ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Ο Νετανιάχου στην Κύπρο

Με την προγραμματισμένη για την προσεχή Πέμπτη, 16 Φεβρουαρίου, επίσκεψη του πρωθυπουργού του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, στη Λευκωσία, την πρώτη Ισραηλινού πρωθυπουργού στην Κύπρο, αναμένεται να επισφραγισθεί η διαμόρφωση άξονα στενής συνεργασίας ανάμεσα στις δύο πλευρές, στον οποίον προστίθεται ως τρίτος εταίρος η Αθήνα. Στη διάρκεια της επίσκεψης Νετανιάχου αναμένεται να επισημοποιηθεί η στενή συνεργασία στον οικονομικό τομέα, να ληφθούν αποφάσεις για την από κοινού αξιοποίηση των ενεργειακών κοιτασμάτων των δύο χωρών, αλλά και σημαντικές αποφάσεις στρατιωτικής συνεργασίας.

Στο επίκεντρο της προσέγγισης Κύπρου – Ισραήλ βρίσκεται, βεβαίως, ο εντοπισμός υποθαλάσσιων πλούσιων κοιτασμάτων φυσικού αερίου και από τις δύο χώρες. Εδώ και καιρό συζητείται η συνεργασία για τη μεταφορά του φυσικού αερίου στις αγορές της Ευρώπης, έργο που, εφόσον γίνει από κοινού, θα περιορίσει το κόστος και, κατά συνέπεια, θα αυξήσει σημαντικά τα οφέλη για καθεμιά από τις δύο χώρες. Αναμένεται την Πέμπτη, στη συνάντηση του κ. Νετανιάχου με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Δημήτρη Χριστόφια, να οριστικοποιηθούν οι σχετικές αποφάσεις. Το Ισραήλ θεωρεί ως πλέον συμφέρουσα λύση την κατασκευή σταθμού υγροποίησης του φυσικού αερίου στην Κύπρο, στην περιοχή του Βασιλικού. Ο επικεφαλής της επιτροπής του Ισραήλ για τη διαχείριση του φυσικού αερίου, Εϊτάν Σεσίνσκι, σε συνέντευξή του, πρόσφατα, στην κυπριακή έκδοση της «Κ», δήλωσε ξεκάθαρα ότι την προτίμηση της χώρας του σε αυτή τη λύση, αναφέροντας ότι η κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού μέχρι την Κρήτη και από εκεί μέχρι την ηπειρωτική Ελλάδα, από όπου θα μπορούσε, και πάλι μέσω αγωγών, να διοχετευθεί το φυσικό αέριο, έχει πολύ πιο μεγάλο κόστος.

Η παράμετρος που δεν αναφέρεται δημόσια, αλλά έχει απασχολήσει ιδιαίτερα και είναι καθοριστική για τις τελικές αποφάσεις, όπως αναφέρουν άτομα που εμπλέκονται στη διαπραγμάτευση, είναι η ασφάλεια. Από ισραηλινής πλευράς έχει εκφραστεί ο προβληματισμός ότι ένας υποθαλάσσιος αγωγός τόσο εκτεταμένος, από την Κύπρο μέχρι την Κρήτη, θα ήταν εκτεθειμένος σε κακόβουλες επιθέσεις και θα μπορούσε να γίνει στόχος ακόμη και τρομοκρατικών ενεργειών. Για λόγους ασφαλείας και για τον φόβο των επιθέσεων, οι Ισραηλινοί θα προτιμούσαν, επίσης, να μην κατασκευαστεί σταθμός υγροποίησης φυσικού αερίου στη χώρα τους. Ετσι, η εναλλακτική που εξετάζουν είναι η κατασκευή πλωτής εξέδρας υγροποίησης, επιλογή όμως η οποία αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό, καθώς πρόκειται για νέα τεχνολογία. Ως εκ τούτου, ως βέλτιστη επιλογή αξιολογείται η συνεργασία με την Κύπρο και η κατασκευή σταθμού υγροποίησης στο Βασιλικό.

Στρατιωτική συνεργασία

Οι αποφάσεις για αξιοποίηση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου δημιουργούν αυξημένες απαιτήσεις στον τομέα της ασφάλειας. Ισραήλ και Κύπρος, σε συνεργασία με την Ελλάδα, προχωρούν σε αναβάθμιση της στρατιωτικής συνεργασίας, προκειμένου να διαμορφωθεί περιβάλλον ασφαλείας, που θα επιτρέψει την ανεμπόδιστη εκμετάλλευση των κοιτασμάτων. Ιδιαίτερα σημαντική σε αυτή την κατεύθυνση είναι η συμφωνία συνεργασίας Ισραήλ – Κύπρου για έρευνα και διάσωση που αναμένεται να υπογραφεί την Πέμπτη. Η συμφωνία, όπως αναφέρουν διπλωματικές πηγές, ενδυναμώνει τη διασφάλιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενώ αναμένεται να λειτουργήσει ανασχετικά έναντι των απειλών που κατά καιρούς έχει εκτοξεύσει η Αγκυρα, σχετικά με την αξιοποίηση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου από την Κυπριακή Δημοκρατία. Εξίσου σημαντικό είναι και το αίτημα των Ισραηλινών να αδειοδοτηθεί η στάθμευση πολεμικών αεροσκαφών τους στην Κύπρο, το οποίο, επίσης, αναμένεται να συζητηθεί στη διάρκεια της επίσκεψης Νετανιάχου. Φαίνεται ότι, τουλάχιστον σε πρώτη φάση, δεν πρόκειται να δημιουργηθεί βάση του Ισραήλ στην Κύπρο, αλλά θα προτιμηθεί να δοθεί άδεια σε ισραηλινά μαχητικά να σταθμεύουν και να χρησιμοποιούν τη βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» ως ορμητήριο για την αποτελεσματική εποπτεία των περιοχών όπου βρίσκονται τα χρυσοφόρα ενεργειακά κοιτάσματα.