ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Παλιές φιλοδοξίες με νέα ώθηση

Ο φαληρικός όρμος έχει μια δεύτερη ευκαιρία. Η πρώτη δόθηκε λίγο πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες και πετάχτηκε στον κάλαθο των αχρήστων μέσα στον προ-ολυμπιακό πανικό της ολοκλήρωσης των έργων. Εκτοτε, ελάχιστα έχουν γίνει προκειμένου να εξασφαλιστεί ένα καλύτερο μέλλον για την περιοχή. Οταν στα τέλη της δεκαετίας του ’90 αποφασίστηκε ο φαληρικός όρμος να μετατραπεί σε ολυμπιακό πόλο, όλοι ήλπιζαν ότι αυτό το εξαιρετικό πλην παραμελημένο «οικόπεδο» θα μπορέσει επιτέλους να αναβαθμιστεί και να ενταχθεί στη ζωή της πόλης. Η περιοχή είχε αποκοπεί από τον αστικό ιστό ήδη από τη δεκαετία του ’70, λόγω της κατασκευής της σημερινής λεωφόρου Ποσειδώνος και της αλόγιστης επέκτασης της ακτής και συγκέντρωνε πλήθος αυθαίρετων και ρυπαρών χρήσεων.

Αξιοποιώντας την ευκαιρία, ο Οργανισμός Αθήνας ανέλαβε πρωτοβουλία και διαμόρφωσε ένα γενικό σχέδιο ανάπλασης του φαληρικού όρμου για την ολυμπιακή και μετα-ολυμπιακή φάση. Την υλοποίηση ανέλαβε μια σύμπραξη 11 γραφείων μελετών, με την επωνυμία «Φάληρο 21». Οι Ελληνες επιστήμονες πρότειναν την επανασύνδεση της πόλης με την παραλία με τη μετακίνηση και τη βύθιση της λεωφόρου Ποσειδώνος, τη δημιουργία ενός αντιπλημμυρικού καναλιού στη θέση της και άλλες παρεμβάσεις, με κύριο άξονα τη μετατροπή της παραλιακής ζώνης σε χώρο πρασίνου και αναψυχής. Η μελέτη ουδέποτε υλοποιήθηκε. Οι φιλοδοξίες της εποχής εξαντλήθηκαν στη φύτευση μερικών δενδρυλλίων, τα οποία ξεράθηκαν λίγο μετά τους Αγώνες. Εκτοτε, η υπόθεση βυσσοδομούσε. Για τρία χρόνια δεν έγινε απολύτως τίποτα, με αποτέλεσμα μέρος της έκτασης να μετατραπεί σε καταυλισμό Τσιγγάνων, με ό, τι αυτό συνεπάγεται. Κατόπιν η «Ολυμπιακά Ακίνητα Α. Ε.» αποφάσισε να αναθέσει την ολοκλήρωση της μελέτης (γραφείο Θύμιος Παπαγιάννης και Συνεργάτες ΑΕΜ), η οποία υποβλήθηκε στον Οργανισμό Αθήνας, αλλά πάλι δεν υλοποιήθηκε. Το ζήτημα έβγαλε και πάλι από την αφάνεια η κ. Μπιρμπίλη, θεσμοθετώντας νέες χρήσεις για τον φαληρικό όρμο στον νόμο για τους ημιυπαίθριους και δρομολογώντας τη συνεργασία με το Ιδρυμα Νιάρχου. Είναι αξιοσημείωτο, λοιπόν, ότι ο Ρέντσο Πιάνο επέλεξε να συνεργαστεί με τους Ελληνες επιστήμονες που είχαν μελετήσει τον φαληρικό όρμο τα τελευταία χρόνια, δίνοντας νέα ώθηση σε μια προσπάθεια που δεν ευτύχησε να περάσει από τη θεωρία στην πράξη…