ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Η αξία των ευφυών τεχνολογιών τώρα φάνηκε

Η αξία των ευφυών τεχνολογιών τώρα φάνηκε

«Η πανδημία έφερε πιο κοντά τα αδιέξοδα της αστικής συμβίωσης, έδειξε ότι οι πόλεις μας δεν είναι έτοιμες για έκτακτες καταστάσεις. Οι διαθέσιμοι πόροι, οι υποδομές, τα λεωφορεία, τα τρένα, οι οδηγοί, δουλεύουν μετά μια πολυετή οικονομική κρίση στα όρια των δυνατοτήτων τους. Oταν χρειάστηκε να αυξήσουμε τα δρομολόγια για να μειώσουμε τον αριθμό των επιβατών στα οχήματα, να ενισχύσουμε την εφοδιαστική αλυσίδα, να βελτιώσουμε τη χρήση των υποδομών, φάνηκε ότι τίποτα δεν μπορεί να γίνει χωρίς τις ευφυείς τεχνολογίες, τα πλέον ισχυρά όπλα κατά των κρίσεων», λέει στην «Κ» ο δρ Αγγελος Αμδίτης, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ευφυών Συστημάτων Μεταφορών (ERTICO-ITS Europe), αναπληρωτής πρόεδρος του ΟΑΣΑ, διευθυντής ερευνών στο Ερευνητικό Ινστιτούτο Συστημάτων Επικοινωνιών και Υπολογιστών του ΕΜΠ.

«Η βίαιη προσαρμογή στη νέα πραγματικότητα γέννησε εξελίξεις που θα χρειάζονταν πολύ χρόνο να υλοποιηθούν διαφορετικά, καλλιέργησε συνήθειες που μόνο ως σπόροι υπήρχαν στην προ-covid εποχή», σημειώνει ο κ. Αμδίτης.

Στην πρώτη φάση της πανδημίας «δημιουργήθηκε η ανησυχία ότι θα μειωνόταν η διάθεση για αλλαγές στον κλάδο των μεταφορών –οι κυβερνήσεις ενθάρρυναν τη μετακίνηση με ιδιωτικά μέσα–, θα περιορίζονταν οι επενδύσεις στην ευφυή κινητικότητα, καθώς υπήρχαν άλλες προτεραιότητες. Oμως αυτό δεν κράτησε πολύ. Στη συνέχεια φάνηκε ότι η ψηφιοποίηση, η χρήση δικτύων και η διαχείριση δεδομένων, τα έξυπνα ανέπαφα εισιτήρια και η τηλεματική που εφαρμόζει ο ΟΑΣΑ, ο έξυπνος συνδυασμός μέσων θα μπορούσαν να λειτουργήσουν αντίστροφα, υπέρ της ταχύτερης και ασφαλέστερης μετακίνησης των πολιτών. Η κρίση επιτάχυνε τις εξελίξεις σε επίπεδο βούλησης και προτεραιοτήτων, βάζοντάς μας σε μια πορεία χωρίς επιστροφή. Οχι μόνο στις μεταφορές, αλλά και στην ψηφιακή διακυβέρνηση, τις τράπεζες, τις επιχειρήσεις. Κινούμαστε ταχύτατα προς την έξυπνη κοινωνία, με τα θετικά και τα αρνητικά της, όπου θα είναι διαφορετικός ο τρόπος που ζούμε, που δουλεύουμε, που εκπαιδευόμαστε».

Eνα από τα μεγαλύτερα οφέλη που θα αφήσει πίσω της η δυσάρεστη αυτή εποχή, είναι «η συνειδητοποίηση από όλους της ανάγκης για ψηφιακή μεταρρύθμιση. Ηδη, είναι πολλά αυτά που διεκπεραιώνει ο πολίτης από το σπίτι του: άυλη συνταγογράφηση, ψηφιακά πιστοποιητικά, τραπεζική δραστηριότητα, επαφή με δημόσιους φορείς. Κι αυτό δημιουργεί μία αλυσίδα εξελίξεων και μια θετική διάθεση για περαιτέρω βήματα. Εχουμε καλό επιστημονικό και τεχνολογικό επίπεδο, πολλούς νέους επιστήμονες και ερευνητές, προηγμένα δίκτυα όπως το 5G, σημαντικό έργο από το υπουργείο Ψηφιακής Μεταρρύθμισης, την κυβέρνηση και τους δήμους, τους τοπικούς και περιφερειακούς φορείς. Οι Δήμοι Τρικκαίων, Αθήνας, Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, Θεσσαλονίκης, Ηρακλείου Κρήτης, Θέρμης, Χαλκιδέων διαθέτουν υπηρεσίες για έξυπνες μετακινήσεις, έξυπνη διακυβέρνηση, έξυπνη διαβίωση».

