ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Οι λαθρομετανάστες ανησυχούν τις ΗΠΑ

Ερευνα – επιμέλεια: Αγγελος Πετροπουλος, Μαριαννα Κακαουνακη, Ελενη Βαρβιτσιωτη

Από το 2006 η Αμερικανική Πρεσβεία στην Αθήνα δείχνει μία έντονη ανησυχία για την αυξημένη είσοδο λαθρομεταναστών στην Ελλάδα κυρίως για ενδεχόμενη διασύνδεσή τους με διεθνή κυκλώματα τρομοκρατίας. Οπως αναφέρεται στο τηλεγράφημα 07ATHENS2204 Αμερικανός διπλωμάτης, έπειτα από επίσκεψή του στα κέντρα υποδοχής μεταναστών στη Λέσβο και τη Σάμο, σημειώνει ότι «η είσοδος τζιχάντ μέσω των ελληνικών νησιών είναι μια πραγματική απειλή που πρέπει να αντιμετωπιστεί».

Τον ίδιο φόβο δεν τον έχουν, όμως, μόνο οι διπλωμάτες της Αμερικανικής πρεσβείας. Σύμφωνα με το απόρρητο τηλεγράφημα 07ATHENS2204 ο τότε λιμενάρχης της Μυτιλήνης, αναφέρει στον Αμερικανό υπάλληλο της πρεσβείας, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στη Λέσβο τον Σεπτέμβριο του 2008, ότι το τελευταίο διάστημα «είχε γίνει αυτόπτης μάρτυρας ενός αθόρυβου στρατού Ισλαμιστών που έμπαινε παράνομα καθημερινά στην Ελλάδα».

Ερωτώμενος πώς αντιμετωπίζει όσους αξιολογεί ως εν δυνάμει τρομοκράτες ο λιμενάρχης Απόστολος Μικρομάστορας, εξομολογήθηκε πως τους στέλνει πίσω στην Τουρκία με ένα καράβι που το αποκαλεί «το λεωφορείο» και εκεί τους απελευθερώνει χωρίς βεβαίως να ενημερώνεται κάποια τουρκική αρχή. «Εάν ο υπουργός μου το γνώριζε θα μου έκοβε το κεφάλι» φέρεται να είπε ο λιμενάρχης στους Αμερικάνους. Ομως εκτός από τον Μικρομάστορα, και οι Τούρκοι φαίνεται να ακολουθούν «παρόμοια» πρακτική στις ελληνικές ακτές. Τον Σεπτέμβριο του 2008, η Αμερικανική πρεσβεία ανησυχεί ιδιαίτερα για μια σειρά από φωτογραφίες που βλέπουν το φως της δημοσιότητας και δείχνουν Τούρκους λιμενικούς να «μεταφέρουν» και να εγκαταλείπουν λαθρομετανάστες σε ελληνικά χωρικά ύδατα.

Σύμφωνα με το τηλεγράφημα 08ΑΤΗΕΝΣ1270, υπάλληλοι της πρεσβείας είχαν ενημερωθεί από υπηρεσιακό παράγοντα του ΥΠΕΞ πως η υπουργός Ντόρα Μπακογιάννη είχε ήδη κάνει διάβημα στην Αγκυρα σχετικά με το συγκεκριμένο περιστατικό το οποίο μάλιστα δεν συνέβαινε και για πρώτη φορά. Ο Ελληνας διπλωμάτης αποκαλύπτει πως επανειλημμένα είχαν πέσει στην αντίληψη τους παρόμοια περιστατικά και πως «όποτε τα εντοπίζει, η ελληνική κυβέρνηση αντιδρά».

