ΚΟΙΝΩΝΙΑ

«Πρέπει φέτος να δουλέψουμε, αλλιώς πάμε χαμένοι»

«Πρέπει φέτος να δουλέψουμε, αλλιώς πάμε χαμένοι»

Αλλα χρόνια, όχι πολύ πίσω, τέτοιες μέρες άρχιζαν να περνούν τα χερσαία σύνορά μας οι προπομποί των από Βορρά τουριστικών καραβανιών που τα καλοκαίρια κατέκλυζαν τις ελληνικές θάλασσες. Δεν ήταν παραθεριστές –αυτοί ακολουθούσαν από τον Μάιο– αλλά οι χιλιάδες Βαλκάνιοι που κατέφθαναν για να ετοιμάσουν τα ιδιόκτητα σπίτια τους και τις πανσιόν στη Χαλκιδική, στη Θάσο, στην Πιερία, στις Σποράδες, ενόψει καλοκαιριού, και μαζί τους οι εποχικοί εργάτες για τα κλαδέματα και αραιώματα στον κάμπο της Μακεδονίας.

Τώρα στους μεθοριακούς σταθμούς με τη Βουλγαρία, τη Βόρεια Μακεδονία, την Αλβανία, επικρατεί ερημιά, και τα παραθεριστικά κέντρα της Βόρειας Ελλάδας, του Ιονίου, των Σποράδων κ.ά., που απορροφούν τον μεγάλο όγκο του οδικού τουρισμού, σαρώνει η αγωνία. «Δεν έχουμε άλλη επιλογή, πρέπει φέτος να δουλέψουμε, αλλιώς πάμε χαμένοι», λέει στην «Κ» ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων Γρηγόρης Τάσιος. H κυβέρνηση διά του αρμόδιου υπουργού Χάρη Θεοχάρη ανήγγειλε τη 14η Μαΐου ως επίσημη ημερομηνία έναρξης της τουριστικής σεζόν και ο αντιπρόεδρος της Ε.Ε. Μαργαρίτης Σχοινάς δήλωσε ότι στη Σύνοδο Κορυφής της 25ης Μαρτίου θα ανακοινωθεί επισήμως η θέσπιση του ψηφιακού «πιστοποιητικού εμβολιασμού».

Με δεδομένο ότι οι βαλκανικές χώρες αλλά και άλλες, όπως η Ουγγαρία, η Σλοβακία, η Πολωνία και φυσικά η Ρωσία, χρησιμοποιούν κινεζικά και ρωσικά εμβόλια, οι πληροφορίες συγκλίνουν στο ότι το πιστοποιητικό, εκτός συγκλονιστικού απροόπτου, θα προταθεί την Τετάρτη 17 Μαρτίου (κατά τις προπαρασκευαστικές διεργασίες της Συνόδου της 25/3) στους ηγέτες να καλύπτει και εκείνους που έχουν εμβολιαστεί με μη εγκεκριμένα (ακόμα) από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων εμβόλια, δηλαδή τα κινεζικά και το ρωσικό. Οι ανακοινώσεις στην Αθήνα και στις Βρυξέλλες έγιναν δεκτές με ανακούφιση στις παραδοσιακές δεξαμενές του οδικού τουρισμού στη βαλκανική ενδοχώρα και στην Κεντρική Ευρώπη, όπου αποτυπώνεται τεράστιο ενδιαφέρον για διακοπές στην Ελλάδα, με τις κρατήσεις όμως να βρίσκονται σε μηδενικά επίπεδα.

«Επιτέλους η Ελλάδα ανοίγει τον τουρισμό της, δεν χρειάζεται PCR για να πάμε το καλοκαίρι στην Ελλάδα», πανηγύριζε ο βουλγαρικός Τύπος μετά τις ανακοινώσεις Θεοχάρη. «Δεν υπάρχει Σέρβος που να μην έχει ρωτήσει πότε θα ανοίξουν τα σύνορα με την Ελλάδα, 1.000.000 τουρίστες κατεβαίνουν κάθε χρόνο με συνολικά δέκα εκατομμύρια διανυκτερεύσεις», αναφέρει ο Νίκος Σλιουσκέγκο, ιδιοκτήτης τουριστικού γραφείου στο Βελιγράδι. «Ξέρουμε ότι γίνονται επαφές μεταξύ των δύο κυβερνήσεων για να βρουν μια λύση και περιμένουμε, με την ελπίδα ότι θα ανοίξουν τα σύνορα», συμπληρώνει. Τα βλέμματα είναι στραμμένα στη 17η Μαρτίου, οπότε θα καθοριστεί εν πολλοίς ο φετινός τουριστικός οδικός χάρτης ως προς την πανδημία COVID-19 και τις ντιρεκτίβες για τους εμβολιασμούς, με επίκεντρο το πολυσυζητημένο «πράσινο διαβατήριο» και τις μετακινήσεις των πολιτών.

