ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Ενίσχυση ανακύκλωσης, χωριστή συλλογή και καύση απορριμμάτων

Σύμφωνα με τη νέα κοινοτική νομοθεσία, προβλέπεται υποχρεωτική χωριστή συλλογή στα σχολεία από τον Σεπτέμβριο του 2021 και σε χώρους συνάθροισης κοινού από το 2022 (φωτ. ΑΠΕ-ΜΠΕ).

Πρόβλεψη χώρου στο ισόγειο κάθε νέου κτιρίου για την τοποθέτηση κάδων χωριστής συλλογής απορριμμάτων, χωριστή συλλογή στα σχολεία από τη νέα σχολική χρονιά και σε χώρους συνάθροισης κοινού από το 2022, χωριστή συλλογή των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων από το 2023. Αυτά και άλλα παρόμοια μέτρα θα προβλέπει σχέδιο νόμου του υπουργείου Περιβάλλοντος, με το οποίο θα ευθυγραμμιστεί η ελληνική νομοθεσία με δύο κοινοτικές οδηγίες. Με τον ίδιο νόμο, το υπουργείο αναλαμβάνει την υλοποίηση των μονάδων καύσης απορριμμάτων, χωρίς ωστόσο να είναι ακόμη σε θέση να μιλήσει για συγκεκριμένο προγραμματισμό. 

Ο υπουργός Κωστής Χατζηδάκης και ο γενικός γραμματέας Διαχείρισης Αποβλήτων Μανώλης Γραφάκος παρουσίασαν χθες το σχέδιο νόμου, που θα δοθεί σε δημόσια διαβούλευση μέσα στις επόμενες ημέρες. Με το σχέδιο η Ελλάδα ενσωματώνει δύο οδηγίες (851 και 852/18), ενώ ακόμη δύο οδηγίες (849 και 850/18) θα ενσωματωθούν με κοινές υπουργικές αποφάσεις. Σύμφωνα με τη νέα κοινοτική νομοθεσία: 

– Ορίζονται νέοι στόχοι για την επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση: Τουλάχιστον 55% κατά βάρος έως το 2025, 60% έως το 2030, 65% έως το 2035. 

– Εως το τέλος του 2023 τα κράτη πρέπει να εξασφαλίσουν ότι τα βιολογικά απόβλητα δεν αναμειγνύονται με τα υπόλοιπα, αλλά συλλέγονται χωριστά.

– Οι χώρες θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα απόβλητα που έχουν υποβληθεί σε εργασίες ανάκτησης (λ.χ. διαλογή από σύμμεικτα ή ανακυκλώσιμα) θα είναι υψηλής ποιότητας, βάσει συγκεκριμένων προδιαγραφών.

– Θα πρέπει να ενισχυθεί η χωριστή συλλογή αποβλήτων τουλάχιστον για χαρτί, μέταλλα, πλαστικό και γυαλί (που τα κράτη-μέλη όφειλαν να έχουν καθιερώσει από το 2015). Η Ελλάδα, που έχει κάνει ελάχιστα σε αυτόν τον τομέα (επιτρέποντας μάλιστα στο βασικό σύστημα ανακύκλωσης συσκευασιών να ξεκινήσει ουσιαστικά την προσπάθεια από το 2025), προβλέπει υποχρεωτική χωριστή συλλογή στα σχολεία από τον Σεπτέμβριο του ’21 και σε χώρους συνάθροισης κοινού από το ’22. 

– Γίνεται υποχρεωτική από την 1η Ιανουαρίου 2023 (δύο έτη νωρίτερα από την οδηγία) η χωριστή συλλογή επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων, όπως χρώματα, βερνίκια, διαλύτες ή προϊόντα καθαρισμού και κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων. 

– Το υλικό που τοποθετείται για την κάλυψη των σκουπιδιών στους ΧΥΤΑ θα συνυπολογίζεται στις ποσότητες που θάβονται.

– Οι χώρες θα πρέπει να θεσπίσουν οικονομικά μέτρα, όπως τέλος ταφής ή τέλος αποτέφρωσης, προγράμματα «πληρώνω όσο πετάω», διευκόλυνση της δωρεάς τροφίμων κ.ά. Η χώρα μας θα θέσει σε εφαρμογή το «τέλος ταφής» (που θεσπίστηκε το 2012, αλλά η εφαρμογή του έκτοτε μετατίθεται) από το 2021. Στη χώρα μας το τέλος θα είναι 15 ευρώ/τόνο απορριμμάτων που θάβεται σε ΧΥΤΑ, αυξανόμενο κατά 5 ευρώ/τόνο ετησίως μέχρι τα 35 ευρώ. Εξαιρετικά καλή ιδέα, η διάθεση ποσοστού του τέλους για την έρευνα στον τομέα (αν και το ποσοστό είναι μικρό, μόλις 10% του τέλους).

«Πληρώνω όσο πετάω»

Επίσης το υπουργείο Περιβάλλοντος υποστηρίζει ότι το σχέδιο νόμου θα θέσει άμεσα σε εφαρμογή το σύστημα «πληρώνω όσο πετάω». Σε ερώτηση της «Κ» πώς θα είναι αυτό δυνατόν, όταν το κράτος δεν γνωρίζει καν ποσοστά ανακύκλωσης ανά δήμο (πόσο μάλλον κατά γειτονιά ή πολίτη), ο κ. Γραφάκος απάντησε ότι υπάρχουν «έξυπνες λύσεις» και είναι θέμα των δήμων ποιες θα εφαρμόσουν. Στο ίδιο σχέδιο νόμου θα συμπεριληφθούν και ρυθμίσεις σχετικά με την καύση απορριμμάτων (για παραγωγή ενέργειας). Οπως ανέφερε ο κ. Χατζηδάκης, την ευθύνη θα αναλάβει το υπουργείο. Σε ερώτηση της «Κ» σχετικά με το χρονοδιάγραμμα, ο κ. Χατζηδάκης απάντησε ότι ο εθνικός σχεδιασμός προβλέπει τέσσερις μονάδες οι οποίες «θα προχωρήσουν ανάλογα με τα δεδομένα που θα υπάρχουν, με τις διαβουλεύσεις που θα γίνουν και τους ενδιαφερομένους που θα υπάρχουν». Σημείωσε επίσης ότι σήμερα θα υποβληθεί προς έγκριση στη διυπουργική Συμπράξεων Δημοσίου Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) η δημοπράτηση δύο μονάδων επεξεργασίας απορριμμάτων (ΜΕΑ) στην Αττική, σε Φυλή και Σχιστό.