ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Η άμπωτη «στέγνωσε» τη θάλασσα

i-ampoti-stegnose-ti-thalassa-561290647

Το φαινόμενο έγινε αισθητό σε όλη την Ελλάδα, αλλά και σχεδόν σε όλη τη Μεσόγειο. Από τις αλυκές της Ελούντας ώς τις θρακικές ακτές, από το Ποντικονήσι της Κέρκυρας και την παραλία της Καλαμάτας ώς το Καβούρι και από την Αρτέμιδα ώς τον Θερμαϊκό η στάθμη της θάλασσας κατέβηκε αισθητά. Λόγω των πολύ υψηλών ατμοσφαιρικών πιέσεων πάνω από τη Μεσόγειο, ενός εκτεταμένου αντικυκλώνα, αλλά και της ευθυγράμμισης Ηλίου – Γης – Σελήνης και της βαρυτικής έλξης των πλανητών αποκαλύφθηκαν τμήματα του βυθού.

Ο συνδυασμός μετεωρολογικής και αστρονομικής παλίρροιας, φαινόμενο που εμφανίζεται μία φορά στα 15 χρόνια, όπως λένε οι ειδικοί, δημιούργησε εντυπωσιακές εικόνες. Με την άμπωτη τα νερά υποχώρησαν ακόμη και κατά 60 εκ. σε ορισμένες ακτές της Μεσογείου, ενώ περίπου κατά μισό μέτρο σε περιοχές της χώρας μας. Πολλοί ανησύχησαν μήπως επρόκειτο για προσεισμικό φαινόμενο, κάτι που απέκλεισαν οι επιστήμονες. Ούτε σπάνιο φαινόμενο είναι ούτε επικίνδυνο, είπαν. Μάλιστα, στις αρχές τις δεκαετίας του 1990 η πτώση της στάθμης ήταν ακόμη μεγαλύτερη. Oμως, ποιες περιοχές επηρεάζει περισσότερο; Πώς εξελίσσεται χρονικά; 

Τη δυνατότητα να παρακολουθούμε την εξέλιξη του φαινομένου μάς δίνει η πλατφόρμα ωκεανογραφικής παρατήρησης και πρόγνωσης MARINOMICA (http://odysseaplatform.eu/) που δημιουργήθηκε μέσω του ευρωπαϊκού έργου ODYSSEA, στην εκτέλεση του οποίου συμμετέχει, την τελευταία τετραετία, το Εργαστήριο Παράκτιας και Θαλάσσιας Ερευνας του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Ερευνας (ΙΤΕ). Η πλατφόρμα φιλοξενεί μια διευρυμένη βάση ωκεανογραφικών δεδομένων από παρατηρήσεις και προγνώσεις, συμβατή με άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές βάσεις όπως αυτή των θαλασσίων υπηρεσιών του Copernicus (https://www.copernicus.eu/el). Επίσης συνδέεται με οκτώ παρατηρητήρια στις ακτές της Μεσογείου, στον Βορρά από το λιμάνι της Βαλένθια μέχρι την Καβάλα, και στον Νότο από το Μαρόκο μέχρι την Αίγυπτο, τα οποία συλλέγουν σε πραγματικό χρόνο επιτόπιες ωκεανογραφικές μετρήσεις. Το έργο ODYSSEA συντονίζεται από το Τμήμα Περιβαλλοντικής Μηχανικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης.

Η πλατφόρμα MARINOMICA παρέχει προβλέψεις για την εξέλιξη της παλίρροιας, καθώς και οπτικό υλικό από όλη τη Μεσόγειο. Η ένταση της άμπωτης ποικίλλει από περιοχή σε περιοχή. Ο παλιρροιογράφος στο Θρακικό Πέλαγος μέτρησε περί τα 45 εκ. πτώση της στάθμης της θάλασσας, ενώ στις νότιες ακτές της Μεσογείου η πτώση κυμάνθηκε στα 20 με 25 εκ. Το φαινόμενο ξεκίνησε στα μέσα Φεβρουαρίου και αναμένεται να υποχωρήσει σταδιακά ώς τα μέσα Μαρτίου.