Το υπ. Εμπορικής Ναυτιλίας

Εκτός από το ΥΠΕΞ ανησυχία εκφράζει για το θέμα της λαθρομετανάστευσης και ο τότε υφυπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας, Πάνος Καμμένος, ο οποίος μάλιστα ζητά και βοήθεια από την Αμερικανική πρεσβεία τον Ιούνιο του 2008. «Μόνο εκείνη τη χρονιά πάνω από 11.000 λαθρομετανάστες είχαν μπει στην Ελλάδα και το υπουργείο του χρειαζόταν βοήθεια», γράφει ο επιτετραμένος της πρεσβείας Τόμας Κάντριμαν. Ο υφυπουργός ζητάει τη συνδρομή των ΗΠΑ στην οργάνωση του Λιμενικού ενώ επαναλαμβάνει πως έχει εξασφαλίσει τη στήριξη και τη χρηματοδότηση για αυτήν τη βοήθεια από «πολύ ψηλά». Στη συζήτηση αυτή, ο πρώην υφυπουργός σχολίασε πως η συνεργασία μεταξύ Ναυτικού και Λιμενικού παρέμενε δύσκολη, καθώς «το Ναυτικό αδυνατεί να μοιραστεί πληροφορίες ή τεχνογνωσία με το Λιμενικό Σώμα». Σύμφωνα με το ίδιο απόρρητο τηλεγράφημα, ο κ. Καμμένος ζητάει την βοήθεια της πρεσβείας στο να μεσολαβήσει και να πιέσει την τουρκική κυβέρνηση «ώστε να σκληρύνουν τη στάση τους στο μεταναστευτικό και να προλαβαίνουν την είσοδο λαθρομεταναστών στην Ελλάδα».

Ο Αμερικανός διπλωμάτης με τη σειρά του, συμβουλεύει τον Ελληνα πολιτικό πως «μερικές φορές τα πιο αποτελεσματικά μέτρα είναι τα πιο σκληρά και τα πιο αμφιλεγόμενα. Η Ελλάδα, λοιπόν, θα μπορούσε να επανεξετάσει τη δυνατότητα πρόσβασης τουρκικών πλοίων σε μερικά ελληνικά λιμάνια. Αυτό θα λειτουργούσε ως μοχλός πίεσης στην Τουρκία για να ασχοληθεί πιο σοβαρά με την παράνομη μετανάστευση».

Ομως ο υφυπουργός απαντάει ότι έχει και ο ίδιος κάποιες ιδέες για την επίλυση του θέματος. Πρότεινε τη δημιουργία κάποιου είδους κρατητηρίου, σε ακατοίκητα ελληνικά νησιά, τόσο για τους λαθρέμπορους, για να εκτίσουν την ποινή τους, όσο και για λαθρομετανάστες σε κάποιο άλλο νησί.

Στα τέλη Οκτωβρίου 2007 ένας υπάλληλος της πρεσβείας ταξίδεψε για να δει από κοντά το συνεχώς αυξανόμενο πρόβλημα της λαθρομετανάστευσης στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου. Στο τηλεγράφημα που στέλνει μερικές ημέρες αργότερα στην Ουάσιγκτον περιγράφει την επίσκεψη του στο «οριακά ικανοποιητικό» κέντρο υποδοχής λαθρομεταναστών της Λέσβου και τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης στο «φρικτό» κέντρο της Σάμου και γράφει πως «ακόμα και οι ίδιοι υπάλληλοί του παραδέχτηκαν πως είναι ντροπή αλλά πως το πρόβλημα έχει πλέον ξεφύγει και αυτοί πλέον μπορούν να κάνουν ελάχιστα». Στην επίσκεψη αυτή, ο Αμερικανός διπλωμάτης ενημερώθηκε από τοπικούς φορείς για τον συνεχώς αυξανόμενο αριθμό μεταναστών που «μερικές ημέρες μπορεί και να ξεπεράσουν τους 120», αλλά και για όλους αυτούς που δεν καταφέρνουν ποτέ να φτάσουν μέχρι την Ελλάδα: «Ανασύραμε 35 νεκρούς τους τελευταίους 10 μήνες από τη θάλασσα», εκμυστηρεύτηκε αξιωματικός της ΕΛΑΣ της Σάμου στον Αμερικανό αξιωματούχο.