ΑΠΟΨΗ

Θεσσαλονίκη: Υπήρξε σημαντική υποτίμηση του κινδύνου

thessaloniki-ypirxe-simantiki-ypotimisi-toy-kindynoy0

Είναι εξαιρετικά δύσκολο να κρίνει κανείς κατά πόσον τα μέτρα που εφαρμόζονται αυτή τη στιγμή στην περίπτωση της πρόληψης της διασποράς του κορωνοϊού στη Θεσσαλονίκη λήφθηκαν εγκαίρως ή όχι. Στη δημόσια υγεία συνήθως η ανάγκη και η αποτελεσματικότητα των μέτρων κρίνονται με βάση ειδικές επιδημιολογικές μελέτες οι οποίες μπορούν να προσδιορίσουν τον κίνδυνο (και το επίπεδό του) που χρειάζεται να αντιμετωπιστεί. Στην παρούσα κατάσταση στη Θεσσαλονίκη ο κίνδυνος δεν ήταν γνωστός. Αυτό που εννοώ είναι ότι δεν υπήρξαν ποτέ σε καμιά πόλη της Ελλάδος επιδημιολογικές μελέτες σε σοβαρά επιλεγμένο τυχαίο δείγμα του πληθυσμού, οι οποίες να προσδιορίζουν τόσο το επίπεδο διασποράς του ιού όσο και τη διαχρονική εξέλιξη της επιδημίας.

Στη Θεσσαλονίκη μάλιστα ο κίνδυνος εκτιμήθηκε όταν τα συμπτωματικά κρούσματα ήταν ελάχιστα, αλλά δεν υπήρχαν στοιχεία για τον πραγματικό αριθμό των κρουσμάτων. Αυτό αναγκαστικά οδήγησε σε σημαντική υποτίμηση του κινδύνου. Οταν όμως το επίπεδο του κινδύνου είναι προσδιορισμένο μπορούμε να οδηγηθούμε στον καθορισμό συγκεκριμένων μέτρων. Τα μέτρα αυτά εκτός από το ότι πρέπει να είναι αποτελεσματικά, πρέπει ταυτόχρονα να είναι αποδεκτά από τον πληθυσμό και εφαρμόσιμα. Στην περίπτωση της καθολικής χρήσης μάσκας σε εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους το μέτρο προσέκρουε στη μη ευρεία αποδοχή από τον πληθυσμό τόσο λόγω παραπληροφόρησης όσο και της πολύ ανεπαρκούς εφαρμογής μεθόδων επικοινωνίας η οποία θα έπειθε τους πολίτες να αλλάξουν συμπεριφορά ως προς τη χρήση της μάσκας. 

Το μέτρο της τήρησης των αποστάσεων προσέκρουε στο γεγονός ότι σε πολλές περιπτώσεις η εφαρμογή του δεν κρίθηκε εφικτή με κλασικό παράδειγμα τον συνωστισμό στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Αυτό οδήγησε σε σύγχυση ως προς την ευρεία εφαρμογή της τήρησης των αποστάσεων σε άλλους χώρους (περιλαμβανομένων των σχολείων), θέτοντας έτσι σε αμφισβήτηση την αξιοπιστία της πολιτείας ως προς την αναγκαιότητα της εφαρμογής του μέτρου. Επιπλέον μέτρα όπως αυτό της συνταγογράφησης των τεστ εντοπισμού του κορωνοϊού, της τηλεργασίας σε μεγαλύτερο ποσοστό και της υιοθέτησης κινήτρων για την έγκυρη αναγγελία πιθανών συμπτωμάτων από εργαζόμενους με ημερομίσθιο ή από μετανάστες χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα δεν έχουν ακόμα δοκιμαστεί. Ετσι αναγκαστικά χρησιμοποιήθηκε το μέτρο του τοπικού lockdown στην περιοχή της Θεσσαλονίκης, ενώ η πιο έγκαιρη αξιοποίηση άλλων μέτρων μπορεί και να είχε οδηγήσει στην αποφυγή του.
 
* Η κ. Αθηνά Λινού είναι καθηγήτρια Επιδημιολογίας στο ΕΚΠΑ και πρόεδρος του Ινστιτούτου Προληπτικής, Περιβαλλοντολογικής και Εργασιακής Ιατρικής Prolepsis.