ΚΟΙΝΩΝΙΑ

«Τι αξία έχει η ζωή χωρίς µνήµη;»

ti-axia-echei-i-zoi-choris-ni-i-561120916

– Το διάβασες το βιβλίο; Πώς σου φάνηκε;
– Από το πρωί το διαβάζω. Είναι συνταρακτικό.
– Αλήθεια λες; Με πιάνουν τα κλάματα.

Η φωνή της, στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής, τρέμει. Με κόπο συγκρατώ κι εγώ τα δάκρυά μου. Με τη Ρένα Κουβελιώτη δεν είμαστε φίλες. Οι βίοι μας είναι παράλληλοι, όμως, εδώ και χρόνια, μέσα από το επάγγελμά μας. Γνωριστήκαμε μόλις πέρυσι, σε μια δημοσιογραφική αποστολή στην Ιορδανία. Μπήκαμε… στη λούφα μέσα στο Μπλε Τζαμί του Αμάν, ένα βράδυ, μαζί με άλλες δύο τολμηρές συναδέλφους, βγάλαμε και σέλφι. Ακόμα θυμάμαι την έξαψη και τα γέλια μας. Φωτεινό πλάσμα η Ρένα, ευαίσθητη, με χιούμορ και αυτοσαρκασμό. Ανθρωπος των ήχων – δεν ξέρω αν είναι δόκιμη αυτή η περιγραφή, αλλά έτσι τη βλέπω. Πώς να τη φανταστώ, λοιπόν, μέσα στη σιωπή;

«Ποτέ δεν μου άρεσε η σιωπή· κάποιες φορές µάλιστα αναζητούσα και τη φασαρία – έτσι, για να αισθάνοµαι ζωντανή… Ενα πρωινό, µου είπανε πως σύντοµα θα σωπάσει η µνήµη µου, το θησαυροφυλάκιό µου, το απόσταγµα του εγώ µου. Αν ήµουν µόνη στη ζωή µπορεί και να µη µ’ ένοιαζε. Τώρα όµως…», γράφει η ίδια στον πρόλογο του βιβλίου της που κυκλοφορεί σε λίγες μέρες από τις εκδόσεις ΙΑΝΟS, με τίτλο «Θα μ’ αγαπάς όταν δεν θα σε θυμάμαι;». Σε αυτό περιγράφει τη μάχη της με τη συρρίκνωση εγκεφάλου, πρόδρομο στάδιο της άνοιας.

ti-axia-echei-i-zoi-choris-ni-i0
Η έκδοση του βιβλίου ήταν ένα μεγάλο στοίχημα γιατί αφηγήθηκε στα παιδιά της τη ζωή της –και την κοινή ζωή τους– και τα προετοιμάζει για το μέλλον.

Η περιπέτεια άρχισε το 2015 με κάποια κενά μνήμης, που ολοένα πλήθαιναν. Τα µπλακάουτ άρχισαν να κυριαρχούν στην καθημερινότητά της. Στη δουλειά την πείραζαν οι συνάδελφοι όταν ξεχνούσε τα ρεπό της, ονόµατα συνεντευξιαζόµενων και συνεργατών… «Τι έγινε, ερωτοχτυπήθηκες και έχασες τα µυαλά σου;». «Μπα, απλώς είµαι κουρασµένη», απαντούσε εκείνη αποφεύγοντας πάντα τη συνέχεια της συζήτησης. Τα χρωµατιστά αυτοκόλλητα σηµειώµατα έγιναν ο καλύτερος σύµµαχός της: «Μην ξεχάσω να πληρώσω τη ∆ΕΗ, τσακ, κόλληµα στην ατζέντα που πάλευε να µη σκάσει από τα χαρτάκια· Μην ξεχάσω ν’ απλώσω τα ρούχα, τσακ, κόλληµα στον καθρέφτη του µπάνιου· Μην ξεχάσω ν’ αγοράσω γάλα όταν σχολάσω, τσακ, κόλληµα στον υπολογιστή του γραφείου. Λίστες υποχρεώσεων παντού». Κόκκινα, λαχανί, πορτοκαλί και κίτρινα χαρτάκια έγιναν τα βήµατά της στη ζωής της.

Η διάγνωση δεν άργησε να γίνει. «Οση ώρα της µιλούσε ο νευρολόγος του διαγνωστικού κέντρου, για νευρώνες και εκφυλιστικές αλλοιώσεις του εγκεφάλου, η Ηλέκτρα, προσποιούµενη ότι κρατάει σηµειώσεις, έγραφε και ξαναέγραφε στην ατζέντα της μια πρόταση: Θα μ’ αγαπάς όταν δεν θα σε θυμάμαι;». Στο βιβλίο της Ρένας, ηρωίδα και alter ego της είναι η Ηλέκτρα. Μέσα από εκείνη ουσιαστικά μιλάει για τον εαυτό της. Γιατί αποφάσισε να το κάνει; Για τα παιδιά της: τον 15χρονο Χρήστο-Αναστάση και τη 10χρονη Ηλέκτρα-Θεοδώρα.