«Αμέσως μετά περιμένουμε τον εξειδικευμένο οδικό χάρτη της κυβέρνησης για το πώς ακριβώς θα ανοίξει η χώρα, ευελπιστούμε ότι μέχρι τα τέλη Μαρτίου θα έχει δρομολογηθεί η όλη διαδικασία και θα ξέρουμε αν και πώς θα υποδεχθούμε τον φετινό τουρισμό», εξηγεί ο κ. Τάσιος.

Δεδομένου ότι οι πρώτοι τουρίστες που θα καταφθάσουν οδικώς, εφόσον δεν υπάρξουν πισωγυρίσματα, θα είναι από τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και τις χώρες του Βίσεγκραντ (Ουγγαρία, Πολωνία, Τσεχία, Σλοβακία), η ελληνική κυβέρνηση έχει δεσμευθεί ότι θα κρατήσει ανοιχτούς τους συνοριακούς σταθμούς στα βόρεια σύνορά της, εξοπλισμένους με τις απαραίτητες υποδομές ώστε να αποφευχθούν τα περυσινά φαινόμενα συνωστισμού, που εξέθεσαν διεθνώς τη χώρα. Πόσοι και ποιοι όμως θα διαβούν τα σύνορα; Εως και το 2019, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, κατέβαιναν οδικώς από Βορρά περίπου 10.000.000 παραθεριστές και εποχικοί εργάτες. Πλέον, ένας τέτοιος αριθμός αποτελεί υπό τις υφιστάμενες συνθήκες άπιαστο όνειρο, μολονότι, όπως λέει ο κ. Τάσιος, «οι οδικοί τουρίστες του Βορρά έχουν μόνο την Ελλάδα ως προορισμό και η διάθεση στους πελάτες μας να ταξιδέψουν είναι μεγάλη».

Οι πάντες προσβλέπουν στο πολυσυζητημένο «πιστοποιητικό εμβολιασμένου», αλλά δεν είναι βέβαιο εάν και αυτό θα (μπορεί να) αποτελέσει από μόνο του το «κλειδί» με το οποίο ο ενδιαφερόμενος θα ανοίξει την πύλη του ελληνικού «τουριστικού παράδεισου». Δεδομένου ότι ο μύλος της γραφειοκρατίας των Βρυξελλών αλέθει αργά, αρμόδιες πηγές επισήμαιναν ότι θα χρειαστεί χρόνος –ίσως και έως τα μέσα του καλοκαιριού– μέχρις ότου λάβει την τελική του μορφή και θα είναι έτοιμο προς χρήση, με κίνδυνο μέχρι τότε το «πουλί» του ελληνικού τουρισμού να έχει πετάξει και για φέτος.  

Ως εναλλακτική, από ελληνικής πλευράς επιλέγονται τα στιγμιαία ή και τα μοριακά τεστ στα σύνορα, ενδεχομένως στην αφετηρία ή και στους τόπους προορισμού. Καθώς μάλιστα η βιομηχανία πλαστών εγγράφων σχετικά με την COVID-19 στα Βαλκάνια δουλεύει σε υψηλές στροφές, όλα δείχνουν ότι τα γρήγορα τεστ στα χερσαία σύνορα ίσως να είναι απαραίτητα σε κατέχοντες και μη πιστοποιητικά εμβολιασμένου, αφού πάντα θα υπάρχουν οι υπόνοιες ως προς το εάν είναι αυθεντικά.

