ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΥΜΑ ΚΟΡΩΝΟΙΟΥ

Το ΕΣΥ και η οχύρωση ενώπιον του τρίτου κύματος

Τον Νοέμβριο ο επικεφαλής της ΜΕΘ του ΠΑΓΝΗ στο Ηράκλειο Κρήτης, καθηγητής Δημήτρης Γεωργόπουλος, με οδήγησε σε ένα μέρος της μονάδας της οποίας προΐσταται για να μου δείξει με σχετική περηφάνια καινούργιους αναπνευστήρες και μηχανήματα υψηλής ροής (high flow) που χρησιμοποιούνται ευρύτατα στο νοσοκομείο για την ανακούφιση των βαρέως πασχόντων ασθενών με SARS-CoV-2. Oλα τα μηχανήματα μιας μεγάλης γερμανικής εταιρείας ήταν προσφορά του ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος».

O κ. Γεωργόπουλος έχει δώσει κάποια από αυτά τα μηχανήματα υψηλής ροής οξυγόνου στην κλινική COVID του ΠΑΓΝΗ, με αποτέλεσμα η ΜΕΘ του νοσοκομείου να μη γνωρίζει την τεράστια πίεση που εμφανίζεται σε άλλες ΜΕΘ νοσοκομείων της χώρας, καθώς το μηχάνημα υψηλής ροής «κόβει» πολλές φορές τον δρόμο προς τις εντατικές, όπως παραδέχονται γιατροί από πολλά νοσοκομεία της χώρας με τους οποίους μίλησε η «Κ» τις τελευταίες εβδομάδες.

«Δεν πρόκειται για κάποια καινούργια τεχνολογία, είναι παλιά και η εγκατάστασή της δεν έχει πάντα σχέση με τις προτεραιότητες της πολιτείας αλλά με το ενδιαφέρον των διευθυντών των κλινικών», επιμένει να λέει ο κ. Γεωργόπουλος. O εντατικολόγος του ΠΑΓΝΗ, με τις συναδέλφους του Ισχάκη από τον «Ευαγγελισμό» και Κουτσούκου από το «Σωτηρία», χρησιμοποίησε το οξυγόνο υψηλής ροής για να αποφύγει τη διασωλήνωση που απαιτεί καταστολή του ασθενούς (το high flow δίδεται στον ασθενή χωρίς να χρειάζεται κάτι τέτοιο). Στα μεγάλα διεθνή ιατρικά περιοδικά έχουν δημοσιευθεί μελέτες σύμφωνα με τις οποίες με τη χρήση high flow αποφεύγονται κατά περίπου 40% οι διασωληνώσεις.  

Κατά το ξέσπασμα της πανδημίας ήταν πάρα πολύ δύσκολη έως αδύνατη η εισαγωγή τέτοιων συσκευών στην Ελλάδα, καθώς αυτές δεσμεύονταν από τα μεγάλα ευρωπαϊκά κράτη. Χαρακτηριστικά, τον Μάιο του 2020 μια εισαγωγή 20 τέτοιων συσκευών, ενώ είχε τιμολογηθεί και φορτωθεί στο φορτηγό από τη Γερμανία για Ελλάδα δεν έφθασε ποτέ στη χώρα μας.  

Για να αντιμετωπίσουν το τρίτο κύμα, δύο χώρες στο μέγεθος της Ελλάδας, το Ισραήλ και η Αυστρία, έχουν παραγγείλει 1.000 και 900 τέτοια μηχανήματα υψηλής ροής αντιστοίχως. Συνολικά η Τσεχία προμηθεύτηκε 2.000 συσκευές υψηλής ροής, ενώ η Κροατία 500 συσκευές. 

