ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Φόβοι για νέο μεταναστευτικό κύμα, αυτή τη φορά από Συρία

Καθώς η κρίση στη Συρία παρατείνεται και η ανθρωπιστική της διάσταση γίνεται όλο και πιο σοβαρή, το ενδεχόμενο δημιουργίας μεγάλων προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών γίνεται ολοένα και πιο πιθανό. Την περασμένη εβδομάδα, όταν ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς συναντήθηκε στο Βερολίνο με τη Γερμανίδα καγκελάριο Αγκελα Μέρκελ, αυτό ήταν ένα από τα θέματα που συζήτησαν. Οι εκτιμήσεις για την εξέλιξη είναι σχεδόν εφιαλτικές. Σύμφωνα με συνεργάτες του πρωθυπουργού, αλλά και από την αξιολόγηση που έχει γίνει από το υπουργείο Εξωτερικών για το θέμα, γίνεται λόγος για προσφυγικό κύμα που μπορεί να φτάσει τα 3 εκατομμύρια άτομα.

Η Αθήνα, καθώς η Ελλάδα μαζί με την Κύπρο αποτελούν το «μέτωπο» της Ε.Ε. προς τη Συρία, εκδηλώνει την ανησυχία της για τη διαχείριση ενδεχόμενου μεγάλου κύματος προσφύγων αλλά και παράνομων μεταναστών, που μπορεί να προκύψει ως επακόλουθο της συριακής κρίσης, με την επισήμανση ότι όσο οι συγκρούσεις παρατείνονται, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα όλο και μεγαλύτερος αριθμός ατόμων να θελήσουν να εγκαταλείψουν τη Συρία. Η Τουρκία, που δέχθηκε πρώτη κύματα προσφύγων στα σύνορά της με τη Συρία, είχε δηλώσει εξ αρχής ότι δεν πρόκειται να δεχθεί περισσότερους από 100.000 πρόσφυγες και, πλέον, τα σύνορά της έκλεισαν, καθώς αρνείται να υποδεχθεί άλλους, ζητώντας από τα Ηνωμένα Εθνη δημιουργία ουδέτερης ζώνης εντός της Συρίας, όπου θα μπορούν να γίνουν προσφυγικοί καταυλισμοί.

Η Αθήνα κινείται σε δύο κατευθύνσεις για να προλάβει τις επιπτώσεις από ακόμα ένα μεγάλο ρεύμα παράνομης μετανάστευσης προς την Ελλάδα. Εχει ήδη διαμηνύσει προς την Ε.Ε. ότι δεν μπορεί μόνη της να σηκώσει το βάρος επιπλέον μεταναστευτικής πίεσης, ενώ ταυτόχρονα, αυξάνονται οι προσπάθειες για καλύτερο έλεγχο των συνόρων. Στόχος είναι να σταλεί σαφές αποτρεπτικό μήνυμα προς τα κυκλώματα που θα θελήσουν να εκμεταλλευθούν την κατάσταση και να προχωρήσουν σε μαζική προώθηση παράνομων μεταναστών προς τη χώρα μας.

Στην Ε.Ε. έχουν γίνει ορισμένα βήματα προετοιμασίας για τη διαχείριση της ανθρωπιστικής κρίσης στη Συρία και έχει ενεργοποιηθεί το κέντρο διαχείρισης κρίσεων, μέσω του οποίου, σε συνεργασία με τα κέντρα πολιτικής προστασίας των χωρών, έγιναν ασκήσεις προσομοίωσης. Η μεγάλη ανησυχία είναι ότι, με επίκεντρο τη Συρία, η κρίση απειλεί να επεκταθεί στην ευρύτερη περιοχή. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι στις όμορες χώρες δεν θα υπάρχουν ασφαλείς συνθήκες για τη διαμόρφωση υποδομών για ασφαλή υποδοχή και φιλοξενία προσφύγων. Ετσι, στις ασκήσεις προσομοίωσης που έγιναν, ως πρώτος σταθμός υποδοχής προσφύγων ορίστηκε η Κύπρος, με την προοπτική, στη συνέχεια, μετακίνησης ως προσφύγων αλλού.

Το σενάριο που ανησυχεί περισσότερο την Αθήνα, ωστόσο, είναι η «λιβανοποίηση» της Συρίας, δηλαδή η επικράτηση μιας κατάστασης μακροχρόνιας αποσταθεροποίησης, με διαρκείς εσωτερικές συγκρούσεις, σε μια χώρα όπου έχει εισρεύσει πολύς και βαρύτατος οπλισμός το τελευταίο διάστημα, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται. Στην περίπτωση αυτή, αυξάνεται ο κίνδυνος δημιουργίας μιας ακόμα πηγής σταθερής μετακίνησης παράνομων μεταναστών, όπως έγινε με το Αφγανιστάν.

Το θέμα, λοιπόν, ετέθη στη συνάντηση που είχε ο κ. Σαμαράς με την κ. Αγκελα Μέρκελ, με την επισήμανση ότι η Ελλάδα ήδη δέχεται πολύ μεγαλύτερο όγκο παράνομων μεταναστών από ό,τι μπορεί να διαχειριστεί και η εσωτερική αντίδραση αυξάνεται. Η ελληνική πλευρά στρέφεται προς τους εταίρους, επισημαίνοντας ότι όλη αυτή η μεταναστευτική πίεση δεν αφορά την Ελλάδα, καθώς στη συντριπτική πλειονότητά τους οι παράνομοι μετανάστες δηλώνουν ότι τελικός προορισμός τους είναι κάποια άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή συνδρομή, προκειμένου να αντιμετωπισθεί το ενδεχόμενο νέας μεταναστευτικής πίεσης με επίκεντρο τη Συρία. Η συνδρομή που θα απαιτηθεί, δε, είναι αυξημένη, μετά την ενίσχυση της φύλαξης των χερσαίων συνόρων στον Εβρο.

Ηδη, τα κυκλώματα διακίνησης παράνομων μεταναστών εγκαταλείπουν τη χερσαία οδό, όπου οι συλλήψεις παράνομων μεταναστών έχουν σχεδόν μηδενιστεί και επιστρέφουν στα θαλάσσια περάσματα προς τα νησιά του Αιγαίου, με αυξημένη κίνηση τις τελευταίες εβδομάδες. Για την αποτελεσματική αποτροπή της διά θαλάσσης εισόδου παράνομων μεταναστών θα απαιτηθεί διάθεση πολύ περισσότερων μέσων, εναέριων και πλωτών, τα οποία η χώρα μας, δεδομένης και της οικονομικής κρίσης, δεν δύναται να διαθέσει. Την αυξημένη ευρωπαϊκή συνδρομή, δε, σε πόρους και μέσα ζητεί η Αθήνα και ως αντιστάθμισμα στη διαφαινόμενη διατήρηση της αρχής ευθύνης της χώρας πρώτης εισόδου, η οποία -όπως όλα δείχνουν- δεν θα αλλάξει, στο πλαίσιο της επαναδιαπραγμάτευσης του Δουβλίνου ΙΙ.