«∆εν πεθαίνει το σώµα µου, πεθαίνει, όµως, το µυαλό µου σιγά σιγά. Τι αξία έχει η ζωή χωρίς µνήµη; Θα τα ξεχάσω όλα µαζί ή σταδιακά; ∆ηλαδή θα ξεχάσω ποια είµαι; Τι έχω; Τι θέλω; Τα όνειρά µου; Θα ξεχάσω τα παιδιά μου;». Απόγνωση, αγωνία, φόβος και μάχη με τον χρόνο. «Θα μπορέσω να τους µάθω τη ζωή; Τι να προσέξουν; Τι να αποφύγουν; Να µην επαναλάβουν τα λάθη τα δικά µου; Θα προλάβω; Τι περιθώρια έχω; Και τι να τους πω; Επειδή σε λίγο δεν θα σας θυµάµαι, πάρτε αυτές τις οδηγίες για τη ζωή σας; Να τα αφήσω σαν διαθήκη;».

ti-axia-echei-i-zoi-choris-ni-i2Ναι, μια πολύτιμη διαθήκη είναι αυτό το βιβλίο. Γεμάτο εμπειρίες, χαρές, πίκρες, επιτυχίες, διαψεύσεις, όνειρα. Γεμάτο αγάπη και τρυφερότητα. «Να κατανοείς τις αδυναµίες όλων των ανθρώπων, ανάµεσά τους και του βιολογικού σου πατέρα», λέει η Ρένα Κουβελιώτη, ανύπαντρη μητέρα, στον γιο και στην κόρη της. «Τώρα πια τον πονάω. Σκέφτοµαι πόσες χαρές σου έχασε και λυπάµαι που δεν ήταν εκεί να µοιραστεί τα στολίδια της ζωής. Αν ποτέ σας ευλογήσει ο Θεός να ανταµώσετε, άπλωσέ του το χέρι· δείξε του τον δρόµο της προσφοράς χωρίς ανταλλάγµατα· έτσι, για να µοσχοβολήσει αγάπη και η δική του ζωή. Μην ξεχνάς, σ’ εκείνον χρωστάς το µισό σου DNA, κάποια κοµµάτια του χαρακτήρα σου, ίσως…».

Κερδισμένο στοίχημα

Η έκδοση του βιβλίου ήταν για εκείνη ένα μεγάλο στοίχημα που κερδήθηκε. Γιατί αφηγήθηκε στα παιδιά της τη ζωή της –και την κοινή ζωή τους– και τα προετοιμάζει για το μέλλον, με τρόπο σπαρακτικό. «Ακόµα κι αν δεν θα σε θυµάµαι, να ξέρεις πως σ’ αγάπησα τόσο πολύ, που φτάνει για να καλύψει δέκα ζωές σου και άλλες τόσες δικές µου.

Θέλω να µου υποσχεθείς πως αν δεν µπορώ να αυτοεξυπηρετηθώ θα φροντίσεις να πάω σε κάποιον ειδικό χώρο· σ’ ένα σπίτι µε ανθρώπους που έχουν αντίστοιχα προβλήµατα. Μη σου περάσει ούτε µια στιγµή από το µυαλό πως η ψυχή µου δεν θα αισθανθεί τον εγκλωβισµό σου. Ακόµα κι αν το µυαλό µου κοιµηθεί, η ψυχή µου –καθότι µεγάλη αλήτισσα– θα τα αισθάνεται όλα, σε διαβεβαιώ. Ετσι, αν νιώσω πως σκλαβώνεσαι εξαιτίας µου, θα µαραθώ, θα πεθάνω».

Κι όμως, η Ρένα, έχοντας στο πλευρό της τη μητέρα της, βράχο ακλόνητο, δεν χάνει την ελπίδα της. «Τώρα βρέθηκε και ατελής ο ιππόκαμπος του εγκεφάλου μου που θεωρείται υπεύθυνος για επιληψία. Ετσι εξετάζουμε και αυτό το ενδεχόμενο. Σε λίγες μέρες θα υποβληθώ σε ένα ακόμα ηλεκτροεγκεφαλογράφημα από έναν ειδικό. Παράλληλα με έχει αναλάβει η Ιατρική Σχολή για γονιδιακό έλεγχο. Αν βρούμε το αίτιο, ίσως με κατάλληλη αγωγή να καθυστερήσουμε την εξέλιξη», μου λέει. «Θα βγεις νικήτρια», της απαντώ. Και το εννοώ!