Από τον Δεκέμβριο ο ΙΦΕΤ οργανώνει δύο διαγωνισμούς, έναν για 112 μηχανήματα που είναι δωρεά του ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος» και έναν για 900 μηχανήματα που τα προμηθεύεται το ελληνικό Δημόσιο. Η διακήρυξη του διαγωνισμού στηρίζεται σε μία σειρά δια-τάξεων, για να εξοπλισθούν με τα απαραίτητα τα νοσοκομεία, όπως τροποποιήθηκαν τους τελευταίους μήνες: «Στο πλαίσιο της εν λόγω διαδικασίας», αναφέρεται στη διακήρυξη, «οι δημόσιοι φορείς δύνανται να διαπραγματεύονται απ’ ευθείας με τους δυνητικούς αναδόχους και δεν ισχύουν απαιτήσεις δημοσίευσης ή προθεσμίες ή ελάχιστος αριθμός υποψηφίων προς διαβούλευση και εν γένει άλλες διαδικαστικές απαιτήσεις· η δε προμήθεια, ακόμη και αν είναι άμεση, υπόκειται μόνο στους υλικούς/τεχνικούς περιορισμούς που αφορούν την πραγματική διαθεσιμότητα και την ταχύτητα της παράδοσης ή παροχής των απαιτούμενων υπηρεσιών».

Κάθε ασθενής που εισάγεται με αναπνευστικά προβλήματα σε ένα νοσοκομείο, παρουσιάζει υποξαιμία, δηλαδή χαμηλά επίπεδα οξυγόνου στο αίμα του, ενώ αναλόγως την πάθηση και την κατάστασή του έχουμε και το ανάλογο επίπεδο υποξαιμίας. Οι ασθενείς αυτοί θα χρειαστούν οξυγόνο, και με το ξέσπασμα της πανδημίας υπήρξε σαφής οδηγία του ΕΟΔΥ πως σε περίπτωση που κάποιος παρουσιάζει δύσπνοια να επισπεύδεται ή μεταφορά του στο νοσοκομείο, για την κατάλληλη παροχή φαρμάκων και παροχή οξυγόνου.   

Η παροχή του οξυγόνου αυτού στους ασθενείς μέσω της συσκευής παροχής υψηλής ροής high flow μπορεί να παρέχει υψηλές ροές ατμοσφαιρικού αέρα που παίρνει από το περιβάλλον. Αυτός εμπλουτίζεται με το «επιτοίχιο οξυγόνο» ανάλογα με τη ροή που μπορεί να παράσχει το δίκτυο του νοσοκομείου  Το πλεονέκτημα με τη συσκευή high flow έχει να κάνει πως με την παροχή υψηλής ροής αέρα ακόμα και με χαμηλά επίπεδα «επιτοίχιου οξυγόνου» που μπορεί να διαθέτει το νοσοκομείο, επιτυγχάνεται μείωση του νεκρού χώρου του ανώτερου αεραγωγού, έκπλυση του διοξειδίου του άνθρακα και αύξηση του όγκου των πνευμόνων με παράλληλη μείωση του έργου αναπνοής (WOB).   

Η συσκευή παροχής υψηλής ροής διαθέτει ενσωματωμένο θερμαινόμενο υγραντήρα και θερμαινόμενο αεραγωγό με στόχο την καλύτερη δυνατή θέρμανση και ύγρανση των πνευμόνων με σκοπό τη ρευστοποίηση των εκκρίσεων και την όσο το δυνατόν καλύτερη απόχρεμψη, αφού μια σημαντική παράμετρος σε υποξαιμικούς ασθενείς είναι και οι συγκεντρώσεις πτυέλων.  

Το δίκτυο

Να σημειωθεί πως οι συσκευές παροχής υψηλής ροής παρέχουν υψηλή ροή ατμοσφαιρικού αέρα/μείγματος και όχι αποκλειστικά υψηλή ροή οξυγόνου. Η απαίτηση σε υψηλή ροή οξυγόνου δικτύου έχει να κάνει με την κατάσταση του ασθενούς και θεωρείται δεδομένο ότι θα πρέπει να διαθέτει το νοσοκομείο ανεξαρτήτως high flow.

Oμως, καλά πληροφορημένες πηγές των ΥΠΕ της Βορείου Ελλάδος έλεγαν στην «Κ» ότι σε πολλές περιπτώσεις οι νοσηλευόμενοι στις παθολογικές κλινικές και τις κλινικές COVID είναι περισσότεροι απ’ όσους αντέχει το δίκτυο οξυγόνου του νοσοκομείου, με αποτέλεσμα να πρέπει η τροφοδοσία του να γίνεται με φιάλες ή άλλους τρόπους, κάτι που δεν διευκολύνει τη λειτουργία μιας σειράς συσκευών οξυγόνου υψηλής ροής.