ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Εγκαταλείπουν το σχολείο

Κάθε χρόνο πάνω από 60.000 μαθητές εγκαταλείπουν το σχολείο ή «μένουν» στην ίδια τάξη. Αυτή την αθέατη για τους πολλούς πληγή της ελληνικής εκπαίδευσης αναδεικνύουν τα στοιχεία του Κέντρου Ανάπτυξης Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΚΑΝΕΠ) της ΓΣΕΕ που παρουσιάζει η «Κ». Η μαθητική διαρροή είναι εδώ, το ίδιο και η σχολική αποτυχία, που οδηγεί τους μαθητές στην έξοδο από την υποχρεωτική εκπαίδευση. Μέσα σε μια πενταετία υπολογίζεται ότι περίπου 500.000 μαθητές είτε φεύγουν από το σχολείο είτε το ολοκληρώνουν, ασθμαίνοντας με στόχο να πάρουν «όπως όπως» ένα απολυτήριο και να στραφούν στην αγορά εργασίας, αποτελώντας την πιο ευάλωτη ομάδα από την απειλή της ανεργίας και της φτώχειας. Είναι ενδεικτικό ότι το πρόβλημα είναι οξύτερο στους μαθητές από τα χαμηλότερα οικονομικά στρώματα. Δηλαδή αφορά κυρίως τα παιδιά που φοιτούν στην τεχνολογική εκπαίδευση, αναζητώντας γρήγορα μια θέση στην αγορά εργασίας, καθώς δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τις απαιτήσεις του ανταγωνισμού (π.χ. έξοδα για φροντιστήρια) του Γενικού Λυκείου. Τα στοιχεία της έρευνας του ΚΑΝΕΠ είναι αποκαλυπτικά. Το ποσοστό της σχολικής αποτυχίας και μαθητικής διαρροής κυμαίνεται στο 5%. Εστω κι αν οι αριθμοί χρόνο με τον χρόνο μειώνονται το πρόβλημα παραμένει οξύτατο, καθώς συνδυάζεται με την υπογεννητικότητα. Συγκεκριμένα, τη σχολική χρονιά 2001-2002 απορρίφθηκαν σε μία τάξη ή εγκατέλειψαν το σχολείο 83.755 μαθητές Δημοτικών, Γυμνασίων και Λυκείων. Με βάση τα στοιχεία της έρευνας, το 2007 ο αντίστοιχος αριθμός ήταν 65.416 μαθητές, εκ των οποίων οι 37.205 διέκοψαν «αδικαιολόγητα» τη φοίτησή τους και οι υπόλοιποι 28.211 απορρίφθηκαν με αποτέλεσμα να επαναλάβουν την τάξη. Ο γενικός αριθμός κρύβει σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά εκπαιδευτικό επίπεδο. Ενδεικτικά είναι τα στοιχεία για το 2007:

– Συνολικά 17.850 μαθητές Δημοτικού και Γυμνασίου (3.908 μαθητές Δημοτικού – 13.942 μαθητές Γυμνασίου) έφυγαν από το σχολείο, παρότι σε αυτή τη βαθμίδα η φοίτηση είναι υποχρεωτική.

– Ταυτόχρονα, άλλοι 19.466 μαθητές απορρίφθηκαν, εκ των οποίων οι 3.574 ήταν μαθητές Δημοτικού και οι 15.892 μαθητές Γυμνασίου.

– Η μικρότερη αποτυχία και διαρροή (11.253 μαθητές) καταγράφεται στα Γενικά Λύκεια. Από αυτούς οι 5.907 δεν προβιβάστηκαν και οι 5.346 διέκοψαν την φοίτησή τους.

– Δίπλα στα Γενικά Λύκεια υπάρχουν τα Τεχνικά Εκπαιδευτήρια (νυν Επαγγελματικά). Εκεί 14.009 μαθητές διέκοψαν τις σπουδές τους και άλλοι 2.838 απορρίφθηκαν σε κάποια τάξη, (σύνολο 16.847 μαθητές.)

Τα ποσοτικά μεγέθη καταδεικνύουν ένα μέρος του προβλήματος. Το υπόλοιπο σχετίζεται με την ποιότητα της εκπαίδευσης. Και αυτό διότι οι αριθμοί θα ήταν έως και διπλάσιοι, περί τις 100.000 όπως εκτίμησε μιλώντας στην «Κ» ο υπεύθυνος για την έρευνα του ΚΑΝΕΠ κ. Νίκος Παΐζης, με δεδομένο ότι η αξιολόγηση της επίδοσης των μαθητών είναι ιδιαίτερα ελαστική στο Δημοτικό και το Γυμνάσιο. Το σχολείο δεν είναι ελκυστικό, δεν μπορεί να «κρατήσει» «ισόνομα» τους μαθητές, εξωθώντας (σε συνδυασμό με άλλους κοινωνικο-οικονομικούς παράγοντες) πολλά παιδιά στις παρυφές του συστήματος ή στην έξοδο, σε μια εποχή που η γνώση είναι το ισχυρότερο διαβατήριο για την έξοδο στην αγορά εργασίας. Και γι’ αυτό αναζητούνται απαντήσεις και μέτρα.