Εχουμε δημιουργήσει μια καλή βάση. «Από την άλλη δεν έχουμε να αποσβέσουμε παλαιότερες υποδομές, όπως άλλες χώρες που έχουν επενδύσει τεράστια ποσά στο άμεσο παρελθόν, μπορούμε να προχωρήσουμε απευθείας στην επόμενη γενιά συστημάτων. Υπάρχει πιεστική ανάγκη για ένα άριστα ψηφιοποιημένο και ευέλικτο σύστημα εφοδιαστικής αλυσίδας. Σκεφθείτε τι αντίκτυπο θα είχε μια κατάρρευση της εφοδιαστικής αλυσίδας τροφίμων και φαρμάκων. Είδαμε την αναγκαιότητα λειτουργίας των e-shops, την αδυναμία των υπηρεσιών ταχυμεταφορών να ανταποκριθούν στις μεγάλες ανάγκες. Τα έξυπνα δίκτυα, η έξυπνη διαχείριση πληροφοριών, το Διαδίκτυο των Πραγμάτων, το Διαδίκτυο της Κινητικότητας όπως το ονομάσαμε (Internet of Mobility, δηλαδή η ενοποίηση όλων των τρόπων μεταφοράς σε μια ενιαία υπηρεσία κινητικότητας) συνθέτουν το τοπίο προς ένα τεράστιο υπερδίκτυο, όπου όλα συνδέονται, επικοινωνούν και συνεργάζονται μεταξύ τους. Η 4η Βιομηχανική Επανάσταση, που ξεκινάει από αυτήν την αφετηρία, θα φέρει μικρότερες απαιτήσεις για κοστοβόρες υποδομές, αλλά μεγαλύτερη ανάγκη για διασύνδεση των υποδομών, νέες επαγγελματικές δεξιότητες και τεχνογνωσία».

Ο ρόλος της εκπαίδευσης

Κρίσιμο ρόλο παίζει η εκπαίδευση. «Oμως η εκπαίδευση και η μετεκπαίδευση εργατικού δυναμικού στην Ελλάδα δεν προσαρμόζονται όσο γρήγορα απαιτούν οι εξελίξεις. Αδυνατούν να ξεπεράσουν παλαιότερα πρότυπα, που δεν βοηθούν πια, να ανανεώσουν τα προγράμματα σπουδών, να δημιουργήσουν νέες κατευθύνσεις, προγράμματα μετεκπαίδευσης, διά βίου εκπαίδευσης και ανανέωσης προσόντων. Η αυτοματοποίηση είναι πιθανό να οδηγήσει ορισμένες ειδικότητες σε εξαφάνιση, από την άλλη όμως ανοίγει ορίζοντα για πολλά νέα επαγγέλματα και ειδικότητες που δεν τα έχουμε σκεφθεί σήμερα. Οπότε κλειδί είναι η προσαρμογή δεξιοτήτων. Αν ο μέσος πολίτης δεν μπορέσει να χρησιμοποιήσει τα νέα συστήματα, η αξία τους θα μειωθεί κατακόρυφα».

Το μέλλον της Ελλάδας, της Ευρώπης, του πλανήτη «είναι η “πράσινη” βιώσιμη, κυκλική οικονομία. Η χώρα μας την ενστερνίζεται. Ας θυμηθούμε το σχέδιο για την ηλεκτροκίνηση – έως το 2030 ένα στα τρία νέα οχήματα να είναι ηλεκτρικό. Αρκεί; Η Ελλάδα σήμερα έχει περιορισμένο αριθμό ηλεκτρικών οχημάτων και σταθμών φόρτισης (100 σταθμούς ημιταχείας φόρτισης και 13 ταχυφορτιστές σε ΣΕΑ). Oμως είναι μια σημαντική, πρακτική αρχή. Η πώληση των συμβατικών αυτοκινήτων μειώθηκε λόγω της πανδημίας, αντίθετα η πώληση των ηλεκτροκίνητων και υβριδικών αυξήθηκε. Και δεν είναι μόνο οι δρόμοι, είναι και ο σιδηρόδρομος, τα λιμάνια, τα αεροδρόμια που εντάσσονται στην “πράσινη” κινητικότητα, η οποία δεν μπορεί να διαχωριστεί από την “πράσινη” οικονομία. Ολα –βιομηχανία, ενέργεια, μεταφορές– είναι κομμάτια του ίδιου παζλ. 

»Ο ΟΑΣΑ ενέταξε ηλεκτροκίνητα οχήματα στον στόλο του, η ΔΕΗ, η ΕΥΔΑΠ, τα ΕΛΤΑ κινούνται προς τους στόχους της κυκλικής οικονομίας, μεγάλες επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα πραγματοποιούν επενδύσεις προς αυτή την κατεύθυνση. Βέβαια απαιτούνται μεγαλύτερες προσπάθειες και πόροι, προσήλωση στους στόχους. Oμως θεωρώ ότι δίνεται μια τεράστια ευκαιρία ανάπτυξης στη χώρα μας μέσω της “Πράσινης Συμφωνίας” και θα πρέπει όλοι, πολιτικοί, επιχειρηματίες, πολίτες να ορμήσουν και να ανεβούν σε αυτό το τρένο. Ενα πολύ ενδιαφέρον μέλλον διαγράφεται μπροστά μας, αισιόδοξο, φιλικό προς το περιβάλλον, με νέες προοπτικές, νέες ευκαιρίες για όλους, ένας θαυμαστός νέος κόσμος».