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι σε κάθε περίπτωση η Αθήνα βρίσκεται ήδη σε συζητήσεις με τις δύο μεγαλύτερες δεξαμενές οδικού τουρισμού της Βαλκανικής, τη Σερβία και τη Ρουμανία, για τη σύναψη διμερών συμφωνιών ώστε να βρεθεί φόρμουλα καθόδου κάποιων εκατομμυρίων παραθεριστών από τα μέσα Ιουνίου οπότε ξεκινάει η τουριστική σεζόν, και μέχρι τότε ελπίζεται ότι θα έχει βελτιωθεί η κατάσταση στον τομέα της αντιμετώπισης της επιδημίας. Ανάλογα και με τις αποφάσεις των Βρυξελλών, το μοντέλο των διμερών συμφωνιών αναμένεται να επιχειρηθεί και με άλλες χώρες, με αυστηρές όμως προϋποθέσεις, μια και στις πηγές του οδικού τουρισμού ο κορωνοϊός «επελαύνει». Το «κλειδί» φαίνεται ότι βρίσκεται στους σχεδιασμούς υποδοχής στους δέκα μεθοριακούς σταθμούς των συνόρων, όπου θα κριθούν πολλά.

Εάν, όπως έλεγαν τουριστικοί παράγοντες, οργανωθεί έγκαιρα και σωστά ένα σύστημα υγειονομικού ελέγχου, ενισχυθούν οι υποδομές στα τελωνεία και γίνει μια προσεκτική καμπάνια στις όμορες τουριστικές αγορές, για το πώς και υπό ποιες προϋποθέσεις θα μπορούν οι ταξιδιώτες να περνούν τα ελληνικά σύνορα, τότε «θα πάρουμε μια ανάσα φέτος». Τραγελαφικές καταστάσεις όπως οι περυσινές, με τις ατέλειωτες ουρές, χιλιάδες τουρίστες να διαμαρτύρονται και να αναγκάζονται να επιστρέφουν στις χώρες τους, θα ισοδυναμούν με συντριπτικό πλήγμα στον ήδη τραυματισμένο σοβαρά τουρισμό. Ανταγωνιστικές χώρες όπως η Τουρκία, η Αλβανία(!), η Κροατία διαφημίζουν στις τουριστικές αγορές της βαλκανικής, μεταξύ άλλων, τον δίχως εμπόδια και καθυστερήσεις τρόπο μετάβασης στις παραλίες τους. «Τελούμε εν αναμονή. Προετοιμαζόμαστε σιγά σιγά, περιμένουμε να δούμε τι θα αποφασιστεί και ελπίζουμε…» λέει ο δήμαρχος Αριστοτέλη Χαλκιδικής, Στέλιος Βαλιάνος.

Οι εποχικοί εργάτες

Αν στις παραλίες οι εμπλεκόμενοι στη βιομηχανία του τουρισμού αγωνιούν, στον κάμπο ο αγροτικός κόσμος κάθεται σε αναμμένα κάρβουνα. Η εποχή για τα κλαδέματα και (αργότερα) τα αραιώματα πλησιάζει και οι εποχικοί εργάτες από τις γύρω χώρες δεν έχουν φανεί – νόμιμα τουλάχιστον. Οι συζητήσεις με την κυβέρνηση βρίσκονται στην τελική τους φάση και, σύμφωνα με πληροφορίες, αναμένεται τροπολογία για την έλευση στην Ελλάδα δεκάδων χιλιάδων έμπειρων εργατών γης από τρίτες χώρες (πλην Ε.Ε.), κυρίως από την Αλβανία. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο ενδιαφερόμενος αγρότης – εργοδότης θα καταχωρίζει τα στοιχεία του εποχικού και τη χώρα προέλευσής του σε ηλεκτρονική πλατφόρμα και κατά την έλευσή του στα σύνορα ο εργαζόμενος θα πρέπει να επιδείξει πρόσφατο μοριακό τεστ στην πατρίδα του. Εκεί θα υποβάλλεται σε ταχείας διάγνωσης τεστ από ελληνικό συνεργείο για να περάσει στην επικράτεια και προτού φτάσει στο χωράφι θα πρέπει να έχει υποβληθεί εκ νέου σε μοριακό έλεγχο. Πέρυσι είχαν εισέλθει στην Ελλάδα, με πράξη νομοθετικού περιεχομένου που προέβλεπε «καραντίνα» μερικών ημερών, 32.000 Αλβανοί εποχικοί εργάτες.