικημένες περιοχές εντός της Αττικής) οι έρευνες του ανακριτικού τμήματος της Πυροσβεστικής Υπηρεσίες οδήγησαν σε νεαρό ψυχικά διαταραγμένο άνδρα. Περιστατικό που επαναλήφθη με 32χρονη στον Χολαργό Αττικής.

«Η ανθρώπινη αμέλεια», υποστηρίζει στην «Κ» υψηλόβαθμο στέλεχος της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, στην περιοχή της Αττικής, «ξεπερνά κάθε όριο. Η αδιαφορία των πολιτών έχει δημιουργήσει μία χαώδη και απογοητευτική κατάσταση, παρά τα όσα εξαιρετικά δυσάρεστα και τραγικά συνέβησαν πέρυσι το καλοκαίρι». Την άποψη αυτή συμμερίζεται ο εκπρόσωπος Τύπου της Πυροσβεστικής κ. Γιάννης Καπάκης λέγοντας ότι «σε ποσοστό άνω του 80% οι πυρκαγιές οφείλονται σε ανθρώπινη αμέλεια». Λογικό λοιπόν είναι να πολλαπλασιάζονται τα περιστατικά στην Αττική των 4,5 εκατ. κατοίκων, όπου οι παράνομες (ενιότε και παράλογες) δραστηριότητες εντός των απαγορευμένων δασικών εκτάσεων δεν μπορούν να ελεγχθούν και ο μόνος τρόπος αποφυγής τους είναι η πειθαρχία των πολιτών. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο στο διάστημα από τις 26 Ιουνίου έως τις 20 Ιουλίου στην Αττική εκδηλώθηκαν φέτος 102 δασικές πυρκαγιές!

2. Καθαρισμός αστικών και περιαστικών δασών. Δεν πραγματοποιήθηκε από την τοπική αυτοδιοίκηση. Οι δήμαρχοι υποστηρίζουν ότι τα χρήματα που λαμβάνουν δεν αρκούν. Και εν μέρει έχουν δίκιο. Ομως είναι εξαιρετικά απελπιστικό να βλέπει κανείς τις παρυφές των περιαστικών δασών πλημμυρισμένες από σκουπίδια και μπάζα. «Στο Κορωπί», λέει πυροσβέστης που συμμετείχε στην κατάσβεση τοπικής πυρκαγιάς, «η εικόνα του δάσους ήταν αποκαρδιωτική. Σκουπίδια παντού, εγκαταλελειμμένα αυτοκίνητα παντού και την εικόνα της εγκατάλειψης επέτειναν φορτηγά που ξεφόρτωναν σπασμένα… τζάμια». Το ίδιο στις παρυφές του Υμηττού, στα Γλυκά Νερά, ενώ η ίδια εικόνα συναντάται και αλλού.

3. Συντήρηση και άνοιγμα δασικών δρόμων. Δεν πραγματοποιήθηκε στον αναγκαίο βαθμό από τη Δασική Υπηρεσία. Μόνιμη επωδός και εδώ τα λίγα χρήματα, που φτάνουν και καθυστερημένα. Ο αντινομάρχης Ανατολικής Αττικής κ. Χάρης Δαμάσκος έλεγε για παράδειγμα ότι την κρίσιμη ώρα της φωτιάς στο Κρυονέρι οι υδροφόρες και τα πυροσβεστικά οχήματα δεν μπορούσαν να προσεγγίσουν την εστία λόγω ανυπαρξίας δασικών δρόμων. Ο αντινομάρχης Δωδεκανήσου κ. Φ. Χατζηδιάκος κατήγγειλε στην «Κ» ότι οι ζώνες αντιπυρικής προστασίας στη Ρόδο (ανοιγμένες εδώ και δέκα χρόνια τουλάχιστον) δεν καθαρίστηκαν, με αποτέλεσμα να μην αποτρέψουν την επέκταση της φωτιάς που έκαιγε μέχρι και τις ώρες που γραφόταν αυτό το κείμενο.

4. Εκτίμηση του βαθμού επικινδυνότητας μιας πυρκαγιάς. Παρατηρήθηκε το φαινόμενο, την πρώτη κρίσιμη ώρα να αποστέλλονται στο μέτωπο δύο ελικόπτερα και σε τρεις ώρες. ..8 εναέρια μέσα για να αποφευχθούν τα χειρότερα. Στη φωτιά στα Δερβενοχώρια, για παράδειγμα, που η φωτιά ξεκίνησε σε χαράδρα, στη θέση Λεύκα, κοντά στη Μονή Οσίου Μελετίου, ο δήμαρχος Δερβανοχωρίων κ. Κλεάνθης Παναγιωτίδης δήλωνε στην «Κ» ότι «καθώς η εστία φαινόταν ότι απείχε αρκετά από την Πάνακτο, κανείς δεν πίστευε ότι σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα θα απειλούσε τον οικισμό και το δάσος». «Θεωρήσαμε», λέει ο δήμαρχος, «τόσο εμείς όσο και οι αρμόδιοι της Πυροσβεστικής ότι οι δυνάμεις που επιχειρούσαν ήταν αρκετές. Ομως διαψευσθήκαμε όλοι»!

5. Συντονισμός όλων των δυνάμεων. Οι προσδοκίες που καλλιεργήθηκαν μετά τη συννένοση των δύο υπουργείων, μάλλον δεν έχουν φτάσει στο επιθυμητό επίπεδο. Τα παραδείγματα πολλά, με πιο πρόσφατο και χαρακτηριστικό αυτό της Ρόδου, όπου μάλιστα μετέβησαν ο αρχηγός της Πυροσβεστικής κ. Αθανάσιος Κοντοκώστας και ο γΓενικός γραμματέας Πολιτικής Προστασίας κ. Μαργαρίτης Μουζάς, δίχως ωστόσο να αποφευχθεί η τεραστίων διαστάσεων καταστροφή.

Κατά την επιχείρηση κατάσβεσης της πρόσφατης πυρκαγιάς στη Βαρυμπόμπη, ο νομάρχης Ανατολικής Αττικής κ. Λ. Κουρής υποστήριζε ότι εκλιπαρούσε για επαρκή αριθμό εναέριων μέσων. Και τούτο γιατί λόγω των πολλών περιστατικών υπήρχε διασπορά μέσων, με αποτέλεσμα να επιχειρούν στην Αττική μόνο τρία αεροσκάφη για το κρίσιμο διάστημα των πρώτων ωρών, τότε δηλαδή που οι ανάγκες απαιτούσαν μεγαλύτερη δύναμη. Στη φωτιά του Υμηττού, η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας ενημερώθηκε (όπως προκύπτει από τις σχετικές ανακοινώσεις που εξεδόθησαν) με 14 λεπτά καθυστέρηση από την Πυροσβεστική Υπηρεσία. Ενώ δηλαδή η Πυροσβεστική κατέγραψε την έναρξη του συμβάντος στις 12.53, η Γενική Γραμματεία ελάμβανε το φαξ στις 1.07 μ